Tetum

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Tetum
Tetun (тетум)
Tetum (португалски)
Flag of East Timor.svg
Zastava Istočnog Timora
Ukupna populacija
300.000 - 500.000
Regioni sa značajnom populacijom
 Istočni Timor
Jezici
tetum, portugalski jezik
Religija
Najviše katolicizam
Srodne etničke grupe
Indonežani, Malajci, Portugalci i ostali austronezijski narodi

Tetum (port. Tetum) je naziv za stanovnike Istočnog Timora. U pitanju je narod malajsko-polinežanskog porekla koji je starosedelački narod ostrva Timor u južnom delu Indonezije. Tetuma ima ukupno oko 500.000, najviše na Istočnom Timoru, ali ih ima i u SAD i Indoneziji. Tetumi su po veroispovesti katolici, a govore tetum jezikom, koji spada u centralnu grupu austronezijske porodice jezika.

Demografija[uredi]

Osim u matičnoj zemlji Istočni Timor, gde čine većinsko stanovništvo, ima ih i u Indoneziji (50.000) i SAD (20.000).

Jezik[uredi]

Tetumci govore tetum jezikom koji pripada austronezijskoj porodici jezika, ali među njima je zastupljen i portugalski jezik, koji pripada romanskoj grupi indoevropske porodice jezika. Tetumski jezik poseduje veliki broj reči preuzetih iz portugalskog i malajskog jezika. Portugalski govore kao poseban dijalekt (istočnotimorski portugalski). Tetum jezikom govore do 800.000 ljudi, najviše na Istočnom Timoru, a u Indoneziji je priznat kao manjinski jezik.

Religija[uredi]

Glavna religija među Tetuma je katolicizam, a katolici čine oko 96% stanovništva. Ostalih 4% čine pripadnici protestantizma (dominantan kalvinizam, koji su doneli Holanđani za vreme kolonizovanja Indonezije), muslimani, i pripadnici ostalih konfesija (budizam, taoizam, agnosticizam). Portugalski misionari su pokrstili Tetumce u 17. veku, a pre preobraćenja u hrišćanstvo praktikovali su animizam. I dan danas ima pripadnika animizma, međutim vrlo malo. Istočni Timor ima najveći procenat hrišćana u Aziji (99,5 % ukupne populacije čine hrišćani).

Muslimani uglavnom žive na zapadu, na granici sa Indonezijom, a protestanti na istočnom delu države.

Populacija[uredi]

Tačan broj Tetuma je nepoznat, jer se u nekim izvorima pominje da je njihova ukupna populacija oko 300.000, a u nekim 516.000.

Poznati Tetumci[uredi]

Literatura[uredi]

  • David Hicks: A maternal religion, the role of women in Tetum myth and ritual. 1984, (= Special Report. no. 22; Monograph series of Southeast Asia). DeKalb Center for Southeast Asian Studies, Northern Illinois University, OCLC 800516747.
  • B. A. G. Vroklage: Ethnographie der Belu in Zentral-Timor. Band 1, Leiden 1952.
  • W. Woertelboer: Zur Sprache und Kultur der Belu (Timor). In: Anthropos. 50.1, 1955, S. 155–200.