Stevan Stojanović Mokranjac

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Stevan Stojanović Mokranjac

Mokranjčev portret (autor: Uroš Predić)
Mokranjčev portret (autor: Uroš Predić)

Informacije
Datum rođenja (1856-01-09) 9. januar 1856.
Mesto rođenja Negotin (Osmansko carstvo)
Datum smrti 28. septembar 1914.(1914-09-28)(58 god.)
Mesto smrti Skoplje (Kraljevina Srbija)
Dela

Stevan Stojanović Mokranjac (Negotin, 9. januar 1856Skoplje, 28. septembar 1914) je bio srpski kompozitor i muzički pedagog, klasik srpske muzike, njena najistaknutija ličnost na prelazu iz XIX u XX vek, zaslužan za uvođenje srpskog nacionalnog duha u umetničku muziku.

Biografija[uredi]

Kuća Stevana Stojanovića Mokranjca

Rođen je 9. januara 1856. godine u Negotinu. Preci Stevana Stojanovića vode poreklo iz okoline Prilepa u Makedoniji, odatle su doseljeni u selo Mokranje.[1] Završio je gimnaziju u Zaječaru; upisao se na prirodno-matematički odsek Velike škole. Kao gimnazijalac bio je član Srpskog pevačkog društva. Uz pomoć Društva, 1879. godine otišao je na muzičke studije u Minhen, kod J. Rajnberga. Privremeno je prekinuo studije 1883, ali ih je nastavio 1884. u Rimu, kod Parizotija, a od 1885. do 1887. na Konzervatorijumu u Lajpcigu.

Godine 1884. postaje horovođa pevačkog društva Kornelije Stanković, a 1887. godine dirigent Beogradskog pevačkog društva. Od 1887. do 1900. radio je i kao nastavnik muzike u Prvoj beogradskoj gimnaziji i Prvoj niškoj gimnaziji „Stevan Sremac“ a od 1901. kao predavač pojanja u Bogosloviji. Zajedno sa Stanislavom Biničkim i Cvetkom Manojlovićem osnivač je prve stalne muzičke škole (1899) – Srpska muzička škola u Beogradu (današnje ime „Mokranjac“), čiji je direktor bio do svoje smrti. Njegovom zaslugom osnovan je prvi gudački kvartet u Srbiji.

Godine 1906. izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije (danas: Srpska akademija nauka i umetnosti).

Bista Stevana Mokranjca na Kalimegdanu

Najpoznatija njegova dela su svakako Rukoveti – petnaest spletova pesama zasnovanih na folklornim motivima iz različitih delova Srbije, Bosne, Makedonije, Bugarske, Primorski napjevi, duhoviti skerco Kozar, kao i muzika za pravoslavna bogosluženja: velelepna Liturgija, iz koje je najpoznatija Heruvimska pesma, najznačajnije ostvarenje horske muzike u Srba, Opelo u fis-molu, Tri statije, Tebe Boga hvalim, Veličanije svetom Savi...

Vredno je radio i kao melograf: poznati su njegovi zapisi Narodnih pesama i igara sa melodijama iz Levča, kao i dve značajne zbirke zapisa sa srpskim crkvenim napevima: Osmoglasnik i Strano pjenije.

Umro je 28. septembra 1914. u Skoplju.

Stogodišnjica njegove smrti obeležena je 2014. godine.[2]

Vidi još[uredi]

Stevan Stojanović Mokranjac-Milan Jovanović.jpg

Reference[uredi]

  1. Srpska Kraljevska Akademija, "Naselja Srpskih zemalja" knjiga . (Dr. Kosta Jovanović: "Negotinska Krajina i Ključ").
  2. "Osu se nebo zvezdama" 100 godina od smrti Mokranjca (B92, 22. septembar 2014)

Spoljašnje veze[uredi]

Sa drugih Vikimedijinih projekata: