Iranski jezici

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Iranski jezici
Geografska raspostranjenostJugozapadna Azija, Kavkaz, Srednja Azija i Južna Azija
Jezička klasifikacijaIndoevropski jezici
PrajezikPrairanski jezik
Podpodela
ISO 639-2 / 5ira
Glotologiran1269[1]
{{{mapalt}}}
Moderni iranski jezici

Iranski jezici (još i iranoarijski jezici) čine podgrupu indo-iranske grane indo-evropske jezičke porodice. U svetu živi oko 150 miliona ljudi koji se koriste jednim od 50 novoiranskih jezika kao maternjim jezikom, i još 30-50 miliona koji ih govore kao drugi ili strani jezik.

Veliki iranski jezici[uredi]

Stablo porodice iranskih jezika

Sledeće iranske jezike govori više od po milion govornika:

  • Persijski (u širem smislu) 55-70 miliona kao maternji, ukupno 110 miliona (Iran, Avganistan, Tadžikistan, Pakistan, Uzbekistan)
    • Zapadnopersijski 35-40 miliona kao maternji, ukupno više od 50 miliona (Iran)
    • Istočnopersijski 20-30 miliona
      • Dari 15 miliona (Avganistan)
      • Tadžički 4,5 miliona (Tadžikistan)
      • Hazara 2,5 miliona (Avganistan 2,2 miliona, Iran 300.000)
      • Ajmak 650.000 (Avganistan)
      • Judeo-persijski 110.000 (Uzbekistan: Buhara, Iran, Izrael)
  • Pašto 35 miliona (22,5 miliona u Pakistanu, 12 miliona u Avganistanu)
  • Belučki 9 miliona (7,5 miliona u Pakistanu, 1,4 miliona u Iranu, 0,2 miliona u Avganistanu)
  • Severnokurdski (ili kurmandži) 10 miliona (Turska, severni Irak, severna Sirija, severni Iran, Korasan i bivši SSSR)
  • Luri 4,3 miliona (Iran)
  • Srednjokurdski (ili sorani) 7 miliona (Irak, Iran)
  • Južnokurdski (ili pehlevani) 5 miliona (Iran)
  • Mazanderanski 3 miliona (Iran, obala Kaspijskog mora)
  • Giljanski 2,6 miliona (Iran, obala Kaspijskog mora)
  • Zazaki 3 miliona (Turska)
  • Tališki 1 milion (Iran, Azerbejdžan)

Ostali značajniji novoiranski jezici su:

  • Osetinski 600.000 (severni Kavkaz: Gruzija, Rusija: Severna Osetija)
  • Gorani (ili gurani) 500.000 (Irak, Iran)
  • Iransko-azerski 220.000 (Azerbejdžan, Iran)
  • Tatijski 130.000 (Azerbejdžan, Rusija)

Klasifikacija[uredi]

  • Iranski 60 jezika, 16 izumrlih (150 miliona govornika)

Izvori[uredi]

  1. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin; Bank, Sebastian, ur. (2016). „Iranian”. Glottolog 2.7. Jena: Max Planck Institute for the Science of Human History. 

Spoljašnje veze[uredi]