Masakr u Drakuliću

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Izveštaj banjalučkog odseka Ustaške nadzorne službe o ubistvima u Drakuliću i Motikama.
Jedna od spomen ploča sa imenima ubijenih
Ikona stradanja u Drakuliću (manastir Jasenovac)

Masakr u Drakuliću,Šargovcu i Motikama je masovno pogubljenje srpskih civila koje su počinile ustaše 7. februara 1942. u banjalučkim naseljima Drakulić, Šargovac, Motike i u rudniku Rakovac. Grad Banjaluka se u tom periodu nalazio u središtu Nezavisne Države Hrvatske,na čijem čelu se nalazio Ante Pavelić.Program NDH, koji je formulisao Mile Budak, bio je da se očisti Hrvatska od Srba „ubijanjem jedne trećine, proterivanjem druge trećine i asimiliranjem preostale trećine“.Zločin u ovim naseljima predstavlja najveći pokolj u samo jednom danu.Ustaše su kobnog dana ubile više od 2300 srpskih civila,od kojih 551 dijete.Isti dan u banjalučkoj Osnovnoj školi Đura Jakšić,u naselju Šargovac, izvršen je pokolj 52 srpska đaka.

Masakr[uredi]

Pripadnici Pavelićeve garde (Poglavnikov tjelesni sdrug) i VIII ustaškog bataljona ubili su hladnim oružjem oko 2.300 Srba, većinom staraca, žena i djece, jer su vojno sposobni muškarci uglavnom bili u zarobljeništvu. Počinioce ovog pokolja predvodio je kapetan Josip Mišlov u pratnji petrićevačkog župnika, fratra Miroslava Filipovića, a sve je isplanirao raniji ustaški stožernik, dr Viktor Gutić. Izvršioci su bili ustaše iz Zagreba i Banje Luke, potpomognuti dijelom domaćeg hrvatskog stanovništva. U pokolju je između ostalog korišten i srbomlat.[1] Pobijeni su uglavnom svi Srbi koji su se tog jutra zatekli kod svojih kuća.[traži se izvor]

Žrtve ustaškog pokolja u Drakuliću, Šargovicu, Motikama i rudniku Rakovac 7. februara 1942.[2]
mjesto pokolja broj žrtava (svi srpske nacionalnosti)
Drakulić 1.363
Šargovac 257
Motike 679
rudari iz okolnih sela (rudnik Rakovac) 16
ukupno 2.315

Prema spisku iz knjige „Rat i djeca Kozare“, Dragoja Lukića, u Drakuliću je ubijeno 294 djece, u Motikama 207, a u Šargovcu 50. Ukupno 551 dijete u ova tri naselja.[3]

U selima: Drakulić, Demirovac i Međeđa ustaše su od mladih devojaka zahtevali "da dignu suknje, potom ih bajonetima boli među noge"[4]

O samom pokolju:[uredi]

  • Ovaj zločin predstavlja najmasovniji pokolj Srba, u jednom danu,na kućnim ognjištima.
  • Pokolj je počeo u ranim jutarnjim časovima i bio je završen do 14č.
  • Genocid je izvršen nad sasvim mirnim srpskim stanovništvom,nije predstavljao odmazdu za bilo šta.
  • Pokolj je predvodio i pokazno klao Srbe, zloglasni Fra Miroslav Filipović.
  • Prema spisku, Dragoja Lukića, u Drakuliću je ubijeno 294 djece, u Motikama 207, a u Šargovcu 50. Ukupno 551 dijete mlađe od 12 godina u ova tri naselja.[3]
  • Komunističke vlasti SFRJ su godinama posle rata sakrivale ovaj zločin, kako se ne narušavali ideologiju bratstva i jedinstva jugoslavenskih naroda. Tek 1965. godine u Drakuiću je podignut spomenik sa petokrakom, na kome je naslov bio "ŽRTVAMA FAŠISTIČKOG TERORA": Isto tako, na spomeniku je umanjen broj žrtava. Pisalo je da je ubijeno 1.400 ljudi, a sakrivena je i nacionalnost žrtava i dželata.
  • 1988. godine, u Drakuliću je započeta izgradnja spomen hrama, za žrtve ustaškog pokolja 1942. godine, a 1989. hram je i osveštan. Tokom raspada SFRJ, 1991. godine, gradske vlasti Banja Luke, su zamenile na spomeniku petokraku sa pravoslavnim krstom, a broj žrtava je prepravljen na 2.300 ljudi. Spomenik je tada i osveštan i održavaju se svake godine parastosi

Pokolj srpskih đaka u Šargovcu:[uredi]

Istog dana, ustaše su u današnjoj Osnovnoj školi Đura Jakšić, u naselju Šargovac zaklale 52 srpska učenika.

Učiteljica, Dobrila Martinović, poslije rata je dala dragocijenu izjavu Lazaru Lukajiću, koji je napisao i knjigu, koja je zapisana ovako:

- “U učionicu je iznenada za vrijeme časa ušao fratar Miroslav Filipović sa 12 svojih ustaša, oponašajući Isusa Hrista i 12 njegovih apostola. Njega sam odranije dobro poznavala. Poznavala su ga i djeca, jer je fratar često prolazio kroz Drakulić, Šargovac i Motike. Bio je obučen u novu ustašku uniformu. Ustaše su stale pored katedre i školske table, okrenuti prema klupama i djeci…

Zatim je fra Filipović zamolio učiteljicu da izvede iz klupe jedno srpsko djete. Učiteljica, ne sluteći šta će biti, izvela je ljepuškast i urednu devojčicu Radojku Glamočanin, ćerku uglednog domaćina Đure Glamočanina, koji je tada bio u zarobljeništvu u Njemačkoj i na taj način preživio rat.

Fratar je nežno prihvatio djete, podigao ga na katedru i onda počeo polako, natenane, da ga kolje pred ostalom djecom, učiteljicom i ustašama. U učionici je nastala vriska i panika. Užasnuta djeca su vrištala i skakala. A Filipović se smireno i jezuitski dostojanstveno obratio svojim ustašama: 'Ustaše, ovo ja u ime Boga pokrštavam ove izrode, a vi slijedite moj put. Ja prvi primam sav grijeh na moju dušu, a vas ću ispovjedim i razrješiti svih greha.'

Onda je fra Filipović naredio učiteljici da svu srpsku djecu izvede u dvorište. Potom je otišao u drugu učionicu, pa je i učiteljici Mari Tunjić naredio da izvede svu srpsku djecu. U dvorištu je, na utabanom snijegu, ukrug postavio ustaše, pa naredio djeci da trče pored njih. Kako koje djete naleti, ustaša ga prikolje i izmrcvari. I sve tako dok sva djeca nisu poklana.

Suđenja[uredi]

Miroslavu Filipoviću je suđeno 1946. pred sudom u Beogradu. Osuđen je na smrt i obešen. Viktor Gutić je posle rata pobegao u Italiju. Prepoznat je i izručen Jugoslaviji. Suđeno mu je pred sudom u Sarajevu. Osuđen je na smrt i pogubljen u Banjaluci 20. februara 1947.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]