Salona

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Остаци Салоне

Салона (лат. Salona) je bio antički grad ilirskog plemena Dalmati iz prvog milenijuma p. n. e.[1] koji se se nalazi blizu grada Solina (kod Splita).

Grad su osnovali Grci u 3. veku p. n. e. Sredinom 2. veka p. n. e. osvajaju ga Dalmati, a 78/76. p. n. e. Rimljani. Nakon rimskih osvajanja, na temeljima najstarijeg dela grada (lat. Urbs vetus) razvio se rimski grad. Tokom rata između Pompeja i Cezara, Salona je stala na stranu pobednika, što je grad dovelo na mesto koje je pre toga zauzimala Isa (lat. Issa, na mestu današnjeg grada Visa), čime je Salona postala prestonica rimske provincije Dalmacije. Kada se rimski car Dioklecijan povukao sa vlasti, u okolini je podigao monumetalnu palatu, danas poznatu kao Dioklecijanova palata.[2] Ova palata je postala jezgro oko koje je nastao današnji grad Split. Od 4. veka grad postaje episkopski centar (lat. sancta ecclesia catholica Salonitana). Između 449. i 458. grad napadaju Huni i Goti.[3] Salona je znatno oštećena invazijom Avara i Slovena 614. i 639. godine.[4]

Grad je u vreme najvećeg procvata imao oko 50.000 stanovnika unutar gradskih zidina. Dužina bedema je iznosila 40.000 m. Na zapadu je nastao lat. Urbs Occidentalis, a na istoku Urbs Orientalis. I danas su vidljivi ostaci amfiteatra, foruma, termi, vrata, bedema i kanalizacionog sistema grada. Najpoznatija nekropola iz carskog perioda je lat. in horto Metrodori, a iz hrišćanskog perioda groblje na Manastirinama.

Istraživanjem hrvatskog arheologa Frane Bulića započelo je proučavanje istorije Salone.

Reference[uredi]

  1. ^ Solin early history, Pristupljeno 24. 4. 2013.
  2. ^ C.Michael Hogan, "Diocletian's Palace", The Megalithic Portal, A. Burnham ed, Pristupljeno 24. 4. 2013.
  3. ^ Vinski Z., O rovašenim fibulama Ostrogota i Tirinžana povodom rijetkog tirinškog nalaza u Saloni, VAMZ III. pp. 6-7, Zagreb 1972—1973.
  4. ^ Charles George Herbermann, The Catholic Encyclopedia: An International Work of Reference (1913)

Spoljašnje veze[uredi]