Likvidacija terorističke grupe Jašari

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Likvidacija terorističke grupe Jašari
Deo Rata na Kosovu i Metohiji
Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 10.jpg
Kuća u kojoj je likvidiran Jašari
Vreme:5.6. mart 1998.
Mesto:Donje Prekaze, Kosovo i Metohija, Srbija, SR Jugoslavija
Uzrok:napad na patrolu MUP-a u selu Lauša
Ishod: Likvidirana teroristička grupa Jašari
Sukobljene strane
Logo of the JSO.gif
JSO
Specijalna Antiteroristička Jedinica.png
SAJ
UCK KLA.svg
Oslobodilačka vojska Kosova
Komandanti i vođe
Logo of the JSO.gif Milorad Ulemek Legija
Specijalna Antiteroristička Jedinica.png Živko Trajković
Policija Srbije 1995 Značka.jpg Goran Radosavljević
UCK KLA.svg Adem Jašari  
UCK KLA.svg Hamez Jašari  
Jačina
Policija Srbije 1995 Značka.jpg 100 policajaca UCK KLA.svg 38 pripadnika OVK
Žrtve i gubici
Policija Srbije 1995 Značka.jpg 2 poginula
8 ranjenih
UCK KLA.svg 38 poginulih pripadnika OVK i 28 civila

Likvidacija terorističke grupe Jašari je akcija srpske policije izvedena 5. marta 1998. godine u okviru koje je napadnuta mahala u dreničkom selu Donje Prekaze, istočno od Srbice, u kojoj se nalazilo sedište terorističke grupe Jašari. Tokom akcije policije, lider OVK Adem Jašari, njegov brat Hamez Jašari kao i većina pripadnika terorističke grupe Jašari su ubijeni sa članovima porodice koji su odbili da se predaju. Zauzimanje mahale i likvidaciju terorističke grupe pod komandom Adema Jašarija, osnivača OVK, izvele su Jedinica za specijalne operacije (JSO) i Specijalna antiteroristička jedinica (SAJ), potpomogunute sa pripadnicima Posebnih jedinica policije.

Pozadina[uredi | uredi izvor]

Dana 30. decembra 1991. godine srpska policija je okružila Adema i Hameza Jašarija u Prekazu. Oni su uspeli da probiju opsadu i da kasnije učestvuju u nekoliko akcija protiv srpskih snaga bezbednosti.[1]

Glavni nosioci terorizma na Kosovu i Metohiji od 1992. do 1997. godine je bila Jašarijeva grupa. Najpre su dejstvovali iz zaseda poput kačaka i balista a vremenom su koristili savremenije oblike terorizma. Zbog toga su u Okružnom sudu u Prištini na po 20 godina zatvora osuđeni Adem Jašari, Iljaz Kodra, Sahit Jašari, Fadilj Kodra, Jakup Nura, Zenan Kodra i Redžep Selimi, a na 10 godina je osuđen i Hašim Tači.

Prvu veću sinhronizovanu akciju organizovali su 22. aprila 1996. godine kada su u napadima u Peći, Štimlju, Dečanima, na putu Rožaje - Priština kod Kosovske Mitrovice ubili pet i ranili još pet osoba.

Jašarijeva grupa je nastavila terorističke aktivnosti a veći sukob sa srpskom policijom desio se 22. i 23. januara 1998. Tada je grupa od 7-8 lica na putu Srbica - Drenica zaustavljala vozila i matretirala putnike. Na lice mesta je došla patrola policije koja je nakon puškaranja počela da goni teroriste među kojima je bio Adem Jašari. Grupa je pobegla u selo Donje Prekaze, a policija je stigla u selo i pozvala ih na predaju. Na policiju je zapucano ih svih kuća a teroristička grupa je uspela da se izvuče iz sela. Nakon sukoba srpska policija je javila da je Adem Jašari ranjen u sukobima.

Dana 28. februara 1998. godine grupa terorista predvođena Ademom Jašarijem napala je policijsku patrolu ubijajući četiri policajca i raneći dva. U napadu je ubijeno 16 pripadnika OVK.[2]

Operacija[uredi | uredi izvor]

Oklopno vozilo policije ispred kuće Adema Jašarija nakon završetka akcije

Povod za napad na najjače uporište OVK na Kosmetu, jezgro dreničkih terorista i centar albanskog nacionalizma, bila su dva napada na policijske patrole izvedena ranije istog dana, u Lauši i samom Donjem Prekazu. U ranu zoru 5. marta, grupa terorista napada patrolu MUP-a u selu Lauša, opština Srbica. Tom prilikom ranjena su 2 pripadnika lokalne policije nakon čega snage MUP-a kreću u poteru za teroristima ka Gornjem i Donjem Prekazu.[3]

Kada su se vratili u Donje Prekaze, teroristi su napali još jednu policijsku partolu, u samom selu.[4] Nakon drugog napada, policija je krenula u poteru za teroristima. Napali su pripadnike OVK koji su bili primorani da se povuku u Jašarijevu mahalu u selu.[2]

Specijalne policijske snage su napravile neprobojan obruč oko Donjeg Prekaza i napravile dublji, širi prsten oko okolnih sela, nakon čega je Jašariju upućen poziv na predaju. Adem Jašari je to odbio i pružio je jak otpor u dobro opremljenom i pripremljenom zabarakadiranom bunkeru koji je bio ojačan džakovima peska i kome se nikako nije moglo prići. U Jašarijevoj kući, pored terorista, bilo je puno žena i dece. Neke od žena su povremeno izlazile iz podruma u dvorište ili su se pele na sprat, pucale su ili raznosile municiju.

Srpska policija okružila je grupu i pozvala na predaju. Policija im je dala dva sata da se predaju. U okviru zadatog roka, više desetina civila među kojima najviše žena, dece i staraca, predala se i udaljila od uporišta.[2]

Nakon prolaska dvosatnog roka, Jašarijeva grupa je odgovorila upotrebom teškog naoružanja - minobacača, mitraljeza, ručnih granata, snajperskih pušaka ubijajući dva i ranivši tri policajca. Sukob sa teroristima trajao je 27 sati.[2] Za vreme akcije, Adem Jašari i njegova grupa je pokazala svoj fanatični karakter. Izdajući brutalne naredbe njegovim rođacima da se bore, Jašari je lično ubio svog nećaka zbog „kukavičluka”, a zatim stvorio živi štit od žena i dece u nadi da će dobiti na vremenu dok mu ne prispe pojačanje, jer je očekivao da je čitavo albansko stanovništvo iz zone Drenice spremno da mu krene u pomoć.[5]

Policija nije uspela da razbije bunker upotrebom oružja, čak i većeg kalibra. Tek nakon upotrebe veće količine suzavca Jašari i celokupna grupa terorista su likvidirani. Poginulo je i 28 civila, članova porodica terorista, koji nisu napustili bojište. U selu su sve kuće osim Jašarijeve ostale neoštećene što svedoči da je MUP veoma profesionalno izveo ovu antiterorističku akciju i da nije došlo do napada na civile u Donjem Prekazu, nego samo na teroriste. Nekolicina terorista se povukla ka Klini i dalje prema Đakovici, gde su narednog dana, 6. marta, napali patrolu MUP-a u selu Jošanica. U samom Donjem Prekazu su otkrivena tri velika bunkera različitih namena koji su služili kao skloništa teroristima (dva bunkera sa medicinskom opremom i jedan koji je služio kao komandno mesto i bio krcat municijom, oružjem i eksplozivom).

Stradali policajci: ubijeni pripadnik SAJ-a Rade Radaković (1961) i pripadnik JSO-a Andreas Končarević (1973); ranjeni Željko Mrdalj, Živko Tomić, Predrag Fabijanić, Nenad Šare, Nenad Vujošević, Željko Pavašević, Stevo Bogojević i Miodrag Krtinić.[6]

Nakon operacije[uredi | uredi izvor]

Srpska vlada je izrazila žaljenje za žrtve albanske terorističke okrutnosti i nemilosrdnosti, pri čemu policija nije mogla da zna da su tamo bili prisutni civili i da su OVK teroristi krivi što nisu civilima dozvolili da napuste mesto sukoba.[2]

I ovaj sukob, kao i sukob u Likošanu, na Zapadu je predstavljen kao masakr nad nedužnim albanskim civilima i znatno je zainteresovao zapadne sile za uplitanje u tek započeti kosovski konflikt. Već 9. marta Kontakt grupa je u Londonu izložila zahtev predsedniku Savezne Republike Jugoslavije Slobodanu Miloševiću da hitno reši kosovsko pitanje i dat je rok od 10 dana za povlačenje specijalne policije iz južne srpske pokrajine, obustavljanje akcija protiv albanskih civila itd.

Nakon ovog sukoba, širom Kosova i Metohije, homogenizovano albansko stanovništvo u velikom broju počinje da pristupa Oslobodilačkoj vojsci Kosova i njeno brojno stanje, sa 1000-2000 boraca iz 1997. godine, u proleće 1998. godine narasta na 10-15 hiljada terorista. Albanska propaganda je Adema Jašarija proglasila za nacionalnog heroja ravnog Skenderbegu. Podignuti su mu spomenici u Prištini, Tirani i Skoplju, a među Albancima se slavi i poštuje kao začetnik borbe za oslobođenje Kosova od srpskog okupatora.

Reference[uredi | uredi izvor]

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]

  • [1] Đorđe Jevtić: Albanski terorizam i rat na Kosovu, feljton u Novostima