Kambodžansko-vijetnamski rat

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Kambodžansko-vijetnamski rat
Deo Hladnog rata
Vreme:30. april 197723. oktobra 1991.
manji sukobi trajali su još od maja 1975.
eskalacija rata desila se od 25. decembra 1978. do 7. januara 1979. (vijetnamska invazija i pad vlade Demokratske Kampućije)
Mesto:Kambodža, južni Vijetnam, istočni Tajland
Ishod:

vojna pobeda Vijetnama

Sukobljene strane
 Vijetnam
Kambodža Narodna Republika Kampućija
Podrška:
 SSSR
 Laos
Kambodža Demokratska Kampućija
Podrška:
 Kina
Podrška posle invazije:
 SAD
 Ujedinjeno Kraljevstvo
Komandanti i vođe
Vijetnam Le Duk An
Kambodža Heng Samrin
Kambodža Hun Sen
Kambodža Pol Pot
Kambodža Hjeu Samfan
Kambodža Son San
Kambodža Norodom Sihanuk
Jačina
150.000–200.000 vijetnamskih vojnika 1979: 73.000[1]
1989: 30.000[traži se izvor]
Žrtve i gubici
1979–1989: 15.000 poginulih[2] 30.000 ranjenih ili 25.300 poginulih[3] 1979: 15.000 poginulih
Ukupno: 50.000 + poginulih[3]
100.000 + poginulih civila (ne uključujući umrle od gladi)[4]

Kambodžansko-vijetnamski rat bio je oružani sukob između Socijalističke Republike Vijetnama i Demokratske Kampućije. Rat je započeo ka serija izolovanih okršaja uz kopnenu i morsku granicu Vijetnama i Kambodže. Kulminacija se desila kada je Vijetnam 25. decembra 1978. pokrenuo invaziju na Kambodžu, osvojio državu u roku od dve nedelje, te srušio režim Crvenih Kmera.

Pozadina[uredi | uredi izvor]

Tokom Vijetnamskog rata, Vijetnamci i Crveni Kmeri sklopili su savez u borbi protiv režima u njihovim zemljama koje su podupirale i finansirale SAD. Uprkos otvorenoj saradnji s Vijetnamom, Crveni Kmeri su se plšili da bi nakon eventualne pobede Vijetnamci preovladali i pokrenuli osnivanje Indokineske federacije u kojoj bi Vijetnam bio dominantna republika. Zbog toga su Crveni Kmeri nakon pada režima Lon Nola 1975. počeli da uklanjaju vijetnamske kadrove iz svojih redova.

Maja 1975, Demokratska Kampućija pod vlašću Crvenih Kmera ušla je u sukob s Vijetnamom, čiji je početak obeležio kampućijski napad na vijetnamsko ostrvo Fu Kvok. Uprkos nastojanjima Vijetnama da održi prividno prijateljstvo između dve zemlje, Kampućija je 30. aprila 1977. ponovno izvela napad na vijetnamsku teritoriju. Iznenađeni kampućijskim napadom, Vijetnamska vojska je izvela napad na Kampućiju, ali pošto Crveni Kmeri nisu ispunili nijedan njihov zahtev, Vijetnamci su se povukli u januaru 1978. godine.

Manji okršaji su nastavljeni tokom cele 1978. godine. Kina je nastojala da pomiri dve strane, ali se sada vijetnamska vlada zabrinula da Crveni Kmeri postaju sve više prokineski orijentisani (Vijetnam je tada bio na strani Sovjetskog Saveza). Zbog toga su odlučili da tajno uklone njihov režim do kraja 1978. godine.

Invazija i gerilski rat[uredi | uredi izvor]

Dana 25. decembra 1978. godine, preko 150.000 vijetnamskih vojnika prešlo je granicu Demokratske Kampućije i porazilo Kampućijsku revolucionarnu armiju za samo dve nedelje.

Dana 8. januara 1979. godine, u glavnom gradu Pnom Penu formirana je nova vlada novoosnovane Narodne Republike Kampućije. To je bio početak 10-vijetnamske okupacije Kambodže. Tokom tog perioda, vlada Demokratske Kampućije i dalje je priznavana kao jedina legalna vlada od strane Ujedinjenih nacija, a na prostoru NR Kampućije delovalo je nekoliko gerilskih grupa protiv provijetnamske vlade.

Kraj rata[uredi | uredi izvor]

Vlada Vijetnama je, pod velikim međunarodnim diplomatskim i ekonomskim pritiskom, pokrenula seriju ekonomskih reformi u zemlji, što je dovelo do vijetnamskog povlačenja iz Kambodže u septembru 1989. godine. Nakon toga je formirana prelazna vlada pod nadzorom UNTAK-a, koja je potrajala do 1993. godine. Rat je zvanično završio 23. oktobra 1991. godine.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Morris 1999, str. 103.
  2. ^ Khoo 2011, str. 127.
  3. ^ a b SIPRI Yearbook: Stockholm International Peace Research Institute
  4. ^ Clodfelter 2000.

Literatura[uredi | uredi izvor]