Timočka Krajina

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Za druga značenja, pogledajte Krajina (višeznačna odrednica).
Timočka Krajina
Bor District and Zaječar District (Timočka Krajina).jpg
Mapa Timočke Krajine.
Najveći gradovi Zaječar
Bor
Država Srbija
Region Južna i istočna Srbija
Administrativna jedinica Zaječarski okrug
Borski okrug
Stanovništvo 244.959 (2011)

Timočka Krajina (na vlaškom, koji je jedan od lokalnih jezika, Timok (Timoc) ili Ćimok) je geografska oblast u istočnoj Srbiji oko doline reke Timok. Po popisu iz 2002. Timočka Krajina ima 284.112 stanovnika. Administrativno, oblast je podeljena na Zaječarski i Borski okrug.

Istorija[uredi]

Timočku Krajinu u antičko doba naseljavaju tračka plemena koja nose ime Mezi, a deo Tračana oko Timoka po ovoj reci dobijaju ime Timahi. Do 50. godine ova oblast potpada pod vlast Rima i traje do 395. kada je Rimsko carstvo podeljeno. Tada ovom oblašću vlada Istočno rimsko carstvo, kasnije nazvano Vizantija. Danas se kod Zaječara vrši iskopavanje i delimična rekonstrukcija pozno-antičkog lokaliteta Feliks Romulijana (lat. Felix Romuliana) poznatijeg pod imenom Gamzigrad.

U srednjem veku ovu oblast kontrolišu Vizantija, Bugarska, Ugarska i konačno Turska. Srbija Stefana Nemanje u jednom kratkom periodu kontroliše ovu oblast ili je oblast pod vlašću Vidinskog kneza koji je vazal Srbije. Posle Maričke bitke 1371. i Kosovskog boja 1389. Turci su se učvrstili u regionu i ostali tu do 1833. kada se oblast priključuje autonomnoj Srbiji. Slovensko stanovništvo koje se nastanilo u ranom srednjem veku gotovo je iščezlo do 15. veka. Tada tri srpske i jedna vlaška struja naseljavaju oblast.

Između 1918. i 1922., postoje dve oblasti u Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca - srezovi Krajina i Timok, a od 1922. jedna oblast sa sedištem u Zaječaru. 1929. oblast ulazi u sastav Moravske banovine sa sedištem u Nišu.

Geografija[uredi]

U Timočkoj Krajini postoji 7 opština i jedan grad:

Etnički sastav stanovništva[uredi]

2002.

  • Srbi = 243.148 (85,58%)
  • Vlasi = 23.604 (8,31%)
  • Romi = 2.723 (0,96%)

2011.

  • Srbi = 202.470 (82,65%)
  • Vlasi = 19.567 (7,99%)
  • Romi = 4.250 (1,73%)


Etnička mapa Istočne Srbije i Pomoravlja prema popisu iz 2011.

Najveća naselja[uredi]

Ovo je spisak gradova sa preko 2.000 stanovnika.

Naselje Broj stanovnika (2002) Opština/grad
Zaječar* 39.491 Zaječar
Bor* 39.387 Bor
Knjaževac* 19.351 Knjaževac
Negotin* 17.758 Negotin
Majdanpek* 10.071 Majdanpek
Kladovo* 9.142 Kladovo
Sokobanja* 8.407 Sokobanja
Boljevac* 3.784 Boljevac
Zlot 3.757 Bor
Donji Milanovac* 3.132 Majdanpek
Brestovac 2.950 Bor
Grljan 2.839 Zaječar
Veliki Izvor 2.684 Zaječar
Rudna Glava 2.309 Majdanpek
Podgorac 2.218 Boljevac

Gradsko naselje*

Jezici[uredi]

Od dijalekata srpskog jezika u severnom delu govori se kosovsko-resavski dijalekt, a na jugu prizrensko-timočki dijalekt poznat i pod nazivom torlački. Vlaški se govori najviše u severnom i centralnom delu oblasti.

Religija[uredi]

Stanovništvo je skoro isključivo hrišćansko (ogromnom većinom pravoslavno, sa malobrojnim rimokatolicima koji imaju crkvu u Zaječaru i još malobrojnijim adventistima, sa crkvama u Kladovu, Negotinu i Zaječaru).

Religija i nacionalnost[uredi]

Religija utiče na nacionalnu svest stanovništva tako da su pojmovi religije i nacionalnosti u velikoj meri izjednačeni. Države na nacionalnoj osnovi javljaju se tek u 20. veku, tako da se dobar deo Vlaha koji žive nekoliko vekova zajedno sa Srbima izjašnjava kao Srbi. Na ovo utiče i jezik koji, iako spada u romansku grupu jezika, ima mnoge slovenske karakteristike - naročito kad su u pitanju pozajmljenice.

Ekonomija[uredi]

Oblast je bogata bakrom i zlatom, posebno u Borskom okrugu. Na Dunavu su izgrađena dva velika hidroenergetska sistema, Đerdap I i Đerdap II.

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]