Petar II Karađorđević

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Skoči na: navigacija, pretraga
Petar II Karađorđević

Petar II Karađorđević, 1966. godina.
Petar II Karađorđević, 1966. godina.

Datum rođenja 6. septembar 1923.
Mesto rođenja Beograd (Kraljevina SHS)
Datum smrti 3. novembar 1970.
Mesto smrti Denver (SAD)
Grob Manastir Sv. Save u Libertvilu (1970-2013),
Crkva Svetog Đorđa na Oplencu
Titula Kralj Jugoslavije
Period 9. oktobar 193429. novembar 1945.
Prethodnik/ci Aleksandar I Karađorđević
Naslednik/ci uspostavljena Federativna Narodna Republika Jugoslavija
Poreklo i porodica
Dinastija Karađorđevići
Otac Aleksandar I Karađorđević
Majka Marija Karađorđević
Supružnik/ci Aleksandra Karađorđević
Potomstvo Aleksandar Karađorđević
Monogram Petra II, kralja Jugoslavije

Petar II Karađorđević (Beograd, 6. septembar 1923Denver, 3. novembar 1970) bio je treći i poslednji kralj Kraljevine Jugoslavije (1934—1945). Bio je prvi sin kralja Aleksandra I i kraljice Marije.

U vreme ubistva svog oca 1934. godine, Petar II je bio maloletan pa je kraljevska vlast preneta na Namesništvo koje je u testamentu odredio kralj Aleksandar I, na čelu sa knezom namesnikom Pavlom Karađorđevićem, a članovi su bili još Ivo Perović i Radenko Stanković.

Biografija[uredi]

Prvorođeni sin kralja Aleksandra I i kraljice Marije, rođen je u Beogradu (1923). Kumovi na krštenju su mu bili engleski kralj Džordž VI i njegova žena Elizabet Bouz-Lajon. Posle osnovnog obrazovanja koje je stekao na Dvoru, pohađao je Sandroid školu u Engleskoj, iz koje se vratio posle atentata na njegovog oca 1934. U Beogradu je potom imao privatne nastavnike, za časove fiskulture nastavnik je smatrao da kralj treba da ima drugove i pozivao je nekoliko njegovih vršnjaka u dvor, među kojima su bili budući lekari Branko Radulović[1] i Ljubomir Kostić[2].

Početak Drugog svetskog rata (1939) stavio je Kraljevinu Jugoslaviju pred tešku odluku: da li da pristupi Trojnom paktu (NemačkaItalijaJapan) ili da se suprotstavi neuporedivo snažnijem neprijatelju. Odluka kneza Pavla da potpiše ponuđeni ugovor naišla je na žestoke proteste u zemlji, koji su 27. marta 1941. doveli do krize Vlade i vojnog udara. Kralj Petar Drugi proglašen je punoletnim, i odmah preuzeo vlast od Namesništva. Jugoslovenska vojska bila je potpuno nespremna da se odupre invaziji nacističke Nemačke koja je usledila, i Jugoslavija je za jedanaest dana bila okupirana. Kralj Petar II bio je primoran da sa Nikšićkog aerodroma, zajedno sa Vladom, emigrira, prvo u Grčku, a zatim u Egipat. U junu 1941. stigao je u Englesku. Za vreme svog izbeglištva Kralj Petar II je dovršio školovanje u Kembridžu, a potom se pridružio snagama britanskog Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva. Uprkos slomu jugoslovenske vojske u zemlji su oformljena dva suparnička pokreta otpora. Prvi je bio Jugoslovenska vojska u otadžbini, poznata i kao Četnički ili Ravnogorski pokret, na čelu sa rojalistom, kasnije generalom Dragoljubom (Dražom) Mihailovićem, Ministrom odbrane Vlade u izgnanstvu. Drugi je bio revolucionarni partizanski pokret, koji je vodio komunista Josip Broz — kasnije poznatiji kao Tito. Posledica je bio krvavi građanski rat.

Gubitak prestola i ukidanje monarhije[uredi]

Saveznici su najpre podržavali Mihailovića, a onda su se preorijentisali na Tita. Pod pritiskom Britanaca kralj Petar je pozvao snage pod komandom generala Mihailovića da se stave pod komandu komunističkih odreda Josipa Broza Tita. Godine 1944. Beograd je oslobođen od strane jedinica NOVJ i Crvene armije. Postavilo se pitanje legitimiteta kraljevske vlasti. Dogovorom „Tito-Šubašić“ i pristankom kralja Petra II rešen je taj problem formiranjem prelazne vlade na čelu sa dr Šubašićem. Ukazom kralja Petra II smenjen je general Mihajilović sa mesta ministra vojske i mornarice i na njegovo mesto postavljen maršal Josip Broz Tito.

U januaru 1945. u pregovorima između predsednika kraljevske vlade Ivana Šubašića i predsednika Nacionalnog komiteta oslobođenja Jugoslavije (NKOJ) Josipa Broza Tita postignut je sporazum da se imenuje tročlano namesničko veće (jedan Srbin - Srđan Budisavljević, jedan Hrvat - Ante Mandić i jedan Slovenac - Dušan Sernec) koje će zastupati kralja Petra II za njegove odsutnosti iz zemlje, tj. do odluka o unutrašnjem uređenju države koje će doneti Ustavotvorna skupština. Nakon dugotrajnog pritiska od stranke Britanaca i Amerikanaca da prihvati svršeni čin ili će sve odlučiti i bez njega, Petar je 2. mart 1945. imenovao namesničko veće i preneo sva politička ovlašćenja na njih.

Naredne godine (1945), u novembru, monarhija je ukinuta referendumom, a Jugoslavija se preobrazila i tokom više od četiri decenije ostala jednopartijska država pod vlašću Komunističke partije. Odluka o odricanju od svojih ingerencija i prenosu istih na namesništvo i vladu od strane jednog broja istoričara se smatra abdikacijom, dok drugi smatraju da nije nikada abdicirao.[3][4] U izgnanstvu je prvo živeo u Londonu sa svojom suprugom (oženio se grčkom princezom Aleksandrom, 20. marta 1944[5]) i sinom Aleksandrom, rođenim 1945. Politički je bio aktivan do smrti, tesno je sarađivao sa srpskom emigracijom. Poslednje godine života proveo je u Americi. Bio je na čelu redu Svetog Jovana Jerusalimskog.[6]

Posle neuspele transplantacije jetre, jer je bolovao od ciroze jetre, umro je u denverskoj bolnici 3. novembra 1970. godine, u koju je primljen pod pseudonimom Petar Petrović. [7] Sahranjen je u Crkvi Svetog Save u Libertivilu (SAD). Njegovi posmrtni ostaci su ekshumirani 17. januara 2013. godine sa ciljem da budu preneti u zadužbinsku Crkvu Svetog Đorđa na Oplencu (kod Topole), a do tada da počivaju u dvorskoj kapeli Svetog Andreja Prvozvanog u sklopu Dvora na Dedinju.[8] Državna sahrana četiri člana porodice Karađorđević obavljena je 26. maja 2013. na Oplencu.[9][10] Na njegovoj sahrani 1970. kao i 2013. opelo je služio isti sveštenik Marko Todorović.[11]

Galerija[uredi]

Porodica[uredi]

Roditelji[uredi]

ime slika datum rođenja datum smrti
Kralj Aleksandar I
Kralj aleksandar1.jpg
16. decembar 1888. 9. oktobar 1934.
Kraljica Marija
Kraljica marija.jpg
9. januar 1900. 22. jun 1961.

Supružnik[uredi]

ime slika datum rođenja datum smrti
Kraljica Aleksandra
Aleksandra Karadjordjevic.jpg
25. mart 1921. 30. januar 1993.

Deca[uredi]

ime slika datum rođenja supružnik
Princ Aleksandar
HRH The Crown Prince of Serbia.jpg
17. jul 1945. Princeza Marija; Katarina Karađorđević

Preci[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata :

Napomena[uredi]

Napomena: Sadržaj ove stranice je napisan prema zvaničnoj biografiji na navedenom sajtu http://www.royalfamily.org Fotografije su takođe sa tog sajta, dozvolu za korišćenje ovog materijala možete pogledati ovde.




Prethodnik:
Kralj Aleksandar I Karađorđević
Karađorđevići Naslednik:
Prestolonaslednik Aleksandar Karađorđević
Prethodnik:
{{{pre2}}}
{{{spisak2}}} Naslednik:
{{{posle2}}}
Prethodnik:
{{{pre3}}}
{{{spisak3}}} Naslednik:
{{{posle3}}}
Prethodnik:
{{{pre4}}}
{{{spisak4}}} Naslednik:
{{{posle4}}}
Prethodnik:
{{{pre5}}}
{{{spisak5}}} Naslednik:
{{{posle5}}}
Prethodnik:
{{{pre6}}}
{{{spisak6}}} Naslednik:
{{{posle6}}}