Nacionalni parkovi Srbije

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

U Srbiji ima pet nacionalnih parkova, kao zaštićena područja od izuzetnog prirodnog, ali i kulturno-istorijskog značaja.

Nacionalni parkovi podrazumevaju jedan od najviših oblika zaštite životne sredine. Zaštita prirode u Srbiji ima dugu tradiciju. Prvi pisani trag o tome se nalazi u Dušanovom zakoniku (član 123.) iz 14. veka, gde se definiše mogućnost i zabranjuje prekomerna seča šuma u tadašnjem Srpskom carstvu. Svojim ukupnim vrednostima danas nacionalni parkovi nadilaze granice Srbije i uključeni su u Evropsku federaciju nacionalnih parkova - EUROPARC.

Nacionalni parkovi u Srbiji[uredi]

Đerdap - Gvozdena kapija na Dunavu
Ime Osnovan Površina u hektarima
Nacionalni park Fruška gora 1960. 26.672
Nacionalni park Đerdap 1974. 63.608
Nacionalni park Kopaonik 1981. 11.810
Nacionalni park Tara 1981. 22.000
Nacionalni park Šar-planina 1986. 39.000

Nacionalni park Fruška gora[uredi]

Ovaj nacionalni park je osnovan 1960. godine. Fruška gora je dugačka 75 km, a široka od 13 do 15 km. Među njegove najveće vrednosti se ubrajaju listopadne šume kitnjaka, graba i bukve, kao i fragmenti stepske vegetacije. Što se tiče kulturno-istorijske vrednosti, u ovom parku se nalazi 17 manastira koji potiču s kraja XV i početka XVI veka. Zbog značajne uloge ovih manastira u razvoju i očuvanju kulture, pismenosti i duhovnosti srpskog naroda, Frušku goru su često nazivali Srpska Sveta gora.

Nacionalni park Đerdap[uredi]

Osnovan je 1974. godine. Najveće prirodne vrednosti su mešovite listopadne prašume koje čine orah, mečja leska, koprivić i bukva, kao i šibljaci jorgovana. Takođe, krečnjačke litice predstavljaju stanište retkim biljkama, a rečni tok Dunava je stanište retkim ribama: jesetre i morune. U okviru ovog parka se nalazi i Lepenski Vir, arheološko nalazište. Đerdap je najveći nacionalni park Srbije.

Nacionalni park Tara[uredi]

Najveće prirodne vrednosti ovog parka osnovanog 1981. su šume pančićeve omorike, prašume bukve, jele i smrče, kao i tresava okružena pomenutom šumom pančićeve omorike.

Nacionalni park Kopaonik[uredi]

Kao i Tara i ovaj nacionalni park je osnovan 1981. godine. Njegovo bogatstvo čine mešovite šume smrče, jele, bukve i javora, gde se posebno izdvajaju stare šume smrče („balkanska tajga“), subalpijske zajednice patuljaste smrče i polegle kleke, kao i krečnjačke litice koje su stanište retkih biljaka poput runolista. Takođe su i tresave stanište retkih vrsta.

Nacionalni park Šar-planina[uredi]

Osnovan je 1986. godine. Najveće vrednosti Šar-planine su očuvane šume molike i munike, ali i mešovite listopadne šume koje predstavljaju stanište balkanskog risa. Tu su i žbunaste zajednice bora krivulja, a visokoplaninski regioni i serpentinski kamenjari su staništa retkih biljaka. Na Šari se nalaze i lednički cirkovi sa glacijalnim jezerima.

Nacionalni park Prokletije (u postupku zaštite)[uredi]

Za više informacija pogledajte: Nacionalni park Prokletije (Srbija)

Prostor planinskog masiva Prokletije je u postupku zaštite na delu koje se nalazi na teritoriji Srbije, na Kosovu i Metohiji.

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]


Nacionalni parkovi Srbije Zastava Srbije
Đerdap | Kopaonik | Tara | Šar-planina | Fruška gora