Pološka kotlina

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Pološka kotlina

Pološka kotlina ili Polog je kotlina i regija na sjeverozapadnom dijelu Severne Makedonije. Zauzima površinu od oko 400 km2. Podijeljena je na Gornji i Donji Polog. Najveći gradovi u ovom području su Gostivar i Tetovo.

Ivan Jastrebov spominje da se iza planine Šare, u istoriji Vukana Nemanje spominju dva Pologa - Gornji i Donji Polog. Polog je poznat po tome što je Vojislava, žena Skenderbegovog oca, bila rodom odavde, od pološkog knjaza Voisava Pologi domini filia. Pod ta dva Pologa se podrazumjevaju Tetovo i Gostivar. Tetovo se naziva Donji Polog do Dervena, a Gostivar Gornji do grada Ljajnovići. Međa im je rječica Mazdača koja izvire na Šari. Ona teče između sela Vraničišta i Požarane. I Tetovo i Vardar leže u istoj dolini koju navodnjava rijeka Vardar. Jastrebov smatra da ako je Gostivar i ulazio u sastav Pologa Donjeg, onda je to bilo zajedno sa Tetovom. Niko ga nije nazivao Gornjim Pologom. Objašnjava zašto se stvorilo mišnjenje da se pod Gostivarom misli na Gornji Polog. Stefan Prvovjenčani je nabrajajući predjele i oblasti koje je Nemanja osvojio u ratu s Grcima 1184 - 1185., između ostalih, ukazao na grad Skpl - i grad Lješski u dolnjem Polozje. Ukazavši na mjesto gdje se nalazi taj Lješki grad, Jastrebov određuje lokaciju Donjeg Pologa. Na sat i po istočno od Tetova, na jugoistočnoj padini planine Šare nalazi se manastir koji je sačuvao taj naziv Lešak. Osnovao ga je knez Lazar po Gedeonu Jurišiću. Zapis iz manastirskog Pomenika spominje glavu novoga Lazara koja je odsečena 15. juna. On beše srbska loza. Od detinjstva se poznavalo da će se posvetiti. Sagradio je mnoge manastire i crkve među kojima i taj, u mestu Lešak iznad tvrđave (kale) Lešečke, posvećen Sv. Atanasiju. I drugi hram sazida, Uspenja Bogorodice. To je zapisao nedostojni jeromonah Kiril iz Tetova, iz Donjega Pologa iz sela Tjerace, nedostojni iguman Lešečkago monastira svetog Atanasija iznad sela Lešak koji je bio i na Hilendaru i obnovi taj manastir. Gostivar je ulazio u sastav Gornjeg Pologa a Gornji Polog se nalazio južno od Donjeg - u gradu Kičevo, Krčevo. Jastrebov je zapisao da (svakako u gornjem toku) Vardar deli Polog na Donji i Gornji. Gori Polog je na njegovoj desnoj strani, a Donji sa Tetovom - uz reku Mazdača kod Vrapčišta. [1] Stefan Nemanja je od Grka oslobodio oba Pologa (Gornji i Donji), a car Dušan u svojoj Hrisovulji iz 1348. navodi da se oba Pologa nalaze na srpskoj zemlji, iako su Srbi imali običaj sve južno od Prizrena i Šare da nazivaju grčkom zemljom, jer su je Grci osvojili. [2]

Reference[uredi]

  1. ^ Jastrebov, Ivan (2018). Stara Srbija i Albanija, pp. 245., 248., 252. Beograd: Službeni glasnik. 
  2. ^ Jastrebov, Ivan (2018). Stara Srbija i Albanija, pp. 288., 292. Beograd: Službeni glasnik.