Soko Kraljevine Jugoslavije

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Soko Kraljevine Jugoslavije je bila jedinstvena viteška organizacija čiji je cilj bio fizičko i moralno vaspitanje jugoslovenskih državljana. Osnovan je početkom decembra 1929.[1]

Organizacija[uredi]

Sokolski dom u Zrenjaninu, delo arhitekte Brašovana

Cilj Sokola je bio da podiže telesno zdrave, moralno jake i nacionalno svesne državljane Kraljevine Jugoslavije, a sve to uporednim vaspitanjem tela i duše po odomaćenom Tiršovom sokolskom sistemu.[2]

Član Sokola je mogao biti svaki „dorastao i neporočan“ državljanin, a postojala su i deca sokoli i sokolski priraštaj. Sokolske jedinice su bile sokolska društva, sokolske župe i Sokolski savez. Sokolsko društvo je bilo osnovna mesna organizacija koja je neposredno vršila odgajivanje svih sokolskih pripadnika svoga područja. Sokolska župa je udruživala više sokolskih društava, a Sokolski savez je bio najviša sokolska zajednica koja je udruživala sve sokolske župe Kraljevine Jugoslavije. Sedište je bilo u Beogradu.[3]

Sokolskim društvom je upravljala društvena uprava, koja se sastojala iz starešine društva, njegovog zamenika, predsednika prosvetnog odseka, načelnika i načelnice, 5—10 članova i njihovih zamenika i 3—5 revizora računa i njihovih zamenika. Sokolskom župom je upravljala uprava župe, koja se sastojala iz starešine, njegovog zamenika, predsednika prosvetnog odbora, načelnika i načelnice, sekretara, blagajnika, 5—10 članova i njihovih zamenika i 5 revizora i njihovih zamenika.[4]

Sokolski savez[uredi]

Sokolskim savezom je upravljala Uprava koja se sastojala od starešine, pet podstarešina, načelnika, načelnice, po tri njihova zamenika, predsednika prosvetnog odbora, 15—25 članova i 7—11 njihovih zamenika i 5—7 revizora i njihovih zamenika. Upravu Sokolskog saveza je imenovao i razrešavao ministar prosvete i ministar vojske i mornarice u saglasnosti sa predsednikom Ministarskog saveta.

Starešina Sokolskog saveza je bio naslednik prestola Petar Karađorđević. Starešina i Uprava su upravljali celokupnim radom Sokola Kraljevine Jugoslavije i predstavljali celokupno sokolstvo. Savetodavni organi za proučavanje i rešavanje načelnih pitanja bili su: Glavna skupština, Odbor delegata župa i Odbor načelnika župa.[5]

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. Zakon o osnivanju Sokola Kraljevine Jugoslavije (5. decembar 1929)
  2. Član 1. Statuta o organizaciji i poslovanju Sokola Kraljevine Jugoslavije (1930)
  3. Članovi 2—4. Zakona o osnivanju Sokola Kraljevine Jugoslavije (1929)
  4. Član 5. Zakona o osnivanju Sokola Kraljevine Jugoslavije (1929)
  5. Članovi 5—7. Zakona o osnivanju Sokola Kraljevine Jugoslavije (1929)