Miloš Forman

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Miloš Forman
Milos Forman.jpg
Forman (2009)
Puno imeJan Tomaš Kon-Forman
Datum rođenja(1932-02-18)18. februar 1932.
Mjesto rođenjaČaslav
  Čehoslovačka
Datum smrti13. april 2018.(2018-04-13) (86 god.)
Mjesto smrtiDanberi (Konektikat)
  SAD
Zanimanje
  • režiser
  • scenarista
  • glumac
Aktivni period1953—2011.
SupružniciJana Brejhova(1958—1962)
Vera Kresadlova (1964—1999)
Martina Zborilova (v. 1999 —  s. 2018)
Djeca4
Veb-sajtmilosforman.com
Potpis
Miloš Forman (signature).svg

Jan Tomaš Forman (češ. Jan Tomáš Forman; Časlav, 18. februar 1932Danberi, 13. april 2018), poznatiji kao Miloš Forman (češ. Miloš Forman), bio je čehoslovački i američki filmski režiser, scenarista, glumac i profesor.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Forman je rođen kao sin Ane Forman, koja je vodila ljetnji hotel, i Rudolfa Formana, profesora. Roditelji su mu bili protestanti. Otac mu je uhapšen za dijeljenje zabranjenih knjiga tokom nacističke okupacije i umro je 1944. u Buhenvaldu, a majka mu je umrla u Aušvicu 1943. godine. Forman je za to vrijeme živio kod rodbine i tek kasnije otkrio da je njegov pravi otac bio jevrejski arhitekta.[1]

Nakon rata, Forman je pohađao nastavu na Koledžu „Kralj Džordž” (engl. King George College) u banjskom gradu Podjebradiju, gdje su mu kolege bile Vaclav Havel i braća Mašin. Kasnije je studirao scenografiju na Akademiji muzičkih umjetnosti u Pragu.

Miloš Forman je preminuo 13. aprila 2018. godine u Danberiju u Okrugu Ličfild (Konektikat, Sjedinjene Američke Države).[2][3]

Karijera[uredi | uredi izvor]

Forman je režirao nekoliko čeških filmova u Čehoslovačkoj. Međutim, kada su vojne snage Sovjetskog Saveza i Varšavskog pakta 1968. godine ušle u Prag da bi prekinule „Praško proljeće“, on je već bio u Parizu pregovarajući oko snimanja svog prvog američkog filma. Filmski studio u kojem je radio u Pragu ga je otpustio, uz tvrdnje da bespravno boravi van zemlje. Preselio se u Njujork, gdje je kasnije počeo da radi kao predavač Univerzitetu Kolumbija; postao je jedan od dva predsjednika odsjeka za film na ovom univerzitetu. Jedan od njegovih učenika je bio i Džejms Mangold, kog je Forman savjetovao u vezi sa scenografijom.

Uprkos početnim teškoćama u tuđoj zemlji, Miloš je postigao zavidan uspjeh 1975. godine filmskom adaptacijom romana Kena Kizija (Let iznad kukavičjeg gnijezda), koja je nagrađena sa pet Oskara od kojih je jedan bio i za režiju. Godine 1977. Forman je postao naturalizovani državljanin SAD. U njegove kasnije uspjehe spadaju filmovi Amadeus, koji je osvojio osam Oskara, i Narod protiv Larija Flinta, koji je bio predložen za Oskara za najbolju režiju a osvojio je nagradu Zlatni globus. Godine 1979. je režirao film Kosa za koji je bio predložen za nagrade Sezar i Zlatni globus.

Godine 1997. Forman je dobio nagradu Kristalni globus za izuzetan doprinos svjetskoj kinematografiji Međunarodnom filmskom festivalu u Karlovim Varima. Godine 2000. Forman je glumio u režiserskom debiju Edvard Norton, Čuvajući vjeru.

Privatni život[uredi | uredi izvor]

Forman ima dva sina blizanca, Petra i Mateja, koji se takođe bave filmom i pozorištem. Inače, asteroid 11333 Forman je dobio ime po Milošu Formanu.

Filmografija[uredi | uredi izvor]

Režiser[uredi | uredi izvor]

Scenarista[uredi | uredi izvor]

  • 1955Nechte to na mne (Leave It to Me)
  • 1957Stenata
  • 1960Laterna magika II (Magic Lantern II)
  • 1963Kdyby ty muziky nebyly (Why Do We Need All the Brass Bands?)
  • 1963Konkurs (Audition)
  • 1964Cerný Petr (Black Peter)
  • 1965Lásky jedné plavovlásky (The Loves of a Blonde)
  • 1967Horí, má panenko (The Fireman's Ball)
  • 1969Pince à ongles, La (The Nail Clippers)
  • 1971Mâle du siècle, Le (Male of the Century)
  • 1971Taking Off
  • 1989Valmont
  • 2006Gojini duhovi

Glumac[uredi | uredi izvor]

Producent[uredi | uredi izvor]

  • 1990Dreams of Love
  • 2000Way Past Cool
  • 2004Nomad

Reference[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]