Nikolaj Mrđa

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Nikolaj
Mitropolit Nikolaj Mrđa.jpg
Osnovni podaci
Pomjesna crkvaSrpska pravoslavna crkva
MitropolijaMitropolija dabrobosanska
Arhijerejski činmitropolit
Titulaarhiepiskop sarajevski, mitropolit dabrobosanski i egzarh sve Dalmacije
SjedišteSarajevo, Sokolac
Godine službe19922015.
PrethodnikVladislav
Prethodna eparhijaEparhija dalmatinska
Godine službe19781992.
PrethodnikStefan
NasljednikLongin
Prethodna eparhijaEparhija australijsko-novozelandska
Godine službe19731978.
PrethodnikLavrentije
NasljednikVasilije
Lični podaci
Svetovno imeGojko Mrđa
Datum rođenja30. avgust 1928.
Mjesto rođenjaKrnja Jela
Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca
Datum smrti27. oktobar 2015.
Mjesto smrtiFoča
Republika Srpska

Nikolaj (svetovno Gojko Mrđa, Krnja Jela kod Bosanskog Petrovca, 30. avgust 1928Foča, 27. oktobar 2015) bio je mitropolit dabrobosanski.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Rođen je od oca Milana i majke Milice (devojačko Kuburić). Na krštenju je dobio ime Gojko. Kao pitomac Srpskog privrednog društva Privrednik na preporuku smoljanskog paroha odlazi 19. decembra 1940. godine u Smederevsku Palanku na školovanje. Poslije niže gimnazije upisuje se na Bogosloviju u Prizrenu 1946. godine. Monaški postrig primio je 1953. godine u manastiru Koporinu, od strane jeromonaha Kirila Vrge. Na monašenju je dobio ime Nikolaj. Te iste godine, 30. septembra, Episkop braničevski Hrizostom rukopoložio ga je u čin jerođakona, a Patrijarh srpski German, 10. maja 1961. godine, u čin jeromonaha. Poslije Bogoslovije upisao se na Bogoslovski fakultet u Beogradu 1953, koji je završio u redovnom roku. Želio je poslije studija da nastavi usavršavanje u Grčkoj, ali mu tadašnje vlasti nisu izdale pasoš. Umjesto odlaska u Grčku, Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve ga 1957. postavlja za suplenta u Bogosloviji Svetog Save u manastiru Rakovici u Beogradu, i na toj dužnosti je ostao do 1964. godine. U međuvremenu je položio profesorski ispit 1963. godine.

Godine 1964. Sveti arhijerejski sinod mu povjerava obnavljanje Bogoslovije u manastiru Krki. Dolaskom u manastir Krku vršio je dužnost upravnika dvogodišnje Bogoslovije, starješine manastira i paroha manastirske parohije. Otvaranjem 1966. petorazredne Bogoslovije postavljen je za njenog rektora.

Episkop[uredi | uredi izvor]

Na ovoj dužnosti je ostao do 1973, kada je izabran za australijsko-novozelandskog episkopa. Došavši u Australiju organizuje eparhijska tijela, dovodi i rukopolaže nove sveštenike, osniva nove parohije, podiže i osvećuje nove crkve, kupuje zemlju na kojoj će osnivati crkvene centre. Na jednom takvom zemljištu podigao je manastir Svetog Save, konak i starački dom. Osnovao je prvo srpsko groblje u Australiji. Na Novom Zelandu osniva manastir Uspenja Presvete Bogorodice (to je prvi pravoslavni manastir u istoriji Novog Zelanda).

Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve ga je 1978. izabrao za episkopa dalmatinskog. Pored svojih eparhijskih dužnosti jedno vrijeme je vršio dužnost rektora Bogoslovije u manastiru Krki. U to vrijeme, najviše njegovim zalaganjem, podignuta je nova zgrada Bogoslovije. Dok je upravljao Dalmatinskom eparhijom sagrađeno je sedam novih crkava i šest crkvenih objekata. Pokrenuo je 1988. časopis Istina. Administrirao je obnovljenom Bihaćko-petrovačkom eparhijom. Za godinu i po dana organizovao je u potpunosti eparhiju i predao je svome nasljedniku episkopu Hrizostomu.

Mitropolit[uredi | uredi izvor]

Zlatni orden sokola, dodelilo mu je SSD Soko 2008. godine

Na redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora 1992., episkop Nikolaj je izabran za mitropolita dabrobosanskog sa sjedištem u Sarajevu. Eparhiju je preuzeo u vrijeme izbijanja rata u Bosni i Hercegovini. Zbog ratnih dejstava u Sarajevu mitropolit Nikolaj je odlučio da za sjedište mitropolije izabere Sokolac. U tom izuzetno teškom vremenu strpljivo radi na realizaciji odluke Svetog arhijerejskog sabora iz 1967., na otvaranju Duhovne akademije. Od vlasti Republike Srpske dobija za potrebe škole zgrade u Foči. Tako je Duhovna akademija Svetog Vasilija Ostroškog počela sa radom 1994. godine. U Duhovnoj akademiji mitropolit Nikolaj od početka vrši dužnost prorektora i predaje crkveno pjevanje. Njegovim zalaganjem u prostorijama Akademije je smještena izbjegla Bogoslovija Sveta Tri Jerarha iz manastira Krke. Poslije obnavljanja Bogoslovije u manastiru Krki, Bogoslovija u Foči je posvećena Svetom Petru mitropolitu sarajevskom. Dužnost rektora u Bogosloviji vrši mitropolit Nikolaj. Od 1997. mitropolit Nikolaj predaje Sveto pismo Novog Zavjeta u Muzičkoj akademiji Univerziteta u Istočnom Sarajevu. Njegovim zalaganjem pokrenut je eparhijski list „Dabar”.

Pored eparhijskih obaveza kao i obaveza u pomenutim školama, mitropolit Nikolaj nalazi vremena i da piše. Autor je knjiga: „Uvod u Sveto pismo Novog Zavjeta”, „Tumačenje Jevanđelja po Mateju”, „Tumačenje poslanice Rimljanima”, „Tumačenje poslanica I i II Korinćanima”, „Tumačenje poslanica I i II Timoteju, Titu i Filimonu”, „Tumačenje poslanice Jevrejima”, „Tumačenje Sabornih poslanica” i „Gospod Isus Hristos kao Car u Starom i Novom Zavjetu”. Imajući u vidu bogoslovsko-naučni i prosvjetni rad mitropolita Nikolaja, Nastavno-naučno vijeće Bogoslovskog fakulteta u Beogradu dodijelilo mu je titulu počasnog doktora bogoslovskih nauka. Diploma mu je uručena 30. juna 1999. na Bogoslovskom fakultetu u Beogradu.

Za ovo vrijeme od kada se nalazi na katedri sarajevskih mitropolita obnovljeno je više crkva porušenih u poslednjem ratu. Podignut je i jedan broj novih hramova. Renovirana je zgrada mitropolije u Sarajevu. Rukopoložio je više sveštenika koje je postavio na parohije u Federaciji Bosne i Hercegovine, sa željom da se zadrži preostali srpski živalj na tim prostorima. Strpljivo radi na zanavljanju monaškog kadra, kao i crkvenih građevina u manastiru Dobrunu. Član je Međureligijskog vijeća Bosne i Hercegovine.

Upokojio se u Gospodu na praznik Prepodobne Paraskeve, u univerzitetskoj bolnici u Foči 27. oktobra 2015. godine.[1][2] Sahranjen je u manastiru Dobrun 30. oktobra 2015.[3]

Priznanja[uredi | uredi izvor]

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]


Prethodnik:
Lavrentije (Trifunović) (kao episkop zapadnoevropski i australijsko-novozelandski)
episkop australijsko-novozelandski
19731978.

Naslednik:
Vasilije (Vadić)
Prethodnik:
Stefan (Boca)
episkop dalmatinski
19781992.
Naslednik:
Longin (Krčo)
Prethodnik:
Vladislav (Mitrović)
mitropolit dabrobosanski
1992-2015.
Naslednik:
Grigorije Durić (administrator)