Nuklearno zagađenje

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Simbol nuklearnog zagađenja

Nuklearno zagađenje ili radioaktivna kontaminacija je nekontrolisano razbacivanje radioaktvnih supstanci u okolini. Nuklearno zagađenje je tipična nesreća ispuštanjem nuklearne supstance tokom radiokluida, nestabilnog jezgra koje ima veliku energiju. Zagađenje se može javiti iz radioaktivnih gasova, tečnosti ili čestica.

Izvori zagađenja[uredi]

Radioaktivna kontaminacija je najčešće prouzrokovana nekontrolisanim izlivom radioaktivnih čestica tokom proizvodnje ili korišćenja radioizotopa, nestabilnog jezgra i velike količine energije. Primer zagađenja je slučaj u nuklearnoj medicini, kada se slučajno prospe materija obogaćena radioizotopima. U takvoj situaciji prenošenje može da izvrši čovek hodanjem kroz materiju koju prenosi dalje i kontaminira dodatne površine. Nuklearni otpad je čest izvor kontaminacije. Nuklearne padavine predstavljaju najlakši i najneprimetniji vid zagađenja i lakog prenošenja radioaktivnih čestica.

Tablica periodičnih elemenata sa svojim svojstvima datim u legendi.
  Stabilni elementi;
  Radioaktivni elementi čiji izotopi imaju dug period postojanja. Vreme poluraspada oko 4 miliona godina;
  Radioaktivni elementi koji u određenim situacijama predstavljaju blagu opasnost. Izotopi čije je vreme polu-raspada od 800 do 34.000 godina čini ih pogodnim za određene komercijalne svrhe;
  Visoko rizični radioaktivni elementi. Njihovi najstabilniji izotpoi imaju vreme polu-raspada od 1 dana do 100 godina;
  Veoma visoko rizični radioaktivni elementi Najstabilniji izotopi imaju polu-raspad of 1 dana do nekoliko minuta. Veoma opasni po zdravlje ljudi;
  Ekstremno radioaktivni elementi. O ovim elementima se malo zna zbog veoma velike nestabilnosti i radioaktivnosti;

Merenje[uredi]

Radioaktivni materijal se može naći na površinskom sloju ili u sastavu nekog materijala ili tečnosti. U nuklearnim elektranama postoje posebna odeljenja koja se bave merenjem kontaminacije. U vojsci merenje kontaminacije potpada pod ABHO rod vojske.

Površinska kontaminacija[uredi]

Površinska kontaminacije se obično izražava kao odnos mere radijacije po meri površine prostora. Izvedena jedinica je bekerel po kvadratnom metru (odnosno Bq/m²). Koriste se i druge merne jedinice, u zavisnosti od površine i intenziteta radioaktivnosti. Površinska kontaminacija može biti stalna ili uklonjiva. Kod stalne kontaminacije šanse za prenos i dalju kontaminaciju su veoma male.

Opasnosti[uredi]

U praksi ne postoji nijedno telo koje nije radioaktivno. Međutim radioaktivnost ljudskog tela, objekata na zemlji i u vazduhu nije intenzivna i opasna dok se ne dovede u spregu sa visoko radioaktivnim elementima (aktivatorima).

Niski stepen kontaminacije[uredi]

Niski stepen kontaminacije predstavlja niski rizik i opasnost od oboljenja prouzrokovanog nuklearnim zagađenjem. Niski stepen kontaminacije se često veoma brzo otkriva instrumentima za detekciju radijacije i brzo eliminiše. Kod veoma niskih stepena radioaktivnim elementima se dozvoljava da se vremenom raspadnu (proces poluraspada) ali se ovo kod većih stupnjeva izbegava jer izlaganje radioaktivnosti u dužem vremenskom periodu povećava opasnost od oboljenja. Svaki stepen radioaktivnog zagađenja zahteva maksimalnu predostrožnost.

Visoki stepeni kontaminacije[uredi]

Visok stepen kontaminacije predstavlja opasnost po biljni i životinjski svet.