Totalni rat

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Totalni rat je vojni sukob u kome zaraćene strane mobilišu sve raspoložive resurse kako bi uništili sposobnost za ratovanje neprijateljske strane. Praksa totalnog rata postoji vekovima, ali su je tek sredinom i krajem 19. veka stručnjaci identifikovali kao posebnu klasu u teoriji ratovanja.

Prvi poznati totalni rat je bio Peloponeski rat, koji je opisao istoričar Tukidid. Ovaj rat je vođen između Atine i Sparte između 431. i 404. p. n. e. Pre toga, grčki ratovi su bili ograničen i ritualizovan oblik sukoba.

Tridesetogodišnji rat se takođe može smatrati totalnim ratom[1]. Ovaj rat je vođen između 1618. i 1648, uglavnom na teritoriji današnje Nemačke. Gotovo sve velike evropske sile su učestvovale, a privreda svake od njih je bila fokusirana na ovaj rat. Civilna stradanja su bila velika. Civilni gubici se procenjuju na oko 15-20%, usled borbi, gladi i bolesti. Veličina armija je dramatično porasla tokom ovog perioda, kao i troškovi ratovanja. Pljačka je uobičajeno korišćena da se plate i nahrane vojnici.

U 18 i 19. veku, primeri totalnog rata su Francuska revolucija i Tajpan pobuna u Kini. I u Američkom građanskom ratu je korišćena taktika totalnog rata.

U 20. veku, totalni rat je vođen tokom Prvog i Drugog svetskog rata.

Od samog početka Drugog svetskog rata, Velika Britanija se spremala za totalni rat, poučena iskustvima iz Prvog svetskog rata. Unapred je pripremljeno zakonodavstvo, kako bi odmah po početku rata mogla da se sprovede mobilizacija, a privreda da se orijentiše na ratne napore.

„Pitam vas: Da li želite totalni rat? Ako je potrebno, da li želite rat totalniji i radikalniji od bilo čega šta možemo i da zamislimo danas?“

Nacistički ministar propagande, Jozef Gebels, 18. februara 1943, u svom Govoru u Sportpalastu

Sa druge strane, Nemačka je u rat ušla sa novim borbenim konceptom - blickrigom, i nije rat posmatrala kao totalni rat. Narod i privreda nisu bili pripremljeni za dugotrajni rat, a država je i dalje vodila politiku da je ženama mesto u kući, i one nisu mobilisane, niti su radile u fabrikama. Zvanično, Nemačka nije prihvatila da se nalazi u totalnom ratu do Gebelsovog Govora u Sportpalastu 18. februara 1943.

Komunistički Sovjetski Savez je već imao komandnu ekonomiju, koja je bila pogodna za trenutno preusmeravanje za potrebe totalnog rata. Na početku rata su fabrike od značaja za ratnu proizvodnju izmeštene sa prostora koje su Nemci ubrzo osvojili.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Reference[uredi | uredi izvor]