Nepal

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Savezna Demokratska Republika Nepal
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल (nepalski)
Krilatica: Мајка и домовина су важније од небеса
(nep. जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी)
Himna: Ми смо стотине цвећа
(nep. सयौं थुँगा फूलका)
Položaj Nepala
Glavni gradKatmandu
Službeni jeziknepalski
Vladavina
Oblik državeSavezna republika
 — PredsednikBidija Devi Bandari
 — PotpredsednikNanda Kišor Pun
 — Predsednik VladeKadga Prasad Oli
 — Predsednik Narodne skupštineGaneš Prasad Timilsina
 — Predsednik Predstavničkog domaKrišna Bahadur Mahara
 — Predsednik Ustavnog sudaČolendra Šumšer
Istorija
Nezavisnost21. decembar 1882.
Geografija
Površina
 — ukupno147.181 km2(93)
 — voda (%)1,8
Stanovništvo
 — 2012.[1]26.494.504(45)
 — gustina180,01 st./km2
Ekonomija
ValutaNepalska rupija
 — stoti deo valute‍NPR‍
Ostale informacije
Vremenska zonaUTC +5:45
Internet domen.np
Pozivni broj++997

Nepal (nep. नेपाल), zvanično Savezna Demokratska Republika Nepal (nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल), planinska je kontinentalna država u Himalajima na severu južne Azije.[2] Graniči se na jugu, istoku i zapadu sa Indijom i na severu sa Kinom (Autonomnim regionom Tibet).

Površina Nepala je 147.181 km², gde je 2005. živelo 27.133.000 stanovnika. Politička i verska prestonica zemlje je njegov ubedljivo najveći grad Katmandu. Po uređenju Nepal je savezna demokratska republika.

Istorija[uredi]

Nepalski vladari 1920. godine

Kroz veći deo svoje istorije Nepal je bio monarhija. Njime je od 1768. vladala dinastija Šah koja je ujedinila mala kraljevstva. U vreme britanske kolonijalne vlasti u Indiji Nepal je ostao nezavisan, ali izolovan od spoljnog sveta, plativši cenu kroz privrednu nerazvijenost i feudalnu zaostalost. Privredne reforme i delimično otvaranje prema susednoj Indiji poslednjih decenija dovele su do promena nabolje. Smetnja razvoju je bilo izbijanje građanskog rata 1996. u kojem se marksistička gerila borila protiv centralnih vlasti. Godine 2006. okončan je građanski rat dogovorom o održavanju izbora za ustavotvornu skupštinu.

Nepalski parlament je 28. maja 2008. godine izglasao ukidanje monarhije i uspostavljanje Savezne Demokratske Republike Nepal.[3]

Geografija[uredi]

Položaj[uredi]

Države sa kojima se Nepal graniči su Kina i Indija. Površina države iznosi 147.181 km². Nepal je država trapezoidnog oblika na južnim padinama Himalaja, duga oko 800 i široka oko 200 km.

Geologija i reljef[uredi]

Topografska mapa Nepala

Iako mala država, Nepal poseduje veliku raznovrsnost predela, od tropsko vlažne klime na jugu, do najviših vrhova sveta na severu. Obično se deli u tri fizičko-geografske regije: planine, brda i region Terai (vlažna regija). Ove ekološke zone se prostiru u pravcu istok-zapad, a vertikalno ih presecaju rečni sistemi. Sa povećanjem nadmorske visine dolazi do smanjivanja temperature.

Osam od deset najviših svetskih vrhova je u Nepalu, od kojih se najviši vrh na Zemlji Mont Everest (8.848 m, nepalski: Sagarmata) nalazi na granici sa Kinom.

Vode[uredi]

Flora i fauna[uredi]

Klima[uredi]

Privreda[uredi]

Kuće u ruralnim delovima Nepala su građene od gline i kamena

Glavna privredna delatnost i dalje je poljoprivreda, ali raste udeo uslužnih delatnosti (turizam). Država veliku pomoć prima od stranih donatora: Nemačke, Kine, Japana i SAD. Poljoprivredne kulture su: kukuruz, pšenica, pirinač, pamuk, duvan, krompir, čaj kao i aromatično bilje. Stočarstvo je razvijeno; ovaca (2,4 mil) goveda (7 mil) svinja, koza. Industrija je u začetku: tekstilna, prehrambena, duvanska, kože, obuća. Rude: zlato, bakar, gvožđe, mangan i nikl.

Stanovništvo[uredi]

Poznati Šiva hindu hram

U Nepalu živi više od 60 različitih etničkih zajednica i kasta. Najbrojnije četiri grupe su: kšatrije (oko 16%), bramani (oko 13%), Magar (7%) i Taru (6,75%). Etnički Šerpe, poznati kao vodiči alpinističkih ekspedicija, čine svega 0,68% stanovništva. Hinduizam je najbrojnija religija (80%), sledi budizam (11%). Osnivač budizma Sidarta Gautama (Buda) je rođen u Nepalu. Nepalskim govori oko polovine stanovnika, a služi i kao lingua franca za govornike drugih jezika.

Oko polovina stanovništva živi ispod granice siromaštva (1,25 $ dnevno).[4]

Nepalska zastava jedina je državna zastava koja nema pravougaoni oblik.

Administrativna podela[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Nacionalna agencija za statistiku, Popis 2012 [1] Arhivirano na sajtu Wayback Machine (jul 17, 2013) (na jeziku: engleski)
  2. ^ United Nations Statistics Division - Standard Country and Area Codes Classifications
  3. ^ Nepal raises national flag in palace | Reuters, Pristupljeno 15. 4. 2013.
  4. ^ Human Development Indices, Table 3: Human and income poverty. str. 34. Pristupljeno 1 June 2009

Spoljašnje veze[uredi]

Vlada
Opšte