Muzej opštine Bačke Topole

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Muzej Bačke Topole
Aula muzeja.jpg
Aula muzeja
Osnivanje2002.
LokacijaBačka Topola
 Srbija
Vrstamuzej
DirektorHargita Gažo (Gazsó Hargita)
AdresaMaršala Tita 60, 24300 Bačka Topola
Veb-sajtGradski muzej Subotica – Muzej Bačka Topola

Muzej opštine Bačka Topola (mađ. Topolya Község Múzeuma) otvoren je u septembru 2002. godine, u kaštelu porodice Krai[1] (mađ. családi Kray[2]), sazidanom 1802. godine. U muzeju je izložena stalna postavka koja obuhvata prirodnjačku, arheološku, zavičajnu, književnu i umetničku zbirku. Na njoj je prikazan živi svet sa obala Krivaje, arheološki materijal iz kamenog doba, sarmatskog, avarskog i srednjovekovnog perioda. Takođe se tu mogu videti umetnička i književna dela vezana za Bačku Topolu.

Istorijat[uredi]

Lokalna muzejska aktivnost ima svoju tradicionalnu prošlost, tokom koje se u Bačkoj Topoli od 1970. godine postepeno provlačila ideja o osnivanju samostalnog muzeja. Iako se ta ideja nije mogla ostvariti sve do 2002. godine, istraživanja – arheološka, etnološka i istoriografska – su vršena u kontinuitetu, te se materijal za budući muzej postepeno uvećavao.

Nekolicina posvećenih građana, istraživača lokalne istoriografije, samostalnim trudom i entuzijazmom stvorila su četiri mini–muzeja (zavičajnu kuću, kovačku i kolarsku radionicu, vetrenjaču i Muzej konjarstva u Zobnatici), a na čelu im je bio arhitekta dr Imre Harkai (1952—2004). Danas muzej Bačke Topole udomljava biblioteku dr Harkaija, a tu se nalazi i spomen-soba posvećena bačkotopolskom lekaru Janošu dr Hadžiju, veoma cenjenom i jedinom lekaru koji je krajem 19. veka radio u Bačkoj Topoli.[3]

Muzej Bačke Topole je do 2014. funkcionisao kao ogranak Gradskog muzeja Subotica, da bi nakon odluke Skupštine opštine, od septembra 2015. počeo da radi kao samostalna muzejska ustanova, sa samostalnim programom rada i samostalnim budžetom.[4] Prema tome, zvanični osnivač muzeja je opština Bačka Topola, te ova ustanova konačno dolazi kući i na mesto koje zaslužuje.

Izložbe, kolekcije, postavke[uredi]

Radno vreme muzeja je svaki dan od 10.00 do 16.00 časova.

Ogranci[uredi]

Muzej Bačke Topole je kompleksnog tipa, u okviru njega se nalazi etno kuća, kolarsko-kovačka radionica braće Egri (19. vek), Zavičajni arhiv i muzej konjarstva u Zobnatici.

Etno-kuća Bačka Topola[uredi]

Najznačajniji ogranak muzeja je Zavičajna kuća, formirana u svojevrstan etnografski muzej 1986. godine sa ciljem da prikaže tradicionalnu arhitekturu ovdašnjih ljudi. Kao prva etno kuća u Vojvodini, a verovatno i u Srbiji, uređena je nameštajem sa kraja 19. i početka 20. veka. Radi se o tipičnoj panonskoj trodelnoj kući, sagrađenoj 1843. godine, sa zidovima od naboja i krovom od trske. Pripadala je porodici koja je radila 40 jutara zemlje, te predstavlja primer gazdinske kuće, tipične za bilo koji deo Vojvodine. Gledajući ovu kuću, koja je pripadala mađarskoj porodici, a boja koja preovladava je slovačko plava, stiče se utisak da nema velike razlike između slovačkih, mađarskih i bunjevačkih kuća, pa i srpskih. Živeći jedni do drugih, nacionalne razlike su se gubile, zanemarivale, svodile na nijanse, a najvažnija je bila funkcionalnost i udobnost.[9]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. ^ Legenda o plemićkoj porodici Krai na sajtu topsrbija.com
  2. ^ Kray család (Krajovai és Topolyai báró) na sajtu arcanum.hu (jezik: mađarski)
  3. ^ Janoš dr Hadži 165 Arhivirano na sajtu Wayback Machine (jul 19, 2016) (jezik: engleski) na sajtu Noći muzeja. Pristupljeno 9. 12. 2016
  4. ^ Új tartalmak, fiatalosabb arculat, 12. januar 2017, Magyar Szó online (jezik: mađarski)
  5. ^ 204. Nađapati Kukac Peter, Bačka Topola – vebsajt Putevi i kulture
  6. ^ Putujuće izložbe – vebsajt Putevi i kulture
  7. ^ „Najava izložbe”. Arhivirano iz originala na datum 20. 12. 2016. Pristupljeno 9. 12. 2016. 
  8. ^ „Najava izložbe”. Arhivirano iz originala na datum 20. 12. 2016. Pristupljeno 9. 12. 2016. 
  9. ^ Zavičajna kuća u Bačkoj Topoli, mesto gde se prošlost povezuje sa budućnošću sajt Top Srbija, 9. 08. 2013

Spoljašnje veze[uredi]