Socijalizacija

S Vikipedije, slobodne enciklopedije

Socijalizacija je složen i slojevit proces koji planski i sistematski sprovode porodica, škola i društvena zajednica kako bi se socijalno nezrela deca postepeno osposobila za život u socijalnoj zajednici. Osnovni cilj procesa socijalizacije je da novi članovi društva putem učenja i u interakciji sa roditeljima, nastavnicima i ličnostima iz kulturnog i javnog života, nauče onaj tip ponašanja i međuljudskih odnosa, koji su karakteristični za datu kulturu, uz široku mogućnost adaptacije na nove životne uslove. Prema savremenim shvatanjima, proces socijalizacije uključuje i proces individualizacije pod kojim se podrazumeva sposobnost pojedinca da prevazilazi postojeću socijalnu datost i da se menja u skladu sa sopstvenim potrebama. Najvažniji faktori socijalizacije su: ulica, porodica, škola, kao i šira socijalna zajednica sa svojim formalnim i neformalnim institucijama.

Agensi ili pokretači socijalizacije[uredi | uredi izvor]

Agensi socijalizacije su društveni činioci koji pokreću i sprovode socijalizaciju. Najvažniji agensi socijalizacije jesu porodica, škola, vršnjaci, društvene organizacije, mediji.

Porodica[uredi | uredi izvor]

Porodica je najvažnija za socijalizaciju. Od odnosa roditelja prema deci, naročito u ranom detinjstvu, veoma zavise osobine ličnosti. Za decu i adolescente[1] važno je da osećaju sigurnost, roditeljsku ljubav i  brigu. Budući da se deca identifikuju sa roditeljima, posredstvom porodice se generacijski prenose norme ponašanja važne za održavanje društva. Porodica ima višestruku funkciju: ona zadovoljava razne psihičke potrebe, ima ekonomsku, biološku i vaspitačku ulogu.

Škola[uredi | uredi izvor]

Škola je glavni društveni faktor u obrazovanju i biološki vanporodičnom vaspitanju. Ona ima dominantnu ulogu u razvoju različitih oblika ponašanja, stavova i vrednosti. Koliko će škola efikasno socijalizovati učenike zavisi od obrazovnih i vaspitnih ciljeva, načina na koji se ostvaruju, stručnosti i ličnosti nastavnika, odnosa roditelja prema školi.

Organizacije[uredi | uredi izvor]

U svakom društvu postoje organizacije čija je svrha da ostvaruju određene ciljeve i šire svesna shvatanja i stavove. Tu spadaju, na primer, političke stranke, crkvene organizacije, humanitarna udruženja, nevladine organizacije...

Sredstva masovne komunikacije[uredi | uredi izvor]

Razna sredstva masovne komunikacije koja  omogućuju  da poruke brzo stignu do velikog broja ljudi, kojima smo svakodnevno izloženi (štampa, radio, TV, internet), veoma utiču na mišljenje, stavove i ponašanje ljudi.

Agensi socijalizacije su najvažniji činioci koji neposredno utiču na socijalizaciju jedinke u procesu rasta i razvoja. U glavne agense socijalizacije ubrajaju se: ulica, porodica, vrtić, škola, grupa vršnjaka, crkva, društvene organizacije i sredstva masovne komunikacije. Oni ne stvaraju sisteme vrednosti, uzore i norme, već ih samo posreduju, prenose na jedinku koja se socijalizuje.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ „Pedagogija : udžbenik za nastavnike”. Data STATUS. Pristupljeno 2019-09-28. 
  2. ^ „Socijalizacija i orijentacija | Dr Mile Vasić” (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2019-09-28. 

Literatura[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]