Demografija Republike Srpske

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

U Republici Srpskoj je prosečna gustina naseljenosti 59 stanovnika na km²,[1] što je svrstava u red retko naseljenih evropskih regiona. Uz to je, regionalni razmeštaj stanovništva veoma neravnomeran (npr. Hercegovina 20 st/km² a Posavina i Semberija 150 st/km²), što predstavlja dodatni problem za ekonomski i ukupni razvoj Republike Srpske.

Istorija[uredi]

Još u prošlom veku većinsko stanovništvo u Bosni i Hercegovini je bilo pravoslavno, što pokazuje i popis iz 1865. godine kada je zabilježeno 46,3% pravoslavnih, 30,4% muslimana i 22,7% katolika. Sličan odnos u okviru etničke strukture bilježi i posljednji austrougarski popis iz 1910. godine (43,4% pravoslavnih, 32,3% muslimana i 23,3% katolika). Većinsko pravoslavno stanovništvo zabeleženo je i popisima u periodu između dva svetska rata (iz 1921. i 1931. godine), kao i u znatnom delu posleratnog perioda (popisi iz 1948, 1951. i 1961). Popis iz 1971. godine prvi put je pokazao da je izmenjena etnička struktura stanovništva bivše SR BiH i da su Muslimani u njoj postali relativna većina (39,6% Muslimani, 37,2% Srbi i 20,6% Hrvati). Popis stanovništva iz 1991. godine je pokazao da je na teritoriji Republike Srpske (u današnjim granicama) broj stanovnika iznosio 1.623.842 (oko 37% ukupnog stanovništva BiH).[2] Od toga je Srba bilo 918.646 ili 56,6%,[traži se izvor] Muslimana je bilo 435.379 ili 26,8%,[traži se izvor] Hrvata je bilo 155.863 ili 9,6%,[traži se izvor] Jugoslovena je bilo 77.534 ili 4,8%,[traži se izvor] a ostalih etničkih grupa 36.420 ili 2,2%.[traži se izvor]

Godine 1993. u ratnim uslovima broj stanovnika na teritoriji tadašnje Republike Srpske je procijenjen 1.378.852.[3] Kada se taj podatak svede na današnje granice Republike Srpske dobija se broj od 1.104.105 stanovnika savremene teritorije Srpske.[traži se izvor] 1996. godine je sproveden popis domaćinstava, izbeglica i raseljenih lica. Tim popisom je registrovano 410.173 domaćinstva i broj ukupnog stanovništva je procenjen na 1.391.593 stanovnika. 2000. godine je procenjena populacija od 1.469.182 stanovnika.

Savremeni podaci[uredi]

Prirodni priraštaj u Republici Srpskoj

Danas je ukupan broj stanovnika Srpske iznosi skoro 1.480.000 stanovnika (bez dela nekadašnje opštine Brčko koji je izašao iz sastava Republike Srpske i čini Distrikt Brčko. Od tog broja po procenama stalno-nastanjenog stanovništva ima nešto više od 1.215.000. Po podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske broj stanovnika Republike Srpske je u porastu[1].

Po njihovim procenama u RS je:

  • 2001. godine živelo 1.447.477 stanovnika
  • 2002. - 1.455.446 stanovnika
  • 2003 - 1.463.465 stanovnika
  • 2004. - 1.471.529 stanovnika i
  • 2005. 1.479.634 stanovnika
Procjene broja stanovnika Republike Srpske[4]
God. Muški Ženski Ukupno
1998. 679.795 749.003 1.428.798
1999. 689.186 759.351 1.448.537
2000.* 695.194 733.705 1.428.899
2001. 704.197 743.280 1.447.477
2002. 708.136 746.666 1.454.802
2003. 706.925 745.426 1.452.351
2004. 705.731 744.166 1.449.897
2005. 704.037 742.380 1.446.417
2006. 702.718 740.991 1.443.709
2007. 700.754 738.919 1.439.673
*Od 2000. godine u pricjene broja stanovnika nije uključen Brčko distrikt.

Broj stanovnika prema popisu iz 2013. godine (konačni rezultati BHAS)[uredi]

Opština Stanovnika Srbi Bošnjaci Hrvati Ostali Neizjašnj. Bez odgovora
Banja Luka 185.042 165.750 7.681 5.104 3.437 2.733 337
Berkovići 2.114 1.942 159 11 1 0 1
Bijeljina 107.715 91.784 13.090 515 1.550 674 102
Bileća 10.807 10.646 26 21 73 30 11
Bratunac 20.340 12.350 7.803 33 86 26 42
Brčko 83.516 28.884 35.381 17.252 1.377 522 100
Brod 16.619 11.477 1.509 3.287 161 148 37
Višegrad 10.668 9.338 1.043 33 54 20 180
Vlasenica 11.467 7.589 3.763 31 30 22 32
Vukosavlje 4.667 1.516 2.180 776 149 32 14
Čelinac 15.548 14.874 453 49 124 39 9
Derventa 27.404 22.349 1.895 2.573 277 252 58
Doboj 71.441 52.628 15.332 1.845 992 490 164
Donji Žabar 3.809 2.759 5 1.029 9 5 2
Foča 18.288 16.739 1.270 55 176 32 16
Gacko 8.990 8.556 369 15 41 3 6
Gradiška 51.727 41.863 7.580 826 999 416 43
Zvornik 58.856 38.579 19.855 106 129 81 106
Han Pijesak 3.530 3.068 431 7 21 3 0
Istočna Ilidža 14.763 13.755 648 156 98 96 10
Istočni Drvar 79 78 0 1 0 0 0
Istočni Mostar 257 166 78 11 0 0 2
Istočni Stari Grad 1.131 1.071 43 7 7 2 1
Istočno Novo Sarajevo 10.642 10.248 44 107 175 62 6
Jezero 1.144 841 287 11 1 3 1
Kalinovik 2.029 1.947 57 8 16 1 0
Kneževo 9.793 9.288 429 31 37 4 4
Kostajnica 5.977 4.315 1.460 86 44 70 2
Kotor Varoš 19.710 13.091 5.234 1.116 134 115 20
Kozarska Dubica 21.524 18.670 1.061 81 107 66 7
Krupa na Uni 1.597 1.592 3 2 0 0 0
Opština Kupres 300 299 0 0 0 1 0
Laktaši 34.966 33.462 112 521 579 245 47
Lopare 15.357 13.869 1.371 50 31 25 11
Ljubinje 3.511 3.469 12 10 13 5 2
Milići 11.441 7.180 4.199 24 21 9 8
Modriča 25.720 20.227 3.101 1.674 429 170 119
Mrkonjić Grad 16.671 16.050 375 159 37 37 13
Nevesinje 12.961 12.353 533 28 21 19 7
Novi Grad 27.115 20.116 6.439 181 207 147 25
Novo Goražde 3.117 1.618 1.459 2 25 6 7
Osmaci 6.016 3.095 2.895 9 6 7 4
Pale 20.909 20.451 186 128 75 55 14
Pelagićevo 5.220 3.330 13 1850 12 7 8
Petrovac 361 358 0 0 3 0 0
Petrovo 6.474 6.371 7 36 33 23 4
Prijedor 89.397 55.895 29.034 1.762 1.571 746 389
Prnjavor 35.956 30.673 2.979 451 1.581 239 33
Ribnik 6.048 6.018 0 11 14 3 2
Rogatica 10.723 9.527 1.117 19 43 12 5
Rudo 7.963 7.241 677 9 27 6 3
Sokolac 12.021 11.250 671 29 38 14 19
Srbac 17.587 16.630 417 131 287 92 30
Srebrenica 13.409 6.028 7.248 16 67 23 27
Šamac 17.273 13.256 1.265 2.426 152 151 23
Šekovići 6.761 6.618 107 8 14 6 8
Šipovo 10.293 9.576 628 26 34 24 5
Teslić 38.536 29.041 7.184 1.442 467 351 51
Trebinje 29.198 27.287 995 295 409 191 21
Trnovo 2.050 1.178 837 15 10 9 1
Ugljevik 15.710 13.412 2.186 42 36 21 13

Nacionalnosti, veroispovesti i jezici[uredi]

U Republici Srpskoj većinu stanovništva čine Srbi, a konstitutivni narodi su i Bošnjaci i Hrvati. Od nacionalnih manjina najbrojniji su Ukrajinci, Jevreji (organizovani u dve Jevrejske Opštine: Banja Luka i Doboj), Česi i drugi. U opštini Prnjavor žive Ukrajinci, Italijani i Česi. Kako nije bilo popisa stanovništva posle rata postoje samo procene o trenutnom etničkom sastavu stanovništva: Srbi čine 91,8% (1.116.711), Bošnjaci 7,5% (91.229), Hrvati 0,7% (8.297). Broj Bošnjaka je u apsolutnom iznosu veliki u opštinama: Zvornik (14.100), Prijedor i Bijeljina (po 13.100), Doboj (9.000), Banja Luka (6.400), Bratunac (4.000), Novi Grad i Srebrenica (po 3.500) i Teslić (2.600). Procentualno najviše ih ima u opštinama: Vukosavlje 57,1%, Osmaci 47,5%, Istočno Goražde 40%, Srebrenica 37,3% i Jezero 33%. Hrvata najviše ima u opštinama: Doboj (1.900) i Banja Luka (1.800), a procentualno Pelagićevo 5,3%, Derventa i Kotor Varoš po 3,6%. Službeni jezici Republike Srpske su jezik srpskog naroda, jezik bošnjačkog naroda i jezik hrvatskog naroda. Službena pisma su ćirilica i latinica. Većina stanovništva Republike Srpske je pravoslavne veroispovesti, a pored Srpske pravoslavne crkve postoje i druge verske zajednice: katolička, islamska, jevrejska i dr.

Prema podacima koje je sarajevski dnevni list Avaz objavio kao nezvanične rezultate popisa iz 2013. godine, u Republici Srpskoj živi:

  • 83,2% Srba,
  • 13,2% Bošnjaka,
  • 2,5% Hrvata, te
  • 1,1% ostalih.[5]

Teritorijalni raspored stanovništva[uredi]

Gustina naseljenosti po opštinama u RS i BiH 2013. godine (preliminarni rezultati popisa)

Proces industrijalizacije i modernizacije saobraćajne mreže nakon Drugog svetskog rata nisu značajnije uticali na prostorni razmeštaj gradskih naselja, ali su podstakli proces urbanizacije. Naime, razvijeni gradski centri su se širili i na okolna ruralna naselja i istovremeno njihov broj funkcija se povećavao. Pored toga, neka ruralna naselja poprimila su brojne urbane funkcije (izgrađeni industrijski pogoni, otvorene trgovine, ambulante, škole, sportski tereni i sl.) i imaju tendenciju prerastanja u gradska naselja.

Najveće opštine u Srpskoj su (podaci iz 2004. godine):

A najmanje su:

Projekcija stanovništva prema polu i starosti[uredi]

Projekcija stanovništva prema polu i starosti
Godina Pol Ukupno 0-19 20-39 40-59 60-79 80 +
2001. Muški 737.147 221.144 213.036 184.286 110.572 8.109
Ženski 753.846 208.262 205.933 186.971 136.933 15.747
Svega 1.490.993 429.406 418.969 371.275 247.505 23.856
2006. Muški 757.288 225.672 215.827 190.836 112.836 12.117
Ženski 773.205 212.049 209.650 193.318 136.634 21.554
Svega 1.530.493 437.721 425.477 384.154 249.470 33.671
2011. Muški 777.213 230.055 219.174 197.412 114.250 16.322
Ženski 792.280 214.111 214.006 199.670 136.869 27.624
Svega 1.569.493 444.166 433.180 397.082 251.119 43.946
2015. Muški 792.635 234.620 217.182 199.744 123.651 17.438
Ženski 805.258 219.182 209.455 201.327 144.795 30.499
Svega 1.597.893 453.802 426.637 401.071 268.446 47.937

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 Mjesečni statistički pregled za decembar 2006. god.[mrtva veza] na sajtu Republičkog zavoda za statistiku RS
  2. Vlada Republike Srpske i Savjet za demografsku politiku (2008). Analiza demografske situacije i provođenje pronatalitetnih mjera i aktivnosti u Republici Srpskoj, Banja Luka.
  3. http://www.mhrr.gov.ba/PDF/default.aspx?id=530&langTag=bs-BA
  4. Zavod za statistiku Republike Srpske
  5. U BiH ima 48,4 posto Bošnjaka, 32,7 posto Srba i 14, 6 posto Hrvata | Avaz | Online izdanje