Petrovac (biljka)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druga značenja, pogledajte Petrovac (višeznačna odrednica).
petrovac
Illustration Agrimonia eupatoria0.jpg
Agrimonia eupatoria
Taksonomija
Carstvo: Plantae
Potcarstvo: Tracheobionta
Odeljak: Magnoliophyta
Klasa: Magnoliopsida
Potklasa: Rosidae
Red: Rosales
Porodica: Rosaceae
Rod: Agrimonia
Vrsta: A. eupatoria
Binomijalna nomenklatura
Agrimonia eupatoria
L., 1753

Petrovac (ranjenik, trava celog sveta, sitni čičak, mali čičak, čičak, mart, ruričica, turica, džigeričnjak), lat. Agrimonia eupatoria, biljka je iz porodice ruža (Rosaceae).

Naučno ime (binomijalna nomenklatura) dato je:

  • za rod od grčke reči agros = polje i mone ili meno što znači mesto, stanište;
  • za vrstu od grčke eupatorium u čast Mitridata Eupatora, pontskog vladara koji se u I veku p. n. e. bavio izučavanjem lekovitih biljaka.
  • Sinonimi:
    • Agrimonia procera Wallr.
    • Agrimonia odorata auct. non Mill.

Opis biljke[uredi]

Stabljika je negranata, izrasta iz prizemnih listova koji obrazuju rozetu i dostiže visinu do 1m. Ostali listovi na stablu su naizmenično perasti i po obodu grubo nazubljeni. Čitava biljka je pokrivena dlačicama. Cvetovi su petodelni i sakupljeni na vrhu stabla u guste, klasolike grozdove žute boje. Biljka cveta od VI do IX meseca.

Stanište[uredi]

Petrovac je veoma rasprostranjena biljka u Evropi i na Balkanu i najčešće se može naći u brdsko-pretplaninskim predelima. Pogoduju joj suva i osunčana mesta kakva su ona pored listopadnih šuma, na međama, pored šibljaka ili na livadama, poljima i slično.

Hemijski sastav leka[uredi]

Kao lek se koristi ceo nadzemni deo biljke u cvetu (Agrimoniae herba) koji se sakuplja na samom početku cvetanja.

Sadrži najviše tanina (do 21%) pa se smatra tipičnom taninskom biljkom. Pored toga biljka je bogata još i:

Upotreba[uredi]

Kao tipična taninska biljka upotrebljava se kod dijareje, unutrašnjih krvarenja i za spravljanje dekokta za ispiranje usta i grla. Osim toga dobra je i za smirivanje crevnih kolika, a pomaže i kod upale mokraćnih puteva i uopšte kod problema u mokrenju. neki narodi je koriste za lečenje različitih kožnih bolesti kakve su npr. alergijske reakcije, mladalački dermatitis i dr.

Eksperimenti na životinjama su dokazali antitumorsku sposobnost petrovca pa se u narodnoj medicini primenjuje za lečenje crevnih polipa, kao i različitih oblika ginekoloških bolesti (miomi, ranice, tumori).

Literatura[uredi]

  • Gostuški, R: Lečenje lekovitim biljem, Narodna knjiga, Beograd, 1979.
  • Grlić, Lj: Enciklopedija samoniklog jestivog bilja, August Cesarec, Zagreb, 1986.
  • Djuk, A, Dž: Zelena apoteka, Politika, Beograd, 2005.
  • Jančić, R: Lekovite biljke sa ključem za određivanje, Naučna knjiga, Beograd, 1990.
  • Jančić, R: Botanika farmaceutika, Službeni list SCG, Beograd, 2004.
  • Jančić, R: Sto naših najpoznatijih lekovitih biljaka, Naučna knjiga, Beograd, 1988.
  • Kojić, M, Stamenković, V, Jovanović, D: Lekovite biljke jugoistične Srbije, ZUNS, Beograd 1998.
  • Lakušić, D: Vodič kroz floru nacionalnog parka Kopaonik, JP Nacionalni park Kopaonik, Kopaonik, 1995.
  • Marin, P, Tatić, B: Etimološki rečnik, NNK Internacional, Beograd, 2004.
  • Mindel, E: Vitaminska biblija, FaMilet, 1997.
  • Mišić Lj, Lakušić R: Livadske biljke, ZUNS Sarajevo, ZUNS Beograd, IP Svjetlost, 1990
  • Stamenković, V: Naše neškodljive lekovite biljke, Trend, Leskovac
  • Tucakov, J: Lečenje biljem, Rad, Beograd, 1984.

Spoljašnje veze[uredi]