Severnoafrički front

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Severnoafrički front
Deo Drugog svetskog rata
Crusadertankandgermantank.jpg
Britanski krusejder tenk prolazi pored zapaljenog nemačkog tenka pancer IV.
Vreme:
10. jun 1940. — 13. maj 1943.
Mesto:
Libija, Egipat, Maroko, Alžir i Tunis
Rezultat: Pobeda Saveznika, snage Sila Osovina u severnoj Africi povukli su se u Italiju
Sukobljene strane
Saveznici
 Ujedinjeno Kraljevstvo
 Australija
 Kanada
 Novi Zeland
 Južna Afrika
 SAD
 Slobodna Francuska
Sile Osovine
 Nemačka
 Italija
 Višijevska Francuska
Komandanti i vođe
Ujedinjeno Kraljevstvo Harold Aleksander
Ujedinjeno Kraljevstvo Klod Okinlek
Sjedinjene Američke Države Dvajt Ajzenhauer
Ujedinjeno Kraljevstvo Arčibald Vovel
Kraljevina Italija Rodolfo Gracijani
Kraljevina Italija Italo Gariboldi
Treći rajh Ervin Romel
Treći rajhHans fon Arnim
Kraljevina Italija Ugo Kavalero
Treći rajh Albert Keselring
Kraljevina Italija Đovani Mese
Višijevska Francuska Fransoa Darlan

Severnoafrički front tokom Drugog svetskog rata je naziv za sukobe u severnoj Africi od 10. juna 1940. do 13. maja 1943. Obuhvatao je kampanje u libijskim i egipatskim pustinjama (kampanja u Zapadnoj pustinji), u Maroku i Alžiru (operacija Baklja) i Tunisu (Tuniška kampanja). Na frontu su se borili Saveznici i sile Osovine, od kojih su mnoge imale kolonijalne interese u Africi od kraja 19. veka. Savezničkim ratnim naporima su dominirale vojske britanskog Komonvelta i izgnane vojske iz okupirane Evrope. SAD su ušle u rat 1941, a sa direktnom vojnom pomoći u severnoj Africi počeli su 11. maja 1942.[traži se izvor]

Borbe u severnoj Africi su počele sa italijanskom objavom rata 10. juna 1940. 11. husarski puk britanske vojske je 14. juna prešao egipatsko-libijsku granicu i zauzeo tvrđavu Kapuco. Zatim je sledila italijanska kontraofanziva u Egipat i osvajanje Sidi Baranija u septembru 1940., a potom i operacija Kompas, kontraofanziva Komonvelta. Tokom operacije Kompas, italijanska 10. armija je bila uništena, pa je Nemački afrički korpus, pod komandom Ervina Romela, poslat u severnu Afriku tokom operacije Zonenblum da pojača italijanske snage kako bi sprečio potpuni poraz sila Osovine.[traži se izvor]

Britanski tenk matilda II sa zarobljenom italijanskom zastavom.

Usledio je niz bitaka za kontrolu nad Libijom i delovima Egipta sa naizmeničnim uspesima, a vrhunac je dostignut u drugoj bici kod El Alamejna, kada su snage Komonvelta pod komandom general-pukovnika Bernarda Montomerija nanele težak poraz silama Osovine i potisnuli ih u Tunis. Nakon iskracavanja u operaciji Baklja u severozapadnoj Africi krajem 1942. i potonjih bitaka protiv snaga Višijevske Francuske (koje su zatim promenile stranu), Saveznici su konačno opkolili snage sila Osovine u severnom Tunisu i primorale ih na predaju. Operacija Baklja je bila kompromis koji je pomogao britanskom cilju da se postigne pobeda u svernoj Africi, a da se američki vojska samo u ograničenoj meri bori protiv Nemačke. Pored toga, Josif Staljin je dugo tražio otvaranje drugog fronta kako bi se smanjio pritisak na sovjetske armije.[1]

Informacije dobijene razbijanjem šifara zahvaljujući radu britanske obaveštajne službe se pokazala kritičnom za saveznički uspeh u severnoj Africi. Saveznička pobeda u ovoj kampanji odmah je vodila do Italijanske kampanje, što je izazvalo pad fašističke vlade u Italiji i eliminaciju nemačkog saveznika.[2]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. Dimbleby, Jonathan (15. 10. 2012). Destiny in the Desert: The road to El Alamein - the Battle that Turned the Tide. Profile Books. str. 259. ISBN 978-1-84765-467-0. 
  2. Lorrelli (1995). str. 133.

Literatura[uredi]