Srpska opština Bihać

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Srpska opština Bihać
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet  Republika Srpska
Sjedište Ripač
Stanovništvo
Geografske karakteristike
Ostali podaci
Vremenska zona UTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)

Srpska opština Bihać je bivša opština Republike Srpske, koja se nalazila u regiji Krajine, na samoj granici sa Republikom Srpskom Krajinom i opštinama Donji Lapac i Korenica. Formirana je 1991. godine na teritoriji bivše jugoslovenske opštine Bihać, a sačinjavala su je srpska naselja bihaćke opštine. Formalno je postojala je do potpisivanja Dejtonskog sporazuma, a faktički je prestala da postoji okupacijom zapadnih dijelova Republike Srpske, tokom akcije Maestral.

Nastanak opštine[uredi]

Prema Zakonu o teritorijalnoj organizaciji i lokalnoj samoupravi Republike Srpske iz 1994. godine, jedna od opština u Republici Srpskoj je bila i Opština Bihać koja je uključivala naseljena mjesta bivše jugoslovenske opštine Bihać, naseljena srpskim narodom.[a] Srpska opština Bihać je formirana na konstitutivnom sjednici skupštine Srpske opštine Bihać, 28. decembra 1991. godine, a službeno je konstituisana donošenjem Zakona o obrazovanju opštine Bihać. [b] Nakon formiranja Srpska opština Bihać je postala dio Automne regije Krajina, sa sjedištem u Banjaluci.

Geografija[uredi]

Srpska opština Bihać se nalazila u zapadnom dijelu Republike Srpske, na samoj granici sa Republikom Srpskom Krajinom. Graničila se sa opštinama, Grahovo, Drvar i Petrovac u Republici Srpskoj, a Donjim Lapcem i Korenicom u Republici Srpskoj Krajini. Najbliže veće naseljeno mjesto je bio Petrovac, koji je ujedno predstavljao i centar ove regije. Sljedeća naselja su po formiranju samo opštine, postala dio njene teritorije: Doljani, Grmuša, Gorjevac, Dubovsko, Zlopoljac, Jankovac, Kalati, Lipa, Lohovo, Pritoka, Praščijak, Račić, Rajnovci, Teočak, Srbljani, Stjenjani, Donja Gata, Bugar, veći dio naselja Ripač, Nove Četvrti, Jezero i Grabež i Klisa, kao i manji dijelovi naselja gdje su Srbi bili u manjini, poput Kulen Vakufa, Sokoca.[1]

Istorija[uredi]

U Ripču je krajem 19. vijeka otkriveno i istraženo ilirsko sojeničko naselje. Među nalazima ističu se kalupi za livanje bronzanih predmeta, te glinene ljudske skulpture. Postoje ostaci rimskog i srednjovijekovnog naselja. Srednjovijekovni grad (burg) pominje se 1408. Bio je u posjedu Frankopana i Krbavskih knezova. U turske ruke pao je 1591. godine. Ustaše su tokom Drugog svjetskog rata u selu Bugar pokupili sve mlade devojke, zatvorili ih u školu i nad njima "čitav dan vršili silovanja i orgijali". Kad se približila noć, ustaše su napustili selo a seljaci su onda došli, a devojke pustili iz škole.[2] Za vrijeme Drugog svjetskog rata u Rajnovcu je poginulo oko dvije stotine seljana. Njih stotinak, 1941. ubile su ustaše i komšije muslimani. I danas im se kosti nalaze u Oraškoj jami. Niko ih nikada nije ni pokušao izvaditi i sahraniti. Za vrijeme posljednjeg rata, uglavnom 1995. iz sela je poginulo, nestalo ili umoreno, dvadesetak mještana.[3]

Srpska opština Bihać je toko odbrambeno-otadžbinskog rata bila zona odgovornosti 15. bihaćke lake pješadijske brigade, Drugog krajiškog korpusa Vojske Republike Srpske.

Političko uređenje[uredi]

Načelnik opštine je predstavljao i zastupao opštinu i vršio izvršnu funkciju u Srpskoj opštini Bihać. Opštinsku administraciju pored načelnika, činila je i skupština opštine. Skupština je brojala 11 odbornika iz redova stranke SDS iz Bihaća i 21 predsjednik mjesnih odbora Srpske demokratske stranke, kao legitimni predstavnici srpskog naroda. Insitucionalni centar Srpske opštine Bihać je bilo naselje Ripač, gdje su bilismješteni svi opštinski organi.

Povjereništvo za Opštinu Bihać[uredi]

Povjereništvo za Opštinu Bihać je formirano 1996. godine na osnovu Tačke 2. Amandmana XXXV na Ustav Republike Srpske i Tačke 2. Odluke o obrazovanju povjereništava za opštine odnosno područja koja su u cjelini ili djelimično ušla u sastav Federacije BiH. Povjereništvo opštine izvršava naloge Narodne skupštine, Predsjednika Republike i Vlade Republike Srpske i vrši poslove iz nadležnosti Skupštine opštine i Izvršnog odbora uskladu sa zakonom. Sjedište povjereništva je bilo u Banja Luci. Povjereništvo je obrazovano u sljedećem sastavu:[c]

  1. Đuro Grbić, predsjednik,
  2. Gradimir Rađenović,
  3. Branko Vukadinović,
  4. Đuro Lakić,
  5. Rade Zorić,
  6. Miroslav Maričić,
  7. Rade Končar.

Obrazovanje[uredi]

Prema Odluci o privremenom broju i prostornom rasporedu osnovnih škola u Republici Srpskoj iz 1994. kojom se utvrđuje broj i prostorni raspored osnovnih škola kao i broj izdvojenih odjeljenja osnovnih škola u Republici Srpskoj, na teritoriji Srpske opštine Bihać, egzistirala je Osnovna škola „Stana Sučević” sa sjedištem u Ripču i izdvojenim odjeljenjima u Lipi.[d] Odlukom o privremenom broju, strukturi i prostornom rasporedu srednjih škola na teritoriji Republike Srpske iz 1995. utvrđeno je da se srednje obrazovanje na teritoriji Srpske opštine Bihać ostvaruje kroz Srednju školu Bihać-Ripač, u kojoj je nastava organizovana kroz smjer za elektrotehniku i trgovinu ugostiteljstvo i turizam.[e]

Napomene[uredi]

  1. ^ Službeni glasnik Republike Srpske 11/94
  2. ^ Službeni glasnik Republike Srpske 12/93
  3. ^ Službeni glasnik Republike Srpske 12/96
  4. ^ Službeni glasnik Republike Srpske 31/94
  5. ^ Službeni glasnik Republike Srpske 05/95

Vidi još[uredi]

Literatura[uredi]

  • Stranjaković, Dragoslav (1991). Najveći zločini sadašnjice : (patnje i stradanje srpskog naroda u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj od 1941-1945). Gornji Milanovac. 

Reference[uredi]

  1. ^ „Osnivanje Srpske opštine Bihać 2. dio”. Jutjub. Pristupljeno 29. 1. 2017. 
  2. ^ Stranjaković 1991, str. 230.
  3. ^ „Branko i koza, jedini žiteai Rajnovdža”. Politika. Pristupljeno 29. 1. 2017.