Grad Bijeljina

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Ukoliko ste tražili istoimeno naseljeno mjesto, pogledajte članak Bijeljina.
Grad Bijeljina
TRG KRALJA PETRA Bijeljina Town Hall.png
Trg kralja Petra I Karađorđevića
Grb Bijeljine
Grb
Osnovni podaci
Država Zastava Bosne i Hercegovine Bosna i Hercegovina
Entitet Zastava Republike Srpske Republika Srpska
Stanovništvo
Stanovništvo (2013) Increase 114.663 [1]
Geografske karakteristike
Koordinate 44°45′00″N 19°12′58″E / 44.75, 19.216
Vremenska zona UTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Nadmorska visina 90 m
Površina 734 km²

Grad Bijeljina, položaj
Grad Bijeljina, položaj u BiH

Ostali podaci
Gradonačelnik Mićo Mićić (SDS)
Poštanski kod 76300
Pozivni broj 055
Veb-strana [1]

Bijeljina je grad u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovini. Sjedište grada je gradsko naselje Bijeljina. Grad zauzima površinu od 734 km². Prema preliminarnim podacima Popis stanovništva u Bosni i Hercegovini 2013. u gradu Bijeljini je popisano 114.663 lica.[1] a u naseljenom mjestu Bijeljina 45.291 lica.[2]

Bivša opština Bijeljina je dobila status grada 18. jula 2012. odlukom Narodne skupštine Republike Srpske kada je usvojen „Zakon o Gradu Bijeljina“, odnosno „Zakon o lokalnoj samoupravi Republike Srpske“.[3] Zakon o Gradu Bijeljina je stupio na snagu 26. jula 2012. godine kada je objavljen u Službenom glasniku Republike Srpske (Službeni glasnik Republike Srpske 70/2012).[4]

Geografija[uredi]

Grad Bijeljina se nalazi u sjeveroistočnom dijelu Republike Srpske i Bosne i Hercegovine. Drugi je po broju stanovnika u Republici Srpskoj, nakon grada Banje Luke i peti u Bosni i Hercegovini. Sa juga i zapada graniči sa opštinama Brčko, Lopare, Ugljevik, Zvornik, na sjeveru sa rijekom Savom te Drinom na istoku.

Vodeni tokovi[uredi]

Bistrik je vodeni tok koji teče od sela Dvorovi do ušća u drugi bijeljinski vodeni tok Dašnicu, malo prije ušća u Savu kod uzvišenja Visoc. Bistrik, u stvari predstavlja jedan presušeni rukavac Drine. Druga rječica u opštini Bijeljina je Dašnica koja skuplja male potočiće iz niskog podbrđa Majevice. Danas su ovi vodeni tokovi kroz ravnicu Semberiju skoro presušili zbog meliorizacije i prosijecanja kanala Dašnica, koji s dva račvanja ide od Janje do Gornjeg Crnjelova i približno označava granicu ravne Semberije. Južnom granicom opštine Bijeljina teče rječica Tavna i rijeka Janja koja ima dužinu od 57 km i površinu sliva od oko 300 km² a protiče kroz tri opštine Semberije i Majevice.

Čuvene su ljekovite vode Banje Dvorovi u selu Dvorovi šest km od Bijeljine. U sklopu lječilišta izgrađen je i otvoreni bazen olimpijskih razmjera koji se puni termalnom i pitkom vodom. Termalna voda Banje Dvorovi, čija je temeperatura viša od 38 °C, tretira se kao hipertermalna voda i pomaže u liječenju raznih kožnih bolesti, nekih oblika čireva i postreumatskih stanja. Odlične uslove za kupanje i ribolov pruža desna obala Drine, pred njeno ušće u Savu.

Geološki sastav[uredi]

U geološkom smislu ravna Semberija je nekada bila dio Panonskog mora (Paratetis) koje je trajalo od početka miocena oko 30 milijuna godina i presušilo je tokom ledenih doba. Današnji izgled ravnice je rezultat rada erozija tokom ledenih doba i naročito riječnih naplavina - fluvijalne erozije. Brežuljci su rezultat marinsko-jezerskih sedimenata, za razliku od Majevice koja je flišni dinarid. U Semberiji koja predstavlja ravnu naplavinu rijeke Drine, prevladava plodna crnica i degradirani černozem, a dijelom i ritska crnica i riječni nanosi.


Naseljena mjesta[uredi]

Mapa naseljenih mesta Grada Bijeljine

Područje grada Bijeljina čine naseljena mjesta: Amajlije, Balatun, Banjica, Batar, Batković, Bijeljina, Bjeloševac, Brijesnica, Brodac Gornji, Brodac Donji, Bukovica Gornja, Bukovica Donja, Velika Obarska, Velino Selo, Vršani, Glavičice, Glavičorak, Glogovac, Gojsovac, Golo Brdo, Dazdarevo, Dvorovi, Dragaljevac Gornji, Dragaljevac Donji, Dragaljevac Srednji, Zagoni, Janja, Johovac, Kacevac, Kovanluk, Kojčinovac, Kriva Bara, Ljeljenča, Ljeskovac, Magnojević Gornji, Magnojević Donji, Magnojević Srednji, Međaši, Modran, Novo Naselje, Novo Selo, Obrijež, Ostojićevo, Patkovača, Piperci, Popovi, Pučile, Ruhotina, Suvo Polje, Slobomir, Triješnica, Trnjaci, Ćipirovine, Hase, Crnjelovo Gornje, Crnjelovo Donje, Čađavica Gornja, Čađavica Donja, Čađavica Srednja, Čardačine i Čengić.

Mjesne zajednice[uredi]

Grad prema informacijama iz 2012. ima 68 mjesnih zajednica, od čega 13 gradskih i 55 seoskih.[5]

  • MZ Amajlije
  • MZ Balatun
  • MZ Banjica
  • MZ Batar
  • MZ Batković
  • MZ Bjeloševac
  • MZ Bogdanovići
  • MZ Brijesnica
  • MZ Brodac
  • MZ Bukovica Gornja
  • MZ Bukovica Donja
  • MZ Velika Obarska
  • MZ Velino Selo
  • MZ Veljko Lukić
  • MZ Vršani
  • MZ Vuk Karadžić
  • MZ Galac
  • MZ Glavičice
  • MZ Glogovac
  • MZ Golo Brdo
  • MZ Gradac
  • MZ Dazdarevo
  • MZ Dašnica
  • MZ Dašnica
  • MZ Dvorovi
  • MZ Dragaljevac Gornji
  • MZ Dragaljevac Donji
  • MZ Dragaljevac Srednji
  • MZ Zagoni Gavrilo Antonić
  • MZ Zagoni Donji
  • MZ Janja
  • MZ Johovac
  • MZ Kovačići
  • MZ Kojčinovac
  • MZ Kriva Bara
  • MZ Ledinci
  • MZ Ljeljenča
  • MZ Ljeskovac
  • MZ Magnojević Gornji
  • MZ Magnojević Donji
  • MZ Magnojević Srednji
  • MZ Mala Obarska
  • MZ Međaši
  • MZ Modran
  • MZ Novi
  • MZ Novo naselje
  • MZ Obrijež
  • MZ Ostojićevo
  • MZ Patkovača
  • MZ Petnaesta majevička
  • MZ Piperci
  • MZ Popovi
  • MZ Pučile
  • MZ Ruhotina
  • MZ Sokolski dom
  • MZ Stari grad
  • MZ Suvo Polje
  • MZ Trnjaci
  • MZ Filip Višnjić
  • MZ Hase
  • MZ Centar
  • MZ Crnjelovo Gornje
  • MZ Crnjelovo Donje
  • MZ Čađavica Gornja
  • MZ Čađavica Donja
  • MZ Čađavica Srednja
  • MZ Čardačine
  • MZ Čengić

Nacionalni sastav[uredi]

Tokom rata u BuH muslimansko stanovništvo se većinom iseljavalo iz Bijeljine, dok je veliki broj Srba iz drugih gradova Federacije BiH bio prognan u Bijeljinu. Na taj način je Bijeljina odigrala značajnu ulogu za srpske izbjeglice iz Sarajeva, Tuzle, i Zenice, ali i drugih krajeva Federacije. U toku rata, broj stanovnika Bijeljine je porastao za 30-40%. Sada ima oko 150.000 stanovnika, većinom Srba.

Za više informacija pogledajte članak Popis stanovništva u SFRJ 1991:Bijeljina.
Nacionalnost[6] 1991. 1981. 1971.
Srbi 57.389 (59,17%) 56.029 (60,37%) 60.595 (69,78%)
Muslimani 30.229 (31,16%) 24.282 (26,16%) 23.343 (26,88%)
Hrvati 492 (0,50%) 500 (0,53%) 806 (0,92%)
Jugosloveni 4.426 (4,56%) 8.200 (8,83%) 747 (0,86%)
ostali i nepoznato 4.452 (4,59%) 3.797 (4,09%) 1.335 (1,53%)
Ukupno 96.988 92.808 86.826

Nacionalne manjine[uredi]

Jevreji[uredi]

Najraniji tragovi o naseljavanju Jevreja u Bijeljinu potiču iz polovine XIX vijeka. Tada su se u ovaj grad u Semberiji naselile porodice španskih Jevreja - Sefarada, koji su dolazili iz Soluna, Skoplja i Sarajeva. Najprije su se doselile porodice Papo, Salom, Danon, Altarac i Alkalaj. Prema turskom popisu stanovništva iz 1865. godine u Zvorničkom sandžaku (kasnije tuzlanski okrug) samo je u Bijeljini bilo Jevreja - popisane su 93 muške glave. To je bio i najbolji dokaz da je Bijeljina bila centar trgovine u sjeveroistočnoj Bosni, jer je poznato da su se Jevreji najrađe naseljavali u one gradove koji su imali najbolje uslove za ovu vrstu zanimanja. Već 1867. godine Jevreji u Bijeljini imah su svoj hram i konfesionalnu osnovnu školu, tzv. Meldar sa 11 muških učenika (školu su pohađala samo muška djeca). Jevrejska osnovna škola - Meldar nalazila se do početka II svetskog rata u uličici odmah iza Srpsko - pravoslavnog arhijerejskog namesništva, u blizini tadašnje gimnazije. Škola je bila smještena u prizemnoj zgradi. Posljednji vjeroučitelj u toj školi bio je Aron Altarac koji je istovremeno vršio i funkciju honorarnog nastavnika jevrejske vjeronauke u bijeljinskoj gimnaziji. Meldar je uništen za vreme II svetskog rata. Uz hram Jevreji su imali priručnu biblioteku. Sefardi su se uglavnom naselili u delu grada oko Srpske osnovne škole (kasnije gimnazija), u Šabića mahali. Od doseljenja većina Jevreja bila je naseljena u nekadašnjoj ulici Maršala Tita i ulici Fadila Jahića Španca, do gradskog parka. Poslije 1878. g. u Bijeljinu su se počeli naseljavati Jevreji njemačkog porekla, tzv. Aškenazi Jevreji. Među prvima su se naselili Grinfeld Gabor (1890. g.), Arpad Vajs (1895. g.) i nešto kasnije Vilim Švicer. Svi navedeni Jevreji bili su poznati bijeljinski veletrgovci. Sve do izgradnje velikog zajedničkog hrama - sinagoge početkom XX veka, koji se nalazio na prostoru današnjeg parka, ispred hotela Drina, Sefardi i Aškenazi su imali zasebne hramove, vjerske škole i rabine. Novi jevrejski hram bio je veoma prostran sa galerijama na spratu i sa dva tornja. Sadržavao je i elemente istočnjačke arhitekture. Posljednjih nekoliko godina hram su opsluživala dva rabina. U toku II svjetskog rata Njemci, a posebno njemačka manjina iz Francjosefsfelda - danas (Novo selo), izvršili su pogrom nad jevrejskim hramom i onesposobili ga za svaku upotrebu.[7]

Popis stanovništva BiH iz 1879. pokazuje da je u kotaru Bijeljina bilo 149 Jevreja i da su svi bili nastanjeni u gradu. U odnosu na ukupan broj od 6.090 stanovnika Bijeljine Jevreja je bilo 2,44 %. Do drugog po redu popisa stanovništva izvršenog 1. maja 1885. broj Jevreja u kotaru Bijeljina porastao je za 170, pa ih je bilo ukupno 319 ili 0,83 % od ukupnog broja stanovnika kotara. Od toga je u gradu Bijeljini 293 Jevreja ili 3,75 % od ukupnog broja stanovnika grada. Zanimljivo je da je deset godina kasnije (treći po redu austrougarski popis stanovništva u Bosni i Hercegovini iz 1895.) broj Jevreja u bijeljinskom kotaru ostao na brojci 319, od čega u gradu 306 ili 3,28 % od ukupnog broja stanovnika Bijeljine. U odnosu na ukupan broj stanovnika bijeljinskog kotara Jevreja je bilo 0,67 %. Četvrti popis stanovništva BiH iz 1910. g. pokazuje da se broj Jevreja u kotaru Bijeljina povećao za 128, pa ih je bilo 447 ili 0,77 % od ukupnog broja stanovnika kotara. Od toga je u gradu bilo 429 Jevreja ili 4,26 % od ukupnog broja stanovnika Bijeljine. Najveći broj Jevreja činili su Sefardi, ukupno 400, dok je Aškenaza bilo 47.[7]

Odmah poslije okupacije zemlje domaći „kulturbundovci" stavili su se na raspolaganje njemačkoj vojsci. Oni su već u aprilu 1941. godine započeli opštu pljačku jevrejskih radnji i stanova. U blizini Bijeljine nalazilo se selo „Petrovo Polje“ - danas (Novo selo), u kome je živjelo dosta Njemaca. Odmah po okupaciji ovo selo je promijenilo ime u „Schonborn“. To je bilo ime jednog njemačkog majora koji je komandovao prilikom zauzeća Bijeljine. Domaći Njemci odmah su zauzeli sve jevrejske radnje, i to ne kao povjerenici, već su se ponašali kao vlasnici. Prave vlasnike tih radnji vodili su na prisilne radove, zlostavljali ih i raspolagali njima kao svojim robovima. Tokom 1941. godine Jevreji iz Bijeljine su u više mahova po naređenju Karla Lajtenbergera, krajslajtera Kulturbunda i folksdojčera Hajnriha Vinterkorna morali predati novac, zlato i dragocjenosti, jer su im zaprijetili strijeljanjem ako ne izvrše naređenje. U području Bijeljine živjelo je do rata preko 400 Jevreja. Niko nije smio ostati kod svojih kuća, izuzev dvije žene u mješovitom braku, od kojih je jedna ubijena. U logore je odvedeno 200 Jevreja, od kojih se nijedan nije vratio. Od prebjeglih na oslobođenu teritoriju, kao aktivisti i borci NOP-a, poginulo ih je 11, a 7 su bili uhvaćeni od 13-e SS divizije. Ostatak se spasio prelaženjem na oslobođenu teritoriju, bjekstvom na italijansko-okupaciono područje i u vojnom zarobljeništvu.[8]

Karavlasi[uredi]

Karavlasi (tur. Crni Vlasi) se često mešaju sa Romima sebe smataju posebnim narodom poreklom iz Rumunije.[9] Karavlasi su u naše krajeve došli početkom XIX veka iz Vlaške u Rumuniji. Sada su naseljeni u selima Batković i Modran kod Bijeljine, te u Malom Sitnešu kod Srpca, Dragaševcu kod Vlasenice, Vozućoj na planini Ozren, u Devetinama kod Prnjavora i Ostružnji Gornjoj i Donjoj kod Stanara. Sada u Batkoviću, naselju nadomak Bijeljine, živi veliki broj Karavlaha u oko djesta kuća, a među njima je i oko tridesetaak porodica njihovih sunarodnika, koje su početkom otadžbinskog rata izbjegli iz Federacije BiH, iz sela Maoče na obroncima Majevice. Batkovljanski Karavlasi poodavno su prestali da obrađuju drvo. Mnogi od njih su se bavili muzikom, a sredinom prošlog vijeka otišli su na rad u Švedsku, te nešto manje u Austriju i Nemačku. Najveća skupina ih je u Geterborgu u Švedskoj. U Batkoviću su izgradili najsavremenije kuće, a obradivu zemlju su, zbog zaposlenja u inostranstvu, dali susjedima - batkovljanskim poljoprivrednicima u zakup. Karavlasi u Semberiji bili su uvijek na dobrom glasu - čestiti i pošteni ljudi, vrijedni i iskreni. Većina ih slavi krsnu slavu Svetu Petku, a manji broj Svetog Nikolu i Đurđevdan. Karavlasi se podjednako koriste srpskim i rumunskim jezikom, odnosno dako-rumunskim dialektom, ali sve češće srpskim jezikom. Karavlasi, su pravoslavne vjere, pa je ta njihova dvojezičnost dovela do zabune o etničkom identitetu. Naime, Karavlasi, starosedioci u Batkoviću, tako imaju trojni etnički identitet. Izjašnjavaju se kao Karavlasi, ali i kao Rumuni i Srbi. Karavlasi iz Maoče u međusobnom razgovoru koriste isključivo rumunski jezik a u razgovoru sa ostalim narodima srpski jezik, pa se izjašnjavaju i kao Rumuni i kao Karavlasi. Tako im je jezik, uz religiju i dva vijeka zajedničkog života sa Srbima u Semberiji, imao ključnu ulogu u formiranju identiteta Karavlaha u Batkoviću.[10]

Nijemci[uredi]

Neposredno poslije okupacije Austro–Ugarske, naseljavaju se trgovci Nijemci a 1882. godine na tri kilometra od grada, naselili su se Nijemci iz Srema i Banata (porijeklom iz Virtemberga). Naselje je dobilo naziv Franc Jozefsfeld - (Polje Franca Jezefa) poslije I svjetskog rata Petrovo Polje u čast kralja Petra I, danas Novo Selo, i postojalo je sve do 1942. godine.[11]Nijemci, nešto preko 2.000 ljudi, su iselili 1942. godine. Komanda njemačke vojske je donijela odluku da se kompletno selo iseli u poljski grad Lođ.[12] Po popisu iz 1931. godine na ovom području je živjelo oko 2000 nijemaca, dok danas u Bijeljini živi desetak porodica njemačkog porijekla.[13]

Romi[uredi]

Po popisu stanovnistva iz 1981. godine 976 lica izjasnilo se kao Romi, dok je Roma u Bijeljini stvarno bilo oko 2500. Najveći broj Roma izjasnio se da su Muslimani. Romi su se u ovom kraju pojavili za vrijeme turske carevine, početkom XVII vijeka. Prema porijeklu, etničkom sastavu i antropoloskim odlikama, bijeljinski Romi se dijele u dvije grupe. Jedna grupa je porijeklom iz Egipta a druga iz Indije. I jedni i drugi su u prošlosti, sve do vremena SFRJ, smatrani građanima drugog reda, nazivani raznim pogrdnim imenima i bili strogo izolovani u poseban dio grada. Romi porijeklom iz Egipta (tur. „ kiptijan“ – kopti) migrirali su posle turske invazije ne Egipat početkom XVI vijeka. Primili su islam postepenim seljenjem i preko Palestine i Anadolije stigli su na Balkan. Turci su se njima koristili kao pomoćnim osobljem u svojim pohodama u Evropi, dok su ih u vrijeme mira naseljavali u posebna naselja. Tako je bilo i u Bijeljini. Živjeli su dugo sa slovenskim sugrađanima, izgubili su vlastiti jezik, običaje i ostale karakteristike posebne nacije. Romi porijeklom iz Indije migrirali su iz svoje pradomovine pred najezdom Mongola, pa su postepenim seljakanjem preko Avganistana, Irana i Turske došli na Balkan. Turci su ovu skupinu Roma nazivali (tur.) „gurbeti“ - skitnica. U okolini Bijeljine (selo Ravno polje) naseljeni su početkom XIX vijeka. U toku II svjetskog rata četnici su ih protjerali iz sela u Bijeljinu. Poslije II svjetskog rata komunistička vlast u naselje Fincijev Salaš sagradila 100 kuća. Odatle su postepeno migrirali u grad. Danas žive na periferiji Bijeljine. Od 60-ih godina veliki broj Roma je na radu u zapadnoj Evopi. Podigli su moderne savremeno opremljene kuće, a smatra se da ovih Roma ima približno 1500.[11]

Slovaci[uredi]

Doseljavanje Slovaka u Bijeljinu počelo je 1885. godine kada 12 porodica iz mjesta Pivnica, Kovačica, Ljuba, Bingula i Bački Petrovac naseljavaju u Ljeljenči. Slovaci su počeli da se naseljavaju u Bijeljini u potrazi za boljim životnim uslovima. Svi Slovaci koji su se tada doselili u Bijeljinu bili su poljoprivrednici. Pored poljoprivede, neki od Slovaka su su bili i zanatlije; kolarski i kovački zanati su bili među najzastupljenijim. Jedini poznati izuzetak, je Jozef Senohradski, industijalac koji je 1902. g. kupio zemlju i izgradio jednu od najmodernijih ciglana u tadašnjoj Bijeljini. Za razliku od prve, treća generacija Slovaka u Bijeljini se nakon 1945. godine okreće ka školovanju i daje veći broj intelektualaca. Slovaci u Bijeljini, posebno oni koji su bili ekonomski moćniji, značajno su dopinosili i razvoju ovog kraja. Kao ilustracija ove tvrdnje su priznanja porodici Šimon, tačnije Mihajlu Šimon i njegovoj supruzi Julijani. Oni su darovali 4,5 dunuma zemlje u Ljeljenči za izgradnju osnovne škole kao i veliki novčani prilog. Pored ovoga, Mihajlo je odlikovan i ukazom kralja Petra II od 30. decembra. 1937. g jer je kao volonter u dva mandata bio član Izvršnog odbora opštine Bijeljina. U to vrijeme, Julijana je bila jedan od osnivača Prostornog društva za obrazovanje ženske djece "Knjeginja Zorka".[14]

Od 2006. godine u Bijeljini postoji Udruženje Slovaka Semberije “Juraj Janošik”. 2009. godine je otvorena Slovačka evangelistička crkva, a riječ je o prvom vjerskom objektu te vrste u BiH. Crkva je izgrađena donacijom Slovaka koji žive u Semberiji, uz pomoć Opštine Bijeljina i Slovačke ambasade u BiH. U Bijeljini danas živi između 20 i 30 slovačkih prodica.[15]

Znamenitosti[uredi]

Spomenik Kralju Petru Karađorđeviću

Spomenik Kralju Petru[uredi]

Na glavnom trgu Bijeljine, ispred gradske skupštine, nalazi se spomenik Kralju Petru Karađorđeviću, replika spomenika podignutog prije Drugog svjetskog rata. Autor originalnog spomenika je hrvatski vajar Rudolf Valdec. Tokom Drugog svjetskog rata ustaše su spomenik sklonile sa trga i uništile, a i komunistička vlast po završetku rata je odbila da ga vrati. Tek prve godine rata u Bosni i Hercegovini, 1992., replika spomenika je postavljena na mjesto na kome se nalazio i originalni spomenik, a na čijem je mjestu za vrijeme SFRJ stojao spomenik borcima NOR-a. Autor replike je akademski vajar Zoran Jezdimirović.

Manastir Tavna[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Manastir Tavna.
Manastir Tavna

Manastir Tavna je smješten u južnom dijelu opštine Bijeljina. Prvobitni manastir je zadužbina sinova Stefana Dragutina, Vladislava i Urošica. Današnji manastir je smješten gdje i prvobitni, i stariji je od većine manastira u svojoj okolini. U prvim godinama turske vladavine, manastir Tavna je bio oštećen, ali je uz pomoć pravoslavne zajednice tokom vremena popravljen. Između 1941. i 1945. godine, ustaše su bombardovale ovaj manastir, ali je ponovo popravljen nakon Drugog svjetskog rata.

Manastir Svete Petke[uredi]

Manastir Svete Petke je novi manastir u gradu Bijeljini. Nalazi se u sjevernom dijelu, u naselju Pet Jezera. Manastir je rađen u ruskom stilu. Manastir je posvećen Svetoj Petki i Svetom Sergeju. U manastirskom kompleksu se nalazi starački dom i spomenik poginulim borcima VRS i nastradalim civilima opština Ilijaš, Breza i Visoko u proteklom odbrambeno - otadžbinskom ratu.

Banja Dvorovi[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Banja Dvorovi.

Banja Dvorovi se nalazi u selu Dvorovi, istočno od Bijeljine. Sastoji se od hotela „Sveti Stefan“, banjskog medicinskog bloka, kompleksa bazena punjenih lokalnom termomineralnom vodom (75 °C), sportskim terenima za tenis, mali fudbal i košarku itd. Kompleks bazena, koji se sastoji od jednog olimpijskog bazena, dodatna dva bazena za odrasle sa srednjom dubinom, dva bazena za djecu i kompleksa uslužnih radnji, tokom ljetnih perioda predstavlja glavno mjesto za rashlađivanje većine stanovništva Bijeljine i okolnih sela.

Etno-selo „Stanišići“[uredi]

Za više informacija pogledajte članak Stanišići (etno-selo).
Etno selo „Stanišići“

Etno-selo „Stanišići“ je etno-selo u okolini Bijeljine tri kilometra od grada. Kompleks je izgrađen u martu 2003. godine[16], i u početku se sastojao od jednog vještačkog jezerceta, restorana i potočića, ali se vremenom širio pa danas sadrži dvije funkcionalne vodenice, jednu „drinsku“ (iz 1917) i jednu „potočnu“ (iz 1937), mljekarnik (iz 1948), kameni bunar, ambar, još jedno jezerce i restorane sa domaćim specijalitetima pripremanim na tradicionalnom ognjištu gdje se služe i peciva od brašna samljevenog u dvjema vodenicama[traži se izvor od 03. 2014.], kao i jela savremene kuhinje.

U organizaciji etno-sela moguće su vožnje fijakerom i lovačkim saonicama po semberskim selima i po obali Drine.

U etno-selu „Stanišići“ postoji i drvena kuća iz 1933. godine u kojoj se prodaju unikatni drveni namještaj (tronošci, stolice, stolovi), stari alati i drugi suveniri.

Sport[uredi]

Počeci organizovanog bavljenja sportom u Bijeljini se vezuju za 1908. godinu i osnivanje gimnastičkog društva Srpski sokolovi pod nazivom „Obilić“ koje je bilo dio sveslovenskog sokolskog pokreta. U „Obilić“ je bila uključena skoro sva srpska omladina iz grada i ubrzo je Društvo brojalo preko 250 članova. Sokolari su vježbali trčanje, rvanje, bacanje kugle, dizanje tereta, bacanje koplja, izvodili su vježbe na spravama – razboju, vratilu, konju s hvataljkama itd. Iste godine osnovan je i Muslimanski soko koji je, pored sportskih, imao i horsku i tamburašku sekciju, a uskoro je osnovan i Hrvatski soko. U Bijeljini je 1929. godine, zahvaljujući zalaganju uglednih Bijeljinaca počela izgradnja Sokolskog doma koji je završen početkom 1932. godine i odmah postao jedna od najreprezentativnijih građevina u gradu. Prvi sportski klub u Bijeljini osnovan je 1919. godine pod nazivom Podrinje, slijedi osnivanje klubova Zora, Građanski, Semberija, a 1938. godine osnovan je i Radnički, preteča današnjeg Radnika. Posle II svjetskog rata dolazi do snažnijeg razvoja sporta i fizičke kulture, a grade se i veći sportski tereni u Bijeljini, Janji i Dvorovima, sportske dvorane u Bijeljini i većim seoskim mjesnim zajednicama, kao i olimpijski bazen u Dvorovima. Bijeljinski sportisti su postizali značajne rezultate na takmičenjima na kojima su učestvovali, kako na lokalnom tako i na međunarodnom planu.[17]

Prije Drugog svjetskog rata preteče današnjeg Radnika su bili fudbalski klubovi Podrinje, Zora i Radnički, da bi 14. juna 1945. godine bio osnovan FK Radnik. To ime je zadržao do danas, sem što se u periodu 1995-1997. zvao FK Panteri Bijeljina. Fudbalski klub „Radnik“ je u tri navrata od 1945. do 1991. nastupao u II saveznoj ligi Jugoslavije. Najveći uspjeh FK „Radnik“ je zabilježio 1999. i 2005. godine, kada su bili šampioni Republike Srpske[18] i 2010., kada su osvojili Kup Republike Srpske.[19]

Fudbalski klub Mladost je fudbalski klub iz Velike Obarske kod Bijeljine. Mladost je osnovana 1948. godine u FNRJ pod imenom DTV „Partizan“. U Kupu Republike Srpske u fudbalu., najbolji plasman je igranje u četvrtfinalu. Najveći uspjeh FK „Mladost“ je zabilježila sezona 2012/13, kada su bili šampioni Republike Srpske.[20]

Odbojkaški klub „Radnik“ u muškoj konkurenciji je bio šampion Republike Srpske 2002. i 2005. godine te pobjednik Kupa 2005. godine, a u ženskoj konkurenciji OK „Radnik“ je osvojio Kup Republike Srpske 2005. godine.[17]

Karatisti su se pod nazivom „Partizan“ takmičili u II ligi Jugoslavije, a pod nazivom „Panteri“ bili su prvaci Premijer lige BiH 2006. godine uz mnoštvo medalja osvojenih na svjetskim i prvenstvima Evrope. Bokserski klub „Radnik“ je najuspješniji bokserski kolektiv na području bivše Jugoslavijeu sezoni 2007/08. Član BK „Radnik“ Velibor Vidić je peti na rang listi Olimpijskog komiteta za Evropu. Šahovski klub „Panteri“ se uspješno takmiči u Premijer ligi BiH, a njihov član Dalibor Stojanović je učesnik olimpijskih igara u šahu.[17]

Pobratimljeni gradovi i međunarodna saradnja[uredi]

Bijeljina je pobratimljen sa sledećim gradovima:[traži se izvor od 08. 2015.]

Takođe, grad Bijeljina, u okviru prekogranične saradnje, razvija intenzivne ekonomske i kulturne odnose sa susjednim gradovima i opštinama u zemljama okruženja.

Poznate ličnosti[uredi]

Sljedeće poznate ličnosti su rođene u Bijeljini:

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 Popis stanovništva u BiH 2013. stanovnika.
  2. Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 na teritoriji Republike Srpske — Preliminarni rezultati, Republički zavod za statistiku, Banja Luka, 2013.
  3. Narodna skupština Republike Srpske: Okončano proljećno zasjedanje Narodne skupštine Republike Srpske, 18. 7.2012.
  4. Službeni glasnik Republike Srpske: Službeni glasnik Republike Srpske broj 70, 26. 7. 2012.
  5. Grad Bijeljina: Mjesne zajednice, 5. 8. 2012.
  6. Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
  7. 7,0 7,1 „Jewish Community of Bosnia and Herzegovina - Jevreji Bijeljine od doseljenja do 1914. - Jevreja, Bijeljina, Bijeljini, Bijeljine, Bilo”. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  8. „Jevreji Bijeljine - EL MUNDO SEFARAD”. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  9. „Crni čovjek – priča o Karavlasima u BiH - hodoljub”. hodoljub. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  10. „Karavlasi u semberskoj ravnici”. Nezavisne novine. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  11. 11,0 11,1 „BIJELJINA”. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  12. „Nijemci u potrazi za korijenima”. DW.DE. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  13. „Nijemci u Bijeljini - AUDIO » BHRT”. BHRT. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  14. Izvor: Bijeljina Danas (12. 9. 2011.). „Udruženje Slovaka Semberije Juraj Jánošík - Bijeljina Danas”. Bijeljina Danas. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  15. „U Bijeljini otvorena slovačka evangelistička crkva”. Klix.ba. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  16. Etno selo, Pristupljeno 5. 5. 2013.
  17. 17,0 17,1 17,2 „Спорт :: ЗВАНИЧНА ПРЕЗЕНТАЦИЈА ГРАДА БИЈЕЉИНА ::”. Приступљено 26. 9. 2014.. [mrtva veza od March 2015]
  18. „Бијељински Радник шампион Републике Српске”. Фронтал. СРБ - frontal.RS. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  19. „Куп ФС РС - Фудбалски Савез Републике Српске”. Приступљено 26. 9. 2014.. 
  20. „Upoznajte prvaka RS-a, Mladost iz Velike Obarske”. Приступљено 26. 9. 2014.. 

Spoljašnje veze[uredi]