Slovenija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Republika Slovenija
Republika Slovenija  (slovenački)
Himna: Здравица
(sloven. Zdravljica)
Položaj Slovenije
Glavni gradLjubljana
46°03′N 14°30′E / 46.050° SGŠ; 14.500° IGD / 46.050; 14.500Koordinate: 46°03′N 14°30′E / 46.050° SGŠ; 14.500° IGD / 46.050; 14.500
Službeni jezik
Vladavina
Oblik državeUnitarna parlamentarna ustavna republika
 — PredsednikBorut Pahor
 — PremijerMarjan Šarec
Istorija
NezavisnostOd SFR Jugoslavije
 — Proglašena25. juna 1991.
 — Priznata od strane Ujedinjenih nacija22. maja 1992.
Pristup u EU1. maja 2004.
Geografija
Površina
 — ukupno20.273 km2(151)
 — voda (%)0,7[1]
Stanovništvo
 — 2017.[2]2.066.880(144)
 — 2002.1.964.036
 — gustina101,95 st./km2(106)
Ekonomija
BDP / PKM≈ 2018
 — ukupno$75,604 milijardi[4](97)
 — po stanovniku$36.566[4](38)
IHR (2015)0,890[5](25) — veoma visok
ValutaEvro2
 — kod valuteEUR
Ostale informacije
Vremenska zonaUTC +1 (CET)
UTC +2 (CEST)
Internet domen.si
Pozivni broj+386

1 U opštinama sa pripadnicima italijanskih i mađarskih manjina
2 Slovenački tolar zamenjen za Evro 1. januara 2007.

Slovenija (sloven. Slovenija), zvanično Republika Slovenija (sloven. Republika Slovenija, O ovoj zvučnoj datoteci izgovor)[6] je država u istočnoj Evropi i članica Ujedinjenih nacija, Evropske unije i NATO.[7] Glavni i najveći grad je Ljubljana.[8]

Slovenija ima uglavnom planinski teren[9] sa uglavnom kontinentalnom klimom,[10] sa izuzetkom slovenačkog primorja, koji ima sredozemnu klimu i severozapada, koji ima planinsku klimu.[11] Pored toga, Dinarske planine i Panonska nizija sastaju se na području Slovenije. Slovenija, obeležena značajnom biološkom raznovrsnošću,[12][13] jedna je od država sa najviše vode u Evropi,[14] sa gustom rečnom mrežom, bogatim vodonosnim sistemom i značajnim kraškim podzemnim vodotocima.[15] Više od polovine teritorije je pokriveno šumom.[16] Ljudska naselja u Sloveniji su raspršena i neujednačena.[17]

Slovenija je istorijski bila raskrsnica slovenskih, germanskih i romanskih jezika i kultura.[18][19][20] Iako stanovništvo nije homogeno, Slovenci čine većinu.[21] Južnoslovenski jezik, slovenački, službeni je jezik u celoj državi. Slovenija je uglavnom sekularizirana država,[22] ali katolicizam i luteranizam su značajno uticali na kulturu i identitet.[23] Privreda Slovenije je mala, otvorena i izvozno orijentisana[24] i snažno je pod uticajem međunarodnih uslova.[25] Država je ozbiljno povređena krizom evrozone koja je počela 2009. Glavna ekonomska oblast su usluge, zatim industrija i građevinarstvo.[26]

Istorijski gledano, sadašnja teritorija Slovenije postala je deo različitih država, uključujući Rimsko carstvo, Vizantijsko carstvo, Karolinško carstvo i Sveto rimsko carstvo, Habsburšku monarhiju, Mletačku republiku, Ilirske provincije pod upravom Francuske, Austrijsko carstvo i Austrougarsku. U oktobru 1918. Slovenci su po prvi put ostvarili samoopredeljenje osnivanjem Države Slovenaca, Hrvata i Srba. U decembru 1918. udružili su se sa Kraljevinom Srbijom u Kraljevinu Srba, Hrvata i Slovenaca.

Tokom Drugog svetskog rata (1939–1945) Nemačka, Italija i Mađarska su okupirale i anektirale Sloveniju (1941–1945), sa malim područjem koje je prebačeno u Nezavisnu Državu Hrvatsku, državu nacističku marionetu.[27] Slovenija je 1945. postala osnivač Federativne Narodne Republike Jugoslavije, koja je 1963. godine preimenovana u Socijalističku Federativnu Republiku Jugoslaviju. U prvim godinama nakon Drugog svetskog rata ova država je prvobitno bila u savezu sa Istočnim blokom, ali nikada nije potpisala Varšavski pakt i 1961. je postala jedan od osnivača Pokreta nesvrstanih.[28]

U junu 1991, nakon uvođenja višepartijske predstavničke demokratije, Slovenija se odvojila od Jugoslavije i postala nezavisna država.[29] 2004. je ušla u NATO i Evropsku uniju; 2007. godine je postala prva bivša komunistička država koja se pridružila evrozoni,[30] a 2010. se pridružila OEES, globalnoj asocijaciji razvijenih država sa visokim prihodima.

Etimologija[uredi]

Ime Slovenije znači „Zemlja Slovena” u slovenskom i drugim južnoslavenskim jezicima. Etimologija samog Slovenca ostaje neizvesna.

Rekonstruisani autonim Slověninъ se obično izvodi iz reči slovo („reč”), izvorno označavajući „ljude koji govore (isti jezik),” tj. ljude koji se međusobno razumeju. Ovo je u suprotnosti sa slovenskom rečju koja označava nemački narod, naime němьcь, što znači „tihi, nemi ljudi”. Reč slovo („reč”) i srodna slava („slava”) i slukh („sluh”) potiču iz praindoevropskog korena ḱlew- („govoriti se, slava”), srodno sa antičkim grčkim κλέος (kléos „slava”), kao u imenu Perikle, latinski clueo („nazvati”) i engleski loud.

Moderna Slovenačka država potiče od Slovenačkog novooslobodilačkog veća održanog 19. februara 1944. Oni su službeno nazvali državu kao Federalnu Sloveniju, jedinicu u sastavu jugoslovenske federacije. Federalna Slovenija je 20. februara 1946. preimenovana u Narodnu Republiku Sloveniju. Ime je zadržano do 9. aprila 1963, kada je ponovo promenjeno ime, ovaj put u Socijalističku Republiku Sloveniju. SR Slovenija je 8. marta 1990. uklonila prefiks „Socijalistička” iz svog imena i postala Republika Slovenija; ostala je deo SFRJ do 25. juna 1991.

Zvanična imena
datum ime napomena
1945–1946. Federalna Slovenija deo Demokratske Federativne Jugoslavije
1946–1963. Narodna Republika Slovenija
1963–1990. Socijalistička Republika Slovenija
1990–danas Republika Slovenija

Geografija[uredi]

Topografska mapa Slovenije

Slovenija se nalazi u centralnoj i jugoistočnoj Evropi, dodirujući Alpe i graniči sa Mediteranom. Nalazi se između 45° i 47° geografske širine, a dužina 13° i 17°. 15. istočni meridijan skoro odgovara srednjoj liniji zemlje u pravcu zapad-istok. Geometrijski centar Republike Slovenije nalazi se na koordinatama 46° 07' 11.8" i 14° 48' 55.2". Nalazi se u Slivni u opštini Litija. Najviši vrh Slovenije je Triglav (2.864 m); prosečna visina zemlje iznad nivoa mora je 557 m.

Četiri glavne evropske geografske regije susreću se u Sloveniji: Alpi, Dinaridi, Panonska nizija i Sredozemno more. Iako je na obali Jadranskog mora u blizini Sredozemnog mora, većina Slovenije je u slivu Crnog mora.

Položaj[uredi]

Slovenija ima vrlo povoljan geografski položaj. Ona je centralnoevropska, alpska i jadranska država. Na zapadu se graniči sa Italijom, na severu sa Austrijom, na severoistoku sa Mađarskom, na jugu i istoku sa Hrvatskom.

Reljef[uredi]

Triglav , simbol Slovenije
Pogled na Piran

Četiri glavna evropska geografska regiona nalaze se u Sloveniji: Alpi, Dinaridi, Panonska nizija i Sredozemlje.[31] Reljef Slovenije je pretežno planinski. Nizijskog zemljišta ima samo u severoistočnim krajevima i na Slovenskom primorju, gde zauzima manje površine. Prosečna nadmorska visina države iznosi 557 m. Najviša tačka Slovenije je vrh Triglav (2 864 m) na Julijskim Alpima. Triglav je bio najviši planinski vrh prethodne Jugoslavije. Julijski Alpi i Karavanke predstavljaju najviše predele Slovenije a nalaze se u njenom severozapadnom delu. Pored Triglava izraziti su i planinski vrhovi Škrlatica, Mangart, Jelovec, Kanin i dr. Od Alpskih planina, pored Julijskih Alpa i Karavanki (vrh Stol 2 236 m), Sloveniji pripadaju i Kamniški sa Savinjskim Alpima (vrh Grintavec 2 558 m) i Središnji Alpi (Pohorje i Kozijak). Dinarske planine u Sloveniji su Trnovski gozd, Hrušica, Nanos, Javornik, Gorjanci i Snežanik. Snežanik je najviši među Dinarskim planinama sa najvišom tačkom 1 796 m n. v.

Kraški oblici reljefa predstavljeni su kraškim poljima (Planinsko, Cerkničko, Loško, Ribičko i Kočevsko), pećinama (Postojna, Škocijan i dr.) i mnogobrojnim vrtačama i uvalama. Od kotlina i rečnih dolina ističu se Ljubljanska i Celjska kotlina, Dravska dolina sa Ptujskim proširenjem (poljem) i Prekomurje (dolina Mure) i dolina Save. [32]

Vode[uredi]

Flora i fauna[uredi]

Oko jedne polovine površine države (11,691 km²) prekriveno je šumom što čini Sloveniju trećom najpošumljenijom državom u Evropi, odmah iza Finske i Švedske. Pašnjaci pokrivaju 5.593 km² države, a livade i bašte 2.471 km². Takođe, postoji još 363 km² voćnjaka, i 216 km² vinograda.

Klima[uredi]

Klima Slovenije je mediteranska na obali, alpska na planinama, kontinentalna sa blagim letima i hladnim zimama na visoravnima i dolinama na istoku. Prosečne temerature su od -2°C u januaru do 21 °C u julu. Prosečne padavine su 1.000 milimetara na obali, do čak 3.500 milimetara na Alpima, 800 milimetara na jugoistoku i 1.400 milimetara u središnjoj Sloveniji.

Geometrijski centar gravitacije Slovenije je lociran na koordinatama 46°07'11,8" SGD i 14°48'55,2" IGŠ i leži u Spodnja Slivna, u okolini Vače, u opštini Litija.

Administrativna podela[uredi]

Prema Ustavu Republike Slovenije, opština (sloven. občina) je samoupravna lokalna zajednica (tj. jedinica lokalne samouprave), koja obuhvata područje jednog ili više naselja koja su povezana zajedničkim potrebama i interesima stanovnika. Po slovenačkom Zakonu o lokalnoj samoupravi, opština mora imati najmanje 5.000 stanovnika, ali ima i onih koje zbog geografskih, pograničnih, nacionalnih, istorijskih ili privrednih razloga imaju taj status iako imaju manje od 5.000 stanovnika. U opštine spadaju poslovi lokalnog značaja koje opština može obavljati samostalno i koji se tiču samo stanovnika opštine. Grad može dobiti status gradske opštine ako ima više od 10.000 stanovnika i predstavlja geografsko, privredno i kulturno središte područja u kome se nalazi. Međutim taj status može dobiti i opština zbog istorijskih razloga. Na gradsku opštinu država može preneti poslove iz svoje nadležnosti, a koji utiču na razvoj grada.

Slovenija je od 2011. godine podeljena na 211 opština, među kojima njih 11 ima status gradske opštine (označene s *).

Osim na opštine, kao jedinice lokalne samouprave, Slovenija je podeljena i na 58 upravnih jedinica koje obavljaju poslove državne uprave i ne zadiru u samoupravne poslove opština.

Iako zakonski nigde nije regulisano, Slovenija je podeljena i na pokrajine (u geografskom smislu), odnosno na regije. Tako je za potrebe državne statistike država podeljena na 12 regija.

Ustav Republike Slovenije dopušta šire samoupravne zajednice, odnosno pokrajine, na koje pak država može preneti neke poslove iz svog delokruga.

Istorija[uredi]

Praistorija i stari vek[uredi]

Današnja Slovenija je bila naseljena u praistorijska vremena, i postoje dokazi ljudskog prisustva od oko 250.000 godina. Izbušene kosti pećinskog medveda, koje datiraju iz vremena od 43100

Srednji vek[uredi]

Slovenski preci današnjih Slovenaca verovatno su se doselili na područje Slovenije u 6. veku.

U 7. veku je nastala Karantanija, prva država Slovenaca i jedna od prvih slovenskih država. 745. godine Karantanija gubi nezavisnost i pada pod vlast Bavarske, koja opet postaje deo franačke države. Stanovništvo se pokrštava.

Oko 1000. godine napisani su Brižinski spomenici, prvi pisani dokument na staroslovenskom jeziku. U 14. veku veći deo današnje Slovenije pada pod vlast Habzburgovaca, koji kasnije postaju Austrougarska. Slovenija se tada deli na tri pokrajine: Kranjsku, Korušku i Štajersku.

Od 18. veka do kraja Prvog svetskog rata[uredi]

Godine 1848. brojne narode zahvata narodni preporod, pa i Slovenci imaju politički program koji traži ujedinjenu Sloveniju.

Jugoslavija[uredi]

Kad se 1918. godine raspala Austrougarska, a Italija zauzela pokrajine Primorsku i Istru, kao i delove Dalmacije, osnovana je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, koja se 1929. preimenovala u Kraljevinu Jugoslaviju.

Kraljevina Jugoslavija se raspala u Drugom svetskom ratu, a Slovenija je potom postala deo socijalističke Jugoslavije, službeno proglašene 29. novembra 1943.

Nezavisna Slovenija[uredi]

Današnja Slovenija je na temelju plebiscita proglasila nezavisnost od SFRJ 25. juna 1991. Slovenija se priključila NATO-u 29. marta 2004. godine a Evropskoj uniji 1. maja 2004. godine.

Politika[uredi]

Slovenački predsednik se bira svake pete godine. Izvršnu vlast ima predsednik Vlade i njegov kabinet ministara.

Parlament ima dva doma: Državni zbor i Državni svet. Državni zbor ima 90 članova, koji se delom biraju direktno, a delom neposredno. Državni svet ima 40 članova, koji zastupaju važne društvene, ekonomske, strukovne i regionalne grupe i pojedince. Parlamentarni izbori održavaju se svake četiri godine.

Stanovništvo[uredi]

Etnički sastav‍
Slovenci
  
0 83,06 %
Srbi
  
0 1,98 %
Hrvati
  
0 1,81 %
Bošnjaci
  
0 1,10 %
Muslimani po nacionalnosti
  
0 0,53 %
Mađari
  
0 0,32 %
Albanci
  
0 0,31 %
Romi
  
0 0,17 %
Italijani
  
0 0,11 %
ostali
  
0 0,82 %
nedefinisani ili nepoznati
  
0 8,9 %
izvor: 2002 popis
Religija‍
Katolici
  
0 57,8 %
Muslimani
  
0 2,4 %
Pravoslavci
  
0 2,3 %
Protestanti
  
0 0,9 %
Ostali
  
0 3,7 %
Ateisti
  
0 10,1 %
nedefinisani ili nepoznati
  
0 22,8 %
izvor: 2002 popis

Glavna etnička grupa u Sloveniji su Slovenci (83%). Narodi iz bivše Jugoslavije (Srbi, Hrvati, Bošnjaci i Muslimani po nacionalnosti) čine 6,3% a Mađari, Italijani i Romi 0,6% stanovništva. Prema popisu stanovništva iz 2002. Slovenija je imala 1.964.036 stanovnika.[33] Etnička opredeljenost 8,9% stanovništva je ili neopredeljena ili nepoznata. Gornja granica starosti u 2003. godini je bila 72,2 godine za muškarce i 80 godina za žene.

Sa 99 stanovnika po kvadratnom kilometru, Slovenija se nisko rangira u poređenju sa ostalim evropskim državama po gustini stanovništva. Notranjsko-kraška regija ima najmanju gustinu stanovništva, dok Osrednjeslovenska regija ima najveću. Prosečeno 51% stanovništva živi u urbanizovanim, a 49% u ruralnim sredinama.

Zvanični jezik je slovenački, koji je član južnoslovenske grupe jezika. Mađarski i italijanski imaju status zvaničnog jezika u etnički izmešanim sredinama, u delovima oko granica sa Mađarskom i Italijom.

Po religiji, Slovenci su tradicionalno većinom bili katolici. Pre socijalizma, oko 88% Slovenaca su bili katolici, dok je već u 1991. ovaj postotak opao na 71,6%. Postotak i dalje opada i prema poslednjem popisu 2002. godine procenat katolika je 57,8%.

Prema rezultatima genetskih istraživanja, među stanovništvom Slovenije su najzastupljenije sledeće patrilinearne (Y-DNK) haplogrupe:[34]

Prethodni popisi[uredi]

Privreda[uredi]

Slovenija je razvijena zemlja koja uživa stabilnost i relativni prosperitet. Njen BDP po glavi stanovnika iznosi 88% evropskog proseka. [1] Ona je prva nova članica EU koja je prešla na evro (januara 2007. godine). Takođe je članica OESR od 2010. godine. [2]

Slovenija poseduje visoko kvalifikovanu radnu snagu, dobro razvijenu infrastrukturu i povoljan saobraćajni položaj. Sa druge strane, nivo diektnih stranih investicija je jedan od najnižih, a slovenačka privreda je ozbiljno uzdrmana evropskom dužničkom krizom, koja je počela 2009. godine.

Bez obzira što je stanovništvo Slovenije činilo tek jedanaesti deo ukupnog stanovništva bivše SFRJ, ova alpska država je bila najproduktivnija jugoslovenska republika i njena proizvodnja je činila 20% BDP i jednu trećinu ukupnog izvoza SFRJ. Nezavisnost 1991. godine je dočekala sa jakom privrednom osnovom i razvijenim vezama sa zapadnim tržištem. Od tada, Slovenija se užurbano pripremala za evrointegracije i stremila je pristupanju raznim trgovinskim organizacijama. Ona je jedan od osnivača STO, pridružila se organizaciji CEFTA 1996. godine, kao i Evropskoj uniji 1. maja 2004. godine. Evro je uveden na početku 2007. godine, umesto dotadašnjeg tolara.

Evropska dužnička kriza je uzdrmala privredu ove zemlje (najviše u EU, zajedno sa baltičkim državama i Finskom), međutim, zahvaljujući izvozu, Slovenija se ekonomski polagano oporavljala. [3] Ponovo je, krajem 2011. godine, usledila recesija, a razlozi iste su pripisani padu domaće potrošnje i izvoza. Izvoz Slovenije mahom ide u zemlje-članice evrozone. Takođe, ovom krizom je ozbiljno pogođen i građevinski sektor. [4]

U primarnom sektoru je zaposleno 6% stanovništva. Veličina prosečnog gazdinstva iznosi 5,5 ha. Krajem devedesetih je došlo do porasta proizvodnje organske hrane. Javne finansije pokazuju značajan deficit tokom poslednjih nekoliko godina. Privatizacije slovenačkih preduzeća su mahom bile uspešne. Susedna Hrvatska je počela sa investiranjem u Sloveniju. Prvog jula 2010. godine, Atlantik grupa iz Hrvatske je kupila Drogu Kolinsku za 382 miliona evra. Juna 2013. godine, lanac supermarketa Merkator je kupljen od strane hrvatskog Agrokora za 454 miliona evra.

Kultura[uredi]

Prešernov trg u Ljubljani.

Prvu slovenačku knjigu je odštampao protestantski reformator Primož Trubar (1508—1586). To su u stvari bile dve knjige Catechismus i Abecedarium, koje su izdate 1550. u Tibingenu u Nemačkoj.

Središnji deo države, nazvan Kranjska (koji je postojao kao deo Austrougarske do početka 20. veka) je etnografski i istorijski dobro opisan u knjizi Slava Kranjske (nem. Die Ehre deß Herzogthums Crain, sloven. Slava vojvodine Kranjske), izdate 1689. od Barona Janeza Vajkarda Valvazora (1641—1693).

Slovenačka dva najveća pisca su pesnik France Prešeren (1800—1849) i pisac Ivan Cankar (1876—1918). Najpoznatiji slovenački slikari su Ivana Kobilica i impresionista Rihard Jakopič. Najznačajniji arhitekta je Jože Plečnik koji je radio u Beču i Pragu.

Slovenija je dom mnogih muzičara i kompozitora, uključujući renesansnog kompozitora Jakoba Gala (Jacobus Gallus) (1550—1591), koji je umnogome uticao na centralno evropsku klasičnu muziku. U dvadesetom veku, Bojan Adamič.

Popularni savremeni muzičari su Slavko Avsenik, Vlado Kreslin, Zoran Predin, Pero Lovšin, DiDžej Umek, Manjifiko i drugi.

Slovenačka kinematografija ima tradiciju dugu više od jednog veka. Karol Grosman, Janko Ravnik, Ferdo Delak, France Štiglič, Jože Gale, Beštjan Hladnik i Karpo Godina su jedni od poznatijih filmskih umetnika. Savremeni filmski režiseri Janez Burger, Jan Cvitkovič, Damjan Kozole, Janez Lapajne, i Maja Veis su značajniji primer takozvane „renesanse slovanačke kinematografije“.

Među poznatijim Slovencima se ubrajaju i hemičar i dobitnik nobelove nagrade za književnost Friderik Pregl, fizičar Jožef Stefan, filozof Slavoj Žižek, književnik Franc Miklošič, fizičar Anton Marko Plenčič i matematičar Jurij Vega.

Sport[uredi]

Popularni sportovi u Sloveniji su: fudbal, košarka i rukomet. Slovenija je imala dosta uspeha u zimskim sportovima i njeni sportisti su osvajali medalje na svim velikim takmičenjima.

Fudbalska reprezentacija Slovenije je učestvovala dva puta na Svetskom prvenstvu i jednom na Evropskom prvenstvu. Pod vođstvom srpskog stručnjaka Igora Kokoškova košarkaška reprezentacija Slovenije je osvojila Eurobasket 2017. u Turskoj.[36]

Tina Maze je alpska skijašica i tokom karijere ostvarila je dvadeset šest pobeda u Svetskom kupu. Na Zimskim olimpijskim igrama 2014. u Sočiju, osvojila je zlatnu medalju u spustu, što je prva zlatna medalja za Sloveniju na zimskim olimpijskim igrama.

Državni praznici (neradni dani)[uredi]

Datum Ime Napomena
1. i 2. januar Nova godina
8. februar Prešernov dan
dan nakon Uskrsa Uskrsni ponedeljak klizni datum
27. april Dan otpora
1. i 2. maj Praznik rada
25. jun Dan državnosti
15. avgust Velika Gospojina
31. oktobar Dan reformacije
1. novembar Dan uspomena na mrtve
25. decembar Božić
26. decembar Dan nezavisnosti

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ „Površina ozemlja in pokrovnost tal, določena planimetrično, 2005” [Surface area and land cover determined planimetrically, 2005] (na jeziku: Slovenian i engleski). Statistical Office of the Republic of Slovenia. Pristupljeno 2. 2. 2011. 
  2. ^ SURS. „Statistical Office of the Republic of Slovenia – Population, Slovenia, 1 January 2018”. Stat.si. Pristupljeno 14. 3. 2017. 
  3. ^ „Prebivalstvo, Slovenija, 1. julij 2015” [Population, Slovenia, 1 July 2015] (na jeziku: Slovenian i engleski). Statistical Office of the Republic of Slovenia. Pristupljeno 4. 12. 2015. 
  4. 4,0 4,1 „World Economic Outlook Database, April 2018 – Slovenia”. International Monetary Fund. Pristupljeno 10. 10. 2017. 
  5. ^ „Key to HDI countries and ranks, 2015” (PDF). Hdr.undp.org. Pristupljeno 3. 8. 2017. 
  6. ^ Wells & Kavaš 1998.
  7. ^ „Slovenia First 20 Years”. Slovenia: South Australia Newsletter. Winter 2010—2011. ISSN 1448-8175. Pristupljeno 25. 11. 2012.  Proverite vrednost paramet(a)ra za datum: |date= (pomoć)
  8. ^ Vuk Dirnberk, Vojka; Valantič, Tomaž. Statistični portret Slovenije v EU 2011 [Statistical Portrait of Slovenia in the EU 2011] (PDF) (na jeziku: Slovenian i engleski). Statistical Office of the Republic of Slovenia. ISSN 1854-5734. Pristupljeno 2. 2. 2011. 
  9. ^ Perko, Drago (2008). „Slovenia at the Junction of Major European Geographical Units” (PDF). The Slovenian. Toronto: Vse Slovenski Kulturni Odbor [The All Slovenian Cultural Committee]. 
  10. ^ Fallon, Steve (2007). „Environment”. Slovenia (5 izd.). Lonely Planet. str. 40. ISBN 978-1-74104-480-5. 
  11. ^ Ogrin, Darko (2004). „Modern Climate Change in Slovenia”. Ur.: Orožen Adamič, Milan. Slovenia: A Geographical Overview (PDF). Association of the Geographical Societies of Slovenia. str. 45. ISBN 978-961-6500-49-4. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 17. 7. 2013. 
  12. ^ Blažič, Mateja; Arih, Andrej; Nartnik, Irena; Turk, Inga (26. 3. 2008). „Endangered Species”. Environmental Agency of the Republic of Slovenia, Ministry of the Environment and Spatial Planning. Pristupljeno 8. 3. 2012. 
  13. ^ Hlad, Branka; Skoberne, Peter, ur. (2001). „Characteristics of Biological and Landscape Diversity in Slovenia”. Biological and Landscape Diversity in Slovenia: An Overview (PDF). Ljubljana: Environmental Agency of the Republic of Slovenia, Ministry of the Environment and Spatial Planning. str. 13. ISBN 978-961-6324-17-5. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 25. 11. 2012. 
  14. ^ „World Water Day 2011”. Statistical Office of the Republic of Slovenia. 18. 3. 2011. 
  15. ^ „Country Introduction”. European state of the environment 2010 – contributions from Slovenia. Environmental Agency of the Republic of Slovenia, Ministry of the Environment and Spatial Planning. Pristupljeno 8. 3. 2012. 
  16. ^ „Slovenian Forest in Figures”. Slovenia Forest Service. februar 2010. Arhivirano iz originala na datum 9. 3. 2012. 
  17. ^ Kladnik, Drago (2004). „Modern Climate Change in Slovenia”. Ur.: Orožen Adamič, Milan. Slovenia: A Geographical Overview (PDF). Association of the Geographical Societies of Slovenia. str. 93. ISBN 978-961-6500-49-4. 
  18. ^ „SOER: Country Introduction”. Environment Agency of the Republic of Slovenia. Pristupljeno 3. 2. 2011. 
  19. ^ Vinkler, Jonatan (2008). Medkulturni dialog kot temeljna vrednota EU [Intercultural Dialogue as the Fundamental Value of the EU] (PDF) (na jeziku: Slovenian i engleski). Faculty of Humanities Koper, University of Primorska. ISBN 978-961-92233-2-1. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 4. 3. 2012. 
  20. ^ „Resolution on the National Security Strategy of the Republic of Slovenia” (PDF). National Assembly of the Republic of Slovenia. 21. 6. 2001. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 14. 4. 2010. Pristupljeno 3. 2. 2011. 
  21. ^ Zupančič, Jernej (2004). „Ethnic Structure of Slovenia and Slovenes in Neighbouring Countries”. Ur.: Orožen Adamič, Milan. Slovenia: A Geographical Overview (PDF). Association of the Geographical Societies of Slovenia. str. 87. ISBN 978-961-6500-49-4. 
  22. ^ Martinšek, Maja (2007). Odnos med državo in religijo v Sloveniji [The Relationship Between the State and Religion in Slovenia] (PDF). Faculty of Humanities, University of Ljubljana. 
  23. ^ Štrubelj, Dejan (2006). Primerjava narodne, verske in jezikovne sestave Slovenije: diplomsko delo [Comparison of Ethnic, Religious and Ethnic Structure of Slovenia: Diploma Thesis] (PDF) (na jeziku: Slovenian). Faculty of Arts, University of Ljubljana. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 11. 5. 2011. Pristupljeno 29. 1. 2011. 
  24. ^ Lahovnik, Matej (January—February 2011). „Corporate Strategies In The Post-Transition Economy: The Case Of Slovenian Companies”. The Journal of Applied Business Research. 27 (1): 61—68. ISSN 0892-7626. COBISS.SR 19878374. Архивирано из оригинала на датум 23. 2. 2013. Приступљено 8. 3. 2012.  Проверите вредност парамет(а)ра за датум: |date= (помоћ)
  25. ^ Banutai, Andreja (2011). Analiza modela gospodarske diplomacije Republike Slovenije [Analysis of the Economic Diplomacy Model of the Republic of Slovenia] (PDF) (на језику: Slovenian и енглески). Ljubljana: Faculty of Social Sciences, University of Ljubljana. стр. 5. 
  26. ^ Fajić, Lejla, ур. (септембар 2011). „Tabela 2b: Dodana vrednost po dejavnostih in bruto domači proizvod” [Table 2b: Added Value by Activities and Gross Domestic Product]. Jesenska napoved gospodarskih gibanj 2011: statistična priloga [Autumn Prediction of Economic Movements 2011: Statistical Appendix] (PDF) (на језику: Slovenian). Ljubljana: Institute for Macroeconomic Analysis and Development (UMAR/IMAD), Republic of Slovenia. стр. 45. 
  27. ^ Sečen, Ernest (16. 4. 2005). „Mejo so zavarovali z žico in postavili mine” [They Protected the Border with Wire and Set up Mines]. Dnevnik.si (на језику: Slovenian). 
  28. ^ Dutta, Manoranjan (2011). „Historical Progression of the EU”. The United States of Europe: European Union and the Euro Revolution. 9781780523149. стр. 31. ISBN 9781780523149. 
  29. ^ Škrk, Mirjam (1999). „Recognition of States and Its (Non-)Implication on State Succession: The Case of Successor States to the Former Yugoslavia”. Ур.: Mrak, Mojmir. Succession of States. Martinus Nijhoff Publishers. стр. 5. ISBN 9789041111456. 
  30. ^ P. Ramet, Sabrina (2008). „Democratization in Slovenia – The Third Stage”. Serbia, Croatia and Slovenia at Peace and at War: Selected Writings, 1983–2007. LIT Verlag Münster. стр. 272. ISBN 978-3-03735-912-9. 
  31. ^ Алпи карта, Приступљено 17. 4. 2013.
  32. ^ Давидовић, Раде. Регионална географија - књига II. 
  33. ^ Попис становништва, Приступљено 17. 4. 2013.
  34. ^ Slovenia — Atlas of Genetic Genealogy
  35. ^ Попис промењен и приклађен стандардима ЕУ-а по којем се броје само становници са сталним пребивалиштем у држави
  36. ^ „Словенија слави Драгића, 'Орлови' без злата после драме!”. b92. 17. 9. 2017. Приступљено 17. 9. 2017. 

Литература[uredi]

Спољашње везе[uredi]