Opština Lebane

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Opština Lebane
Grb opštine Lebane
Grb
Osnovni podaci
Država  Srbija
Okrug Jablanički
Sedište Lebane
Stanovništvo
Stanovništvo (2011) Pad 22.000
Gustina stanovništva 65,28 st./km2
Geografske karakteristike
Površina 337 km2

Serbia Lebane.png

Ostali podaci
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Predsednik opštine Ivan Bogdanović (SNS)
Poštanski broj 16230
Pozivni broj 016
Registarska oznaka LB
Veb-sajt www.lebane.org.rs

Opština Lebane je teritorijalna jedinica koja se nalazi na jugu Srbije i pripada Jablaničkom upravnom okrugu. Središte je gradsko naselje Lebane. Prema popisu iz 2011. godine na području opštine bilo je 22.000 stanovnika.[1]

Geografija[uredi]

Opština Lebane se graniči na severu sa opštinom Bojnik, jugu sa opštinom Kosovska Kamenica, zapadu sa opštinom Medveđa i istoku sa gradom Leskovcem. Obuhvata delove koji pripadaju gornjem delu sliva Jablanice i Leskovačkoj kotlini. U reljefu se izdvajaju Leskovačka kotlina i brdsko-planinski deo. Kao posledica neujednačenog hidrološkog režima leti reka presušuje, pa je poznata kao najveća sušica u Srbiji. Opštinu Lebane karakteriše umerenokontinentalna klima, sa umereno hladnim zimama i toplim i suvim letima. Januar je sa srednjom temperaturom od -0,3 °C najhladniji, dok je jul sa 20 °C najtopliji mesec u godini. Srednja godišnja temperatura iznosi 10,2 °C. U zimskim mesecima je, zbog niskih temperatura, najveća relativna vlažnost vazduha, dok je najmanja u avgustu. Prosečna visina padavina u vegetacijskom periodu je 349 мм. Najčešće duvaju vetrovi iz severnog pravca, naročito zimi, a tokom proleća je čest i topli južni vetar koji deluje povoljno na razvoj vegetacije.

Istorija[uredi]

Na prostoru opštine postojale su ljudske zajednice od praistorije. Lebane je osnovano 1878. godine na reci Jablanici, pored istoimenog sela. Do razvoja naselja dolazi tek kada je postalo sedište Jablaničkog sreza. Bilo je poznato po dve topole, obima oko 10 metara, i tri velika orahova drveta koja su rasla kod pešačkog mosta. U periodu između dva svetska rata Lebane je ostalo na nivou seoske varošice, sa malim brojem stanovnika. Godine 1976. desila se katastrofalna poplava u kojoj su izgubljena dva života, a materijalna šteta je bila velika. Zahvaljujući finansijskoj pomoći, u Lebanu dolazi do brže industrijalizacije i varoš se brže razvija.[2]

Caričin grad[uredi]

Na 7 км od Lebana i 30 км jugozapadno od Leskovca, na blagim padinama koje se spuštaju od planine Radan ka Leskovačkoj kotlini, nalazi se jedan od najznačajnijih arheoloških lokaliteta u Srbiji, poznat u narodu kao Caričin grad. Impresivni ostaci ranovizantijskog grada, koje najveći broj istraživača identifikuje sa Justinijanom Primom, zadužbinom jednog od najvećih vizantijskih carev Justinijana I. Istraživanja su započeta 1912. godine, i izneta su na svetlost dana četiri prstena bedema, osam bazilika, brojne javne objekte, terme, centralni trg, široke ulice i portike, akvadukt, veliku cisternu, vodeni toranj, razvijenu vodovodnu i kanalizacionu mrežu, branu sa jezerom, zanatske peći, kao i mrežu fortifikacija u njegovoj neposrednoj blizini. Urbana struktura grada predstavljala je mešavinu helenističke tradicije, rimskog nasleđa i ranovizantijskog poimanja grada. Uži prostor grada, površine oko 7,5 hektara, čine tri arhitektonske celine, branjene moćnim kamenim bedemima, građenim tehnikom opus mixtum: Akropolj, Gornji grad i Donji grad. Van grada, na blagim padimama, prostire se široko podgrađe, površine oko 20 hektara, zaštićeno palisadom. Gradskom arealu, pripada i zanatski centar, smešten u podnožju grada.[3]

Naseljena mesta[uredi]

Opština Lebane na karti Jablaničkog upravnog okruga

Opština Lebane ima površinu 337 км2 i obuhvata 39 naseljena mesta.[4]

Demografija[uredi]

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine na teritoriji opštine Lebane je živelo 22.000 stanovnika. Opština je uglavnom naseljena Srbima koji čine 92,7% stanovništva,[5] zatim slede Romi koji čine 5,7% stanovništva.[6] U verskom pogledu 20.814 stanovnika je pravoslavne veroispovesti, slede protestanti kojih je 51,[7] 565 stanovnika se nije izjasnilo.[8] Srpski je maternji jezik 20.796 građana,[9] sledi romski koji je maternji 939 građana.[10]

Nacionalni sastav prema popisu iz 2011.[11]
Srbi
  
20.398 92,7 %
Romi
  
1.251 5,7 %
Ukupno: 22.000
Verski sastav prema popisu iz 2011.[12]
Pravoslavci
  
20.814 94,6 %
Protestanti
  
51 0,2 %
Ukupno: 22.000
Jezički sastav prema popisu iz 2011.[12]
Srpski
  
20.796 94,5 %
Romski
  
939 4,3 %
Ukupno: 22.000

Opštinska vlast[uredi]

Predsedništvo čine predsednik opštine, zamenik predsednika opštine, predsednik skupštine opštine, zamenik predsednika skupštine opštine i načelnik opštinske uprave.[13]

Opštinsko veće je izvršni organ i njega čine predsednik opštine, zamenik predsednika opštine, kao i 11 članova Opštinskog veća. Predsednik opštine je predsednik Opštinskog veća. Opštinsko veće ima sledeće funkcije:

  • predlaže Statut, budžet i druge odluke i akte koje donosi Skupština
  • neposredno izvršava i stara se o izvršavanju odluka i drugih akata Skupštine opštine
  • donosi odluku o privremenom finansiranju u slučaju da Skupština opštine ne donese budžet pre početka fiskalne godine
  • vrši nadzor nad radom Opštinske uprave, poništava ili ukida akte Opštinske uprave koji nisu u saglasnosti sa zakonom, Statutom i drugim opštim aktom ili odlukom koje donosi Skupština opštine
  • rešava u upravnom postupku u drugom stepenu o pravima i obavezama građana, preduzeća i ustanova i drugih organizacija u upravnim stvarima iz nadležnosti opštine
  • stara se o izvršavanju poverenih nadležnosti iz okvira prava i dužnosti Republike Srbije
  • postavlja i razrešava načelnika opštinske uprave
  • obrazuje radna tela za obavljanje poslova iz svoje nadležnosti
  • donosi Poslovnik o radu[14]

Opštinska uprava je poseban organ opštine koja je nadležna da priprema nacrte propisa i drugih akata koje donosi skupština opštine, predsednik opštine i opštinsko veće, izvršava odluke i druge akte skupštine, predsdnika opštine i opštinskog veća, rešava u upravnom postupku u prvom stepenu o pravima i obavezama građana, preduzeća i ustanova i drugih organizacija u upravnim stvarima iz nadležnosti opštine, vrši upravni nadzor nad izvršavanjem propisa i drugih opštih akata skupštine, izvršava zakone i druge propise čije je izvršavanje povereno opštini i obavlja stručne poslove koje utvrdi skupština, predsednik opštine i opštinsko veće. Akt o organizaciji opštinske uprave donosi skupština opštine, na predlog opštinskog veća, a opštinskom upravom rukovodi načelnik opštinske uprave. Načelnik opštinske uprave se na osnovu javnog konkursa postavlja na period od pet godina. Načelnik za svoj rad i za rad uprave odgovara skupštini opštine i opštinskom veću. Načelnik, uz saglasnost opštinskog veća, donosi akt o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji radnih mesta u opštinskoj upravi.[15]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002. i 2011. (PDF). Beograd: Republički zavod za statistiku. 2014. 
  2. ^ „Lebane - opština”. agromedia.rs. 
  3. ^ „Caričin grad”. ai.ac.rs. 
  4. ^ Gavrilović 2017, str. 20.
  5. ^ Gavrilović 2017, str. 66.
  6. ^ Gavrilović 2017, str. 67.
  7. ^ Gavrilović 2017, str. 74.
  8. ^ Gavrilović 2017, str. 75.
  9. ^ Gavrilović 2017, str. 82.
  10. ^ Gavrilović 2017, str. 83.
  11. ^ Nacionalna pripadnost (PDF). Beograd: Republički zavod za statistiku. 2012. 
  12. 12,0 12,1 Veroispovest, maternji jezik i nacionalna pripadnost (PDF). Beograd: Republički zavod za statistiku. 2013. 
  13. ^ „Predsedništvo”. lebane.org.rs. 
  14. ^ „Opštinsko veće”. lebane.org.rs. 
  15. ^ „Opštinska uprava”. lebane.org.rs. 

Literatura[uredi]

  • Gavrilović, Dušan (2017). Opštine i regioni u Republici Srbiji, 2017. Beograd: Republički zavod za statistiku. 

Spoljašnje veze[uredi]