Rtanj

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Rtanj
Rtanj4.jpg
Pogled na piramidalni masiv Rtnja
Geografske karakteristike
Najviša tačka Šiljak
Nadmorska visina 1.565 m
Koordinate 43°46′34″ SGŠ; 21°53′36″ IGD / 43.776111° SGŠ; 21.893333° IGD / 43.776111; 21.893333 Koordinate: 43°46′34″ SGŠ; 21°53′36″ IGD / 43.776111° SGŠ; 21.893333° IGD / 43.776111; 21.893333
Geografija
Rtanj na mapi Srbije
Rtanj
Rtanj
Države  Srbija
Masiv Karpatsko-balkanske planine
Grupa Balkanske planine

Rtanj je planina koja se nalazi u istočnoj Srbiji, oko 200 km jugoistočno od Beograda, nadomak Boljevca. Pripada Karpatskim planinama, a najviši vrh Šiljak (1565 m) predstavlja prirodni fenomen kraškog reljefa.

Karakteristike[uredi]

Planina se naglo diže iz ravnice i završava skoro pravilnom kupom, pa mnogi veruju da je i Rtanj piramida slična onima u susednoj Bosni. Rtanj je u podnožju uglavnom sastavljen od peščara i stena, a u višim delovima od krečnjaka. Sa južne strane padovi su blagi i prema podnožju se prostire visoravan koja se lagano spušta ka Soko Banji. Na severnoj strani Rtanj je izrazito odsečen sa oštrim grebenom pri vrhu. Na istočnom kraju grebena, uzdiže se glavni vrh Šiljak. Severna strana planine prekrivena je šumama i pašnjacima, obrasla autohtonim biljnim vrstama i obiluje izvorima pitke vode. U Ovom delu se nalazi i lovište koje se prostire na 6368 ha. Najčešća lovna divljač su srne i divlje svinje.

Rtanj je „poznat“ po tom što svoje posetioce muči žeđu. Sva voda otiče kroz krečnjak, ponire, a onda, u nižim delovima, izbija u jakim vrelima po ivici planine. U podnožju se nalaze ledenice iz kojih je moguće izvaditi led koji se formira usled neprekidne promaje koja obara temperaturu u ledenici. Rtanj je čuven i po afrodizijačkoj travi od koje se pravi čuveni rtanjski čaj. Sve donedavno bile su organizovane berbe rtanjskog čaja, ali odskoro je na snazi zabrana branja zato što je zabrinjavajuće proređena.

Istorija[uredi]

Kapela na vrhu Šiljak

Istorija Rtnja se vezuje za priču o bogatoj jevrejskoj porodici Minh koja je posedovala paraćinsku fabriku štofova, a kasnije i rtanjski rudnik kamenog uglja. Julius Minh izvršio je samoubistvo pod nerazjašnjenim okolnostima, a supruga Greta sa Juliusovom braćom preuzela je rukovođenje rudnikom. Za sećanje na svog muža, Greta je sagradila crkvicu-kapelu na vrhu planine Rtanj.[1] Crkvu je gradilo 1.000 radnika, a osvećena je 1936. godine. Pre dvadesetak godina kapela je stradala kao posledica verovanja u rtanjske legende. Razneta je dinamitom u pokušajima traganja za davno skrivenim bogatstvom. Priča o zlatu i draguljima u utrobi planine, a koja je verovatno vezana i za legendu o dvorcu čarobnjaka koji je po predanju postojao na ovom mestu i bio visok koliko i današnja planina, u kome je čuvano ogromno blago, donela je mnogo nevolje ovoj prirodnoj lepotici. Postoji inicijativa da se ova kapelica obnovi[2].

Turizam[uredi]

Rtanj je pre svega omiljeno turističko mesto za planinare amatere. Od početka aprila pa do kraja oktobra penjanje do vrha Šiljak organizuju ne samo planinarska udruženja već i obično građanstvo. U zimskim mesecima zbog oštrih klimatskih uslova vrh posećuju samo ozbiljniji planinari. Pored prelepih predela i odličnog vidikovca na vrhu, u blizini se nalazi i Soko Banja, jedna od najznačajnijih banjskih centara u Srbiji. U podnožju planine se nalazi i Motel Rtanj. Pored planinarenja Rtanj je poznat po raznim istraživanjima koja su vršena na njemu da bu se utvrdilo da li je nastao prirodnim ili veštačkim putem.

Galerija[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]