Pretorija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Pretorija
engl. Pretoria
CentralPretoria.jpg
Centar Pretorije
Zastava
Zastava
Grb
Grb
Administrativni podaci
Država  Južna Afrika
Pokrajina Hauteng
Osnovan 1855.
Stanovništvo
Stanovništvo
 —  2345908
 — gustina 1.427/km2
Geografske karakteristike
Koordinate 25°43′32″ JGŠ; 28°14′38″ IGD / 25.725556° JGŠ; 28.243889° IGD / -25.725556; 28.243889Koordinate: 25°43′32″ JGŠ; 28°14′38″ IGD / 25.725556° JGŠ; 28.243889° IGD / -25.725556; 28.243889
Ndm. visina 1339 m
Površina 1.644 km2
Pretorija na mapi Južnoafričke Republike
Pretorija
Pretorija
Pretorija na mapi Južnoafričke Republike
Poštanski broj 0002, 0001
Veb-sajt
www.pretoria.co.za

Pretorija (engl. Pretoria) ili Čvane je grad koji se nalazi u severnom delu pokrajine Hauteng, Južnoafrička Republika. On je jedan od tri glavna grada Južnoafričke republike koji ima izvršnu vlast, ostali su Kejptaun (zakonodavnu) i Blumfontejn (sudsku).

Geografija[uredi]

Pretorija je prelazna oblast između Hajvelda i Bušvelda, oko 50 km severno od Johanesburga na severo-istoku JAR. Nalazi se u toploj, dobro zaštićenoj, plodnoj dolini, okružena brdima iz magalijskog brega, 1.370 m iznad nivoa mora. Pokriva površinu od oko 1644 km².

Istorija[uredi]

Današnji grad je osnovao Martinus Vesel Pretorijus 1855. godine i nazvao ga po svom ocu Andrisu Pretorijusu, osnivaču Južnoafričke Republike. Pretorija je 14. oktobra 1931. zvanično dobila status grada. Pretorija je ranije imala veoma lošu reputaciju kao „glavni grad Aparthejda u Južnoafričkoj Republici". Međutim, Pretorijina politička reputacija se menja sa inauguracijom Nelsona Mandele kao prvog crnog predsednika Južnoafričke Republike u Union Zgradi u istm gradu. Međutim, ime Pretorija još uvek ima negativnu konotaciju kod nekih Južnoafrikanaca, i zato je predložena promena imena u Tšvane (engl. Tshwane). Ta predložena promena je sporna kod većine stanovnika grada.

Klima[uredi]

Pretorija
Klimatogram
J F M A M J J A S O N D
 
 
136
 
 
29
18
 
 
75
 
 
28
17
 
 
82
 
 
27
16
 
 
51
 
 
24
12
 
 
13
 
 
22
8
 
 
7
 
 
19
5
 
 
3
 
 
20
5
 
 
6
 
 
22
8
 
 
22
 
 
26
12
 
 
71
 
 
27
14
 
 
98
 
 
27
16
 
 
110
 
 
28
17
Prosečne maks. i min. temperature u °C
Ukupne padavine u mm
Izvor: SAWS

Grad ima suptropsku klimu sa dugim, vrućim letima i kratkim hladnim zimama. Prosečna godišnja temperatura je 18,74 °C. Njena nadmorska visina je u proseku 1340 metara. Sneg je izuzetno redak događaj, koji se javlja jednom ili dva puta u veku.

Stanovništvo[uredi]

Od 2016. godine urbano područje Pretorije ima 2.125 miliona stanovnika.Sam grad ima populaciju koja prelazi 700.000 stanovnika, a gradsko stanovništvo prelazi 2 miliona.

Prema podacima iz 2011. godine, primarna etnička pripadnost bila je bela, od čega je 52,5% stanovništva. Crni Africi činili su 42% stanovništva, a nakon toga obojeni sa 2,5%, indijski ili azijski sa 1,9% i drugi sa 1,2%. Ovo je značajna promjena iz podataka iz 2001. godine, na kojoj su belci bili navedeni kao 67,7% stanovništva, a crni afrikanci čine samo 24,5%. Kada se uzmu u obzir gradske populacije, belci postaju manjina u Pretoriji, iako grad još uvijek ima najveću belu populaciju u sub-Saharskoj Africi.

Privreda[uredi]

Pretorija je važan industrijski centar. Poznat je za teške industrije koje uključuju livenje gvožđa i čelika. Ostala prerađivačka industrija obuhvata automobilsku, gvozdenu i mašinsku opremu. Grad se sastoji od sedišta Južnoafričke korporacije za gvožđe i čelik (ISCOR) koja proizvodi većinu čelika u državi.

Partnerski gradovi[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]