Palestinska Narodna Samouprava

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Država Palestina
Zastava Palestine Grb Palestine
Zastava Grb
krilatica: nema
Himna
Fida'i
Položaj Palestine
Glavni grad Ramala (privremeno) Istočni Jerusalim (proklamovan kao prestonica
Službeni jezik arapski
 — Predsednik Mahmud Abas
 — Premijer Ismail Hanije
Nezavisnost: 4. maj 1994.
Površina  
 — ukupno  ? (uslovno 6300 km², t. j. cela Zapadna obala i Gaza) km² (150)
Stanovništvo  
 — 2003. 3.647.875 ([[Spisak država po broju stanovnika|]])
 — gustina /km² 
Valuta Novi izraelski šekel, u upotrebi i Jordanski dinar
Vremenska zona UTC +2 do +3
Internet domen .ps
Pozivni broj +970

Palestinska Narodna Samouprava (arap. السلطة الوطنية الفلسطينية ) tijelo je privremene samouprave osnovano radi kontrole Zapadne obale i Pojasa Gaze prema oslovskom sporazumu iz 1994. Osnovana je pod nazivom Palestinska Uprava, a 2013, kada su Ujedinjene nacije priznale Palestinu za državu posmatrača, zvanično je preuzela ime Država Palestina.[1] Nalazi se na Bliskom istoku između Sredozemnog mora i rijeke Jordan, u zapadnom dijelu istorijske regije Palestina.

Država Palestina ne postoji kao suverena država, ali palestinska autonomija ima de facto suverenitet i priznata je od nekih država.

Evropske države koje priznaju palestinsku državu su: Albanija, Austrija, Belorusija, Bugarska, Kipar, Češka, Mađarska, Malta, Poljska, Rumunija, Island, Rusija, Srbija, Turska, Ukrajina i Vatikan. Druge države koje priznaju suverenitet Palestine su: Kina, Indija, Brazil, Argentina, većina država Afrike i Azije (ukupno 128 zemalja). Neke druge države, na primer: Sjedinjene Američke Države, Meksiko, Kanada, Australija, Japan, kao i Organizacija ujedinjenih nacija, ne priznaju ovu državnost. Francuska, Njemačka, Italija i Ujedinjeno Kraljevstvo priznaju diplomatski status predstavnicima Palestine.

Granice ove države trenutno nije moguće pouzdano ustanoviti. Stav palestinskog rukovodstva je da oblasti Zapadne obale i pojasa Gaze u celini sačinjavaju teritoriju države Palestine. Stav Izraela je da granice tek treba utvrditi.

Geografija[uredi]

Palestinska područja sastoje se od više enklava međusobno razdvojenih područjima naseljenim Jevrejima, kako u Pojasu Gaze, tako i na Zapadnoj obali. Pojas Gaze, osim s Izraelom, graniči sa Egiptom i Sredozemnim morem. Naziv Zapadna obala odnosi se na zapadnu obalu rijeke Jordan. To područje graniči sa jedne strane sa Izraelom a sa druge sa Jordanom. Međutim, kontrolu granice s Jordanom ima Izrael, a Autonomna uprava polaže pravo na kontrolu te granice kao granice svog područja.

Stanovništvo[uredi]

Područja koja Palestinci zahtijevaju za sebe tradicionalno su naseljena pretežno arapskim palestincima, a manjine su Samarićani i ortodoksni Jevreji koji iz religioznih razloga odbijaju državu Izrael.

Po podacima iz CIA, Gaza je 2005. imala 1.376.289, a Zapadna Obala 2.385.615 stanovnika. Zajedno su dakle imali 3.761.904 stanovnika. S obzirom na to da je površina Gaze samo 363 km² a Zapadne Obale 5.878 km² gustina naseljenosti je jako velika. U Zapadnoj Obali je iznosila visokih 400 stanovnika/km², a u Gazi čak 3.800 stanovnika/km².

Privreda i saobraćaj[uredi]

Mapa Zapadne obale i pojasa Gaze

Razvoj privrede kao i saobraćaja jako je ograničen činjenicom da su palestinska područja prostorno razdvojena. U Gazi postoji aerodrom i morska luka. Područja su međusobno povezana putevima koje redovno prekidaju kontrolne tačke Izraelske vojske.

Najveći donator Palestinaca su u proteklih 10 godina bila je Organizacija ujedinjenih nacija sa 2 milijarde evra.

Istorija[uredi]

Palestinska autonomna područja nalaze se na području nad kojim je mandat upravljanja imalo Ujedinjeno Kraljevstvo. Godine 1948. Jordan je zauzeo Zapadnu obalu rijeke Jordan, a Egipat Pojas Gaze. Nakon Šestodnevnog rata 1967. Zapadnu su obalu kao i Pojas Gaze zauzele izraelske vojne snage.

Palestina nema stvarni suverenitet. Državne strukture djelimično nedostaju, ili nisu do kraja ustrojene (npr. nemaju svoju vojsku). Velike dijelove palestinskih područja kontroliše Izraelska vojska. Palestinci imaju svoju policiju.

Od 1974. PLO, ali ne Palestinska samouprava, ima status posmatrača pri Ujedinjenim nacijama (odlukom Glavne skupštine UN-a 3237). Od sredine 1998. palestinski predstavnik ima pravo učestvovanja u raspravama u UN-u.

Palestina je jedan od osnivača Islamske konferencije i priznata je kao službena zemlja-članica. Osim toga, zemlja je i članica Arapske lige.

14. novembra 1988. Jaser Arafat je u Alžiru proglasio Državu Palestinu, koju je odmah priznalo oko 100 država.

Ugovorom iz Osla postignuta je današnja autonomija, koja treba prethoditi državi sposobnoj za život. Koji će dio Zapadne obale, pored onih dijelova kojima već sada upravljaju, pripasti budućoj palestinskoj državi je ključno pitanje cijelog izraelsko-arapskog sukoba. Arapi zahtijevaju cijelo područje Zapadne obale kao i Istočni Jerusalim, dok većina izraelskih političara želi zadržati bar najveća, ako ne i sva naselja.

Politika[uredi]

Politika Samouprave usmjerena je ka postizanju sopstvene, nezavisne države za Palestince. Različite palestinske grupe imaju, u odnosu na područje zahtijevane države, različite ciljeve. PLO se nada državi koja će se sastojati od cijele Zapadne obale i Pojasa Gaze s Jerusalimom kao glavnim gradom, dok Hamas zahtijeva čitavo područje države Izrael .

Važni gradovi[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Abas dekretom proglasio Palestinu, Pristupljeno 17. 4. 2013.

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :