Nan Madol

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Bazaltni blokivi u Nan Madolu

Nan Madol je arheološki lokalitet koji se nalazi na Koralnim ostrvima, Ponpej države Saveza Država Mikronezije ) u zapadnom delu Tihog okeana, u Mikroneziji . Do 1628. godine Nan Madol je bio glavni grad ostrvske dinastije Saudeleur [1] . Naziv Nan Madol znači "prostor između", što se odnosi na mrežu vodenih kanala koji pokrivaju ruševine. Prema Gene Ashbiju originalni naziv mesta je bio Stoun Nan-ling ("Nebeski greben") [2], pa se često naziva i Venecijom Tihog okeana. Grad se sastoji od niza malih veštačkih ostrva koje su međusobno povezane mrežom vodenih kanala. Centar lokacije obuhvata kamene zidove dužine oko 1,5 km i širine 0,5 km, sa stotinama veštačkih ostrva-platformi ispunjenih kamenjem i koralima između plimskih kanala. Dimenzije njegovih struktura, njihova tehnička sofisticiranost i koncentracija megalitskih konstrukcija su dokaz složenih društvenih i verskih tradicija ostrvskih društava iz tog perioda. Zbog toga je obredno središte Nan Madola upisano na UNESKO-v spisak mesta svetske baštine u Australiji i Okeaniji 2016. godine, a na spisak ugroženih mesta svetske baštine upisan je odmah zbog konstantnih pretnji lokaliteta vodenim strujama i nekontrolisanom rastu mangrova koji podrivaju postojeće strukture.[3]

Položaj Federativnih država Mikronezije u Tihom okeanu

Istorija[uredi]

Nan Madol se nalazi između glavnog ostrva i ostrva Temven; ova oblast je od davnina bila naseljena. Međutim, tek su se od 8. ili 9. veka počela graditi veštačka ostrva megalitskih struktura, a tek se od 12. ili 13. veka povezuju doba legendarne dinastije Saudeleur. Nan Madol je bio ritualno i političko središte ove dinastije, koja datira od 12. veka do 1628. godine. U to vreme vladalo je kraljevstvo sa oko 25.000 ljudi na ostrvu Ponpej.[1]

Prema tradiciji, graditelji složenih megalitskih konstrukcija Leluha na ostrvu Košre su dosaelili na ostrvo Pompej, Nan madol, gde su iskoristili svoja graditeljska znanja da naprave još veličanstvenije građevine. Zaista, na ostrvu Leluh se mogu pronaći slične bazaltne zgrade i veštački ostrva koji su s nasipom spojeni sa ostrvom Košre. Ali analiza radioaktivnog ugljenika pokazuje da su zgrade Nan Madola počele da se grade dva veka pre njih. Sličnost između kompleksa Leluh i Nan Madol je da je svrha izgradnje odvojenog grada na kanalima verovatno odvajanje plemstva od običnih ljudi.

Pompejska legenda kaže da su Nan Madol sagradili čarobnjaci Olisihpa i Olosopa iz mitološkog Zapadnog Kataua. Dva brata stigla su u velikom kanuu u potrazi za mestom za postavljanje oltara u čast boga poljoprivrede. Posle nekoliko neuspeha uspeli su da naprave oltar blizu Temvena. Prema tradiciji, braća su nosila kamene blokove magičnim silama kroz vazduh pomoću letećeg zmaja. Kada je Olisihpa umro, Olosohpa se oženio lokalnom devojkom koja je time postala naslednik dinastije Saudeleur 12 generacija. Ono što se na kraju dogodilo mitološkoj dinastiji Saudeleur nije poznato. Legenda govori o napadu boga oluje, dok drugi veruju da su dinastije uništili ratnici sa jugoistoka Kosre. Oni su ratnici pod vođstvom mitskog kralja Isokelekela, koji je takođe vladao od Nan Madolom, ali njegovi naslednici su napustili naselje. Isokelek je započeo period Nahnmvarki (plemenite vođe) i današnji žitelji Pompeja veruje da njegovi potomci.

Karakteristike[uredi]

Arheološki lokalitet obuhvata površinu od preko 18 km² i uključuje kamenu arhitekturu na koralnom grebenu ostvra Temven, mnogo veštačkih ostrva, te u blizini obale ostrva Pompej. Samo selo sa svojim poznatim zidinama proteže se oko 1,5 km u dužinu i 0,5 km u širinu i sastoji se od gotovo 100 veštačkih ostrvaca, koji su formirani popunjavanjem koralne platforme, ostavljajući između njih široke i plitke kanale za promet brodovima. Ugljenično datiranje ukazuje na to da je Nan Madol počeo da se gradi oko 1200. godine pre nove ere, a ljudi ovde žive oko 200 godina p. n. e.[4]. Tokom izgradnje koristili su se crni bazalt koji je prikupljen sa ostrva Pomppej. Izgradnja naselja verovatno je trajala oko 300 godina. Ostrva su kvadratnog oblika, a u severoistočnom delu grada bilo je posebno mesto sa grobnicama na 58 ostrva. Neki ostrva su bili namenjena za određene aktivnosti kao što su: pripremanje hrane, izgradnja kanua, proizvodnja kokosovog ulja i sl. Veštački ostrva su duž obale imala zidove koji su dostizali 5,5-9,1 m visine. Grad nije imao izvor pijaće vode ili hrane koju su morali dostavljati zajednički brodovi sa glavnog ostrva [5]

Nan Madol je bio specijalno odmaralište namenjeno socijalnoj eliti ostrva. Grad je imao 500 do 1000 stanovnika, a većina stanovništva nije bila plemstvo. Gradski vladari su koristili grad kako bi kontrolisali svoje protivnike koji su bili prisiljeni da žive u naselju. Grad je takođe bio veoma važan religiozni centar.

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 Nan Madol, Madolenihmw, Pohnpei Arhivirano na sajtu Wayback Machine (jun 13, 2010) (na jeziku: engleski) William Ayres, Department of Anthropology University Of Oregon, Accessed 26 September 2007
  2. ^ Cordy, Ross H. (1993). The Lelu Stone Ruins (Kosrae, Micronesia): 1978-81 Historical and Archaeological Research. Social Science Research Institute, University of Hawaii at Manoa. str. 14, 254, 258. ISBN 978-0-8248-1134-1. 
  3. ^ Ashby, Gene; 'Pohnpei, An Island Argosy'; Publisher: Rainy Day Pr West; Revised edition. 1987. ISBN 978-0-931742-14-9.
  4. ^ McCoy Mark D., Alderson Helen A., Hemi Richard, Cheng Hai, Edwards R. Lawrence, November 2016, Earliest direct evidence of monument building at the archaeological site of Nan Madol (Pohnpei, Micronesia) identified using 230Th/U coral dating and geochemical sourcing of megalithic architectural stone [1] Quaternary Research, vol. 86, pp. 295–303
  5. ^ Hanlon, David L. (1988). Upon a Stone Altar: A History of the Island of Pohnpei to 1890. University of Hawaii Press. str. 13—25. ISBN 978-0-8248-1124-2. 

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]