Srpske enklave na Kosovu i Metohiji

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Etnička rasprostranjenost stanovnoštva Kosova i Metohije 2005. prema podacima OEBS-a

Srpske enklave na Kosovu i Metohiji su mesta naseljena Srbima i drugim nealbancima čije stanovništvo nije potpuno etnički očišćeno 1999. i 2004. godine. Stanovništvo enklava živi u manjoj ili većoj meri izolovano od okolnog albanskog stanovništva, često u veoma teškom uslovima, i u određenoj meri poštuje pravni sistem Srbije. Politički, enklave su zajedno sa Severnim Kosovom organizovane u Skupštinu zajednice opština Kosova i Metohije.

Tačan broj srpskih enklava na Kosovu i Metohiji teško je utvrditi. Ova informacija ne postoji ni na jednom od zvaničnih sajtova državnih organa od kojih bi se očekivalo da je imaju. Slično je i sa brojem Srba na Kosovu i Metohiji. Zvaničnih podataka nema, a prema nezvaničnim procenama, njih je oko 200.000.[1]

Pozadina[uredi]

Prema popisu stanovništva iz 2011. godine, Srbi su činili većinu stanovništva u 10 opština na Kosovu i Metohiji, dok su u jednoj opštini najveći postotak goranskog stanovništva, koji su u Srbiji priznati kao poseban narod, ali ih neki smatraju etničkom grupom Srba. Opštine sa srpskom većinom su: Leposavić, Zvečan, Zubin Potok, Severna Kosovska Mitrovica, Štrpce, Gračanica, Parteš, Klokot, Ranilug, a u opštinu Novo Brdo čini oko pola Srba i pola albanaca. U ostalim opštinama Kosova i Metohije većinu stanovništva su činili Albanci. Na Kosovu i Metohiji živi i izvestan broj slovenskih muslimana, koji su potomci Srba koji su za vreme turske okupacije prešli na islam ali se nisu asimilovali u Albance. Oni se danas nazivaju i Bošnjacima.

Od 10. juna 1999. godine za manje od mesec dana iselilo više od 250.000 pripadnika nealbanske populacije, a da se vratilo tek oko 3.000. Nealbansko stanovništvo se vraćalo u više manjih neogranizovanih grupa. Pored 250.000 raseljenih tokom 1999. godine, od 437 mesta na Kosovu u kojima su živeli Srbi do 1999, etnički je potpuno očišćeno 312 naselja. Za 10 godina bilo je 7.000 etnički motivisanih napada, ubijeno je više od 1.000 Srba, 841 Srbin je kidnapovan, a 960 Srba je ranjeno.[2]

Prema rezultatima anketnih istraživanja ogromna većina popisanih izbeglica sa Kosova i Metohije izjasnila se za trajno naseljavanje u Beogradu i drugim delovima Srbije, bez ambicija za povratak.[3]

Od 20.februara 2008. godine na Kosovu i Metohiji postoje nove devet opštine, od kojih su u tri opštine Srbi većina.[4]

Spisak[uredi]


Opština Leposavić (etnički sastav 2006)[uredi]

  • 18,000 Srba (20,000 procena iz 2015[5])
  • 67 Albanaca
  • 240 Bošnjaka
  • 203 Roma

Opština Zvečan (etnički sastav 2006)[uredi]

  • 16,050 Srba uz oko 4.000 irl
  • 350 Albanaca
  • 250 Ostale etničke grupe

Opština Zubin Potok (etnički sastav 2006)[uredi]

  • 14,000 Srba
  • 800 Albanaca

Opština Severna Kosovska Mitrovica (etnički sastav 2011)[uredi]

  • 19,000 Srba
  • 2,000 Albanaca
  • 1,000 Ostale etničke grupe

Opština Štrpce (etnički sastav 2011)[uredi]

  • 9,100 Srba
  • 4,500 Albanaca
  • 30 Roma

Opština Novo Brdo (etnički sastav 2011)[uredi]

Opština Dragaš (etnički sastav 2011)[uredi]

  • 9,000 Goranaca i 7 Srba
  • 20,000 Albanaca
  • 1,000 Ostale etničke grupe

Srpska naselja i naselja manjina na Kosovu i Metohiji[uredi]

Opština Vučitrn[uredi]

Opština Priština[uredi]

  • Priština - Četrdesetak Srba koji žive izolovano [8]
  • Plemetina
  • Gračanica - Međunarodna organizacija OSCE, na osnovu podataka opštinskih službi, procenjuje broj stanovnika opštine na 21.534, pri čemu bi udeo Srba bio oko 85%. [9].

Opština Lipljan[uredi]

  • Dobrotin - 280 srpskih domaćinstava (izvor B92)
  • Livađe
  • Donja Gušterica
  • Gornja Gušterica
  • Suvi Do
  • Staro Gracko
  • Novo Naselje - 1999. 140 srpskih i 11 albanskih porodica. 2006. 120 srpskih i 60 albanskih (izvor B92)

Opština Kosovo Polje[uredi]

Opština Gnjilane[uredi]

Opština Peć[uredi]

Opština Istok[uredi]

  • Osojane - oko 300 povratnika[16]
  • Crkolez - 200 stanovnika ili 45 porodica (izvor Glas Javnosti)
  • Dobruša 1200 slovenskih muslimana
  • Banja 400 slovenskih muslimana
  • Ljubovo 220 slovenskih muslimana
  • Žač 300 slovenskih muslimana

Opština Prizren[uredi]

U opštini je popisano 237 Srba 2011 (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Orahovac[uredi]

  • Velika Hoča - oko 500 Srba[18]
  • grad Orahovac - oko 350 Srba[19]

Opština Srbica[uredi]

Oko 330 Srba u sledećim selima, od toga stotinak dece:[20]

  • Banja
  • Suvo Grlo

Opština Kosovska Kamenica[21][uredi]

  • Ranilug
  • Ropotovo
  • Donje Korminjane

Opština Vitina[uredi]

  • Klokot
  • Vrbovac
  • Trpeza
  • Požaranje
  • Novo Selo
  • Žitinje
  • Binač

Opština Klina[uredi]

Oko 250 povratnika na teritoriji opštine.[22]

Opština Obilić[uredi]

Opština Podujevo[uredi]

  • Medregovac - U Medregovcu prema podacima iz 2013. živi desetak Srba, to su jedini preostali Srbi u opštini Podujevo.[26]

Opština Štimlje[uredi]

  • Četrdeset devet popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Uroševac[uredi]

  • Trideset dvoje popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Đakovica[uredi]

  • Sedamnaestoro popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Dečani[uredi]

  • Troje popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Glogovac[uredi]

  • Dvoje popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Opština Suva Reka[uredi]

  • Dvoje popisanih Srba 2011. (napomena da su Srbi delimično bojkotovali popis)

Demografska istorija srpskih naselja na Kosovu i Metohiji[uredi]

Srpska naselja na Kosovu i Metohiji 1961. godine[uredi]

Napomene[uredi]

  1. Naselja u zagradi su naselja sa preko 15 % Srba

Reference[uredi]

  1. Vreme br. 899: Srbi južno od Ibra, Jovana Gligorijević, 27. 3. 2008., Pristupljeno 21. 1. 2013.
  2. „B92 - Vesti - Interesovanje za povratak na Kosovo”. www.b92.net. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  3. Republika br.382-385: Kako obezbediti opstanak Srba na Kosovu, Mirko Đorđević, Pristupljeno 22. 1. 2013.
  4. „Blic Online”. www.blic.rs. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  5. Priština manipuliše brojem stanovnika
  6. 6,0 6,1 6,2 „www.glas-javnosti.co.yu”. arhiva.glas-javnosti.rs. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  7. Život Srba u Vučitrnu
  8. Priština: Sbi Srbi stanu u tri sobe
  9. http://www.osce.org/kosovo/88762 Opštinski profil Gračanice 2013.
  10. Molotovljevi kokteli i preteće poruke Ubij Srbina
  11. 11,0 11,1 „Blic Online”. www.blic.rs. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  12. „www.glas-javnosti.co.yu”. arhiva.glas-javnosti.rs. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  13. Goraždevac: Iz straha budni i kad spavaju
  14. Povratnici u Brestoviku: Ovde umemo da živimo
  15. Obijene kuće srpskih povrtnika u selu Ljevoša u Metohiji
  16. Obeleženo 14 godina od povratka Srba u Osojane
  17. Kako Srbi danas žive u Prizrenu
  18. Novogodišnje pismo iz Orahovca
  19. Novogodišnje pismo iz Orahovca
  20. Srbi iz Srbice traže izvinjenje od Vučića
  21. „B92 - Vesti - Sukob Srba i KPS-a na protestima”. www.b92.net. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  22. Upućeno pojačanje policiji u opštini Klina u Metohiji
  23. „B92 - Vesti - Godišnjica savezničke invazije”. www.b92.net. Приступљено 14. 9. 2011.. 
  24. Napadnute dve srpske kuće kod Kline
  25. Srpski i albanski đaci u istoj školi
  26. Medregovac: Srbi zarobljeni na svom imanju („Večernje novosti“, 22. avgust 2013)

Spoljašnje veze[uredi]