Mađarska socijalistička radnička partija

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Mađarska socijalistička radnička partija
Magyar Szocialista Munkáspárt
Logo of the Hungarian Socialist Workers' Party (1989-1993).svg
VođaJanoš Kadar (1956– 1988)
Karolj Gros (1988–1989)
Režo Njerš (26. jun-7. oktobar 1989)
Osnovana25. oktobra 1956.
Raspuštena7. oktobra 1989.
PrethodnikMađarska radnička narodna partija
NaslednikMađarska socijalistička partija,
Mađarska komunističko-radnička partija
SedišteBudimpešta
Mađarska NR Mađarska
Mladi ogranakSavez komunističke omladine Mađarske
Broj članova  (1987)880 000
Ideologijakomunizam, marksizam-lenjinizam
Međunarodno članstvoSavet za uzajamnu ekonomsku pomoć

Mađarska socijalistička radnička partija (mađ. Magyar Szocialista Munkáspárt) je bila komunistička partija na vlasti u NR Mađarskoj od 1956. do 1989. godine. Formirana je nakon raspuštanja Mađarske radničke narodne partije 1956. godine.

Istorijat[uredi | uredi izvor]

Tokom reformi koje je pokrenuo Imre Nađ, jedna od njih je bila i osnivanje nove komunističke partije, odnosno rasformiranje Mađarske radničke narodne partije i osnivanje Mađarske socijalističke radničke partije. Članstvo je u početku potupiralo Nađeve reforme, ali se većina okrenula protiv njega kada je objavio izlazak Mađarske iz Varšavskog pakta. Posle intervencije snaga Varšavskog pakta u Mađarskoj i uklanjanja Nađa s vlasti, 4. novembra 1956. godine, na čelo partije došao je Janoš Kadar.

Iako je većina reformi tokom Nađeve vladavine bila ukinuta, Kadar je s vremenom pokrenuo nove liberalne reforme, uvedeni su neki aspekti tržišnog socijalizma, u Mađarskoj poznati kao „gulaš socijalizam“. Uprkos tome što je partija i dalje nadzirala sve aspekte mađarskog društva, mađarski sistem vlasti je ipak bio blaži od onih u Rumuniji ili Čehoslovačkoj.

Kadar je zbog starosti 1988. godine bio penzionisan, a nasledio ga je Karolj Gros. Dolazak Grosa na čelo partije poklopio se s valom promena u Istočnom bloku, te je uskoro došao u sukob s liberalnom frakcijom unutar partije. Liberali su do proleća 1989. godine stekli kontrolu nad partijom. Oktobra 1989. godine, Mađarska socijalistička radnička partija je raspuštena, a deo njenog članstva je osnovao Mađarsku socijalističku partiju. Manji deo članova nije se složio s prelaskom na socijaldemokratiju, pa su oni formirali Mađarsku komunističko-radničku partiju.

Lideri partije[uredi | uredi izvor]

Vidi još[uredi | uredi izvor]