Univerzitet u Novom Sadu

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Univerzitet u Novom Sadu
Unins.svg
Tip državni
Osnivanje 28. juna 1960.
Rektor prof. dr Dušan Nikolić
Broj zaposlenih 5.097
Nastavno osoblje 3.711
Broj studenata 50.358
Broj fakulteta 14
Lokacija Novi Sad,  Srbija
Veb-sajt www.uns.ac.rs

Univerzitet u Novom Sadu je obrazovna, naučna i umetnička ustanova čiji je osnivač Republika Srbija. Univerzitet je smešten u Novom Sadu, drugom po veličini gradu u Srbiji. Osnovan je 28. juna 1960, sa više od 50.000 studenata i 5.000 zaposlenih na 14 fakulteta i dva instituta smeštenih u četiri istorijska univerzitetska grada: Novom Sadu, Subotici, Zrenjaninu i Somboru. Spada u red takozvanih kompletnih ili sveobuhvatnih univerziteta, koji su karakteristični po tome što pokrivaju skoro sve oblasti nauke i visokog obrazovanja.[1]

Istorijat[uredi]

Temelji visokog obrazovanja na prostoru današnje Autonomne pokrajine Vojvodine i Srbije u celini, postavljeni su oko 1740. godine, osnivanjem Visarionovog kolegijuma (Collegium Vissariono-Pawlovicsianum Petrovaradinense) u Novom Sadu.[2][3] Među najznačajnijim pretečama današnjeg novosadskog univerziteta su Norma - škola za obrazovanje srpskih učitelja, osnovana 1778. godine u Somboru i Preparandija osnovana 1812, godine u Sentandreji, čije je sedište 1816. godine preseljeno u Sombor.[4] Značajniju ulogu u razvoju naučne misli od 19. veka imala je Matica srpska - najstarija kulturna i naučna institucija srpskog naroda, osnovana 1826. godine u Pešti, koja je 1864. godine preseljena u Novi Sad. Razvoju pravne nauke i pravnog obrazovanja na prostoru današnje Vojvodine posebno je doprineo Pravni fakultet u Subotici, osnovan 1920. godine.[5]

Narodna skupština Republike Srbije donela je Zakon o osnivanju Univerziteta u Novom Sadu 1960. godine.[6] Ranije osnovani fakulteti povezani su u jedinstvenu novosadsku akademsku zajednicu.[7]

Organizacija Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

Zgrada rektorata Univerziteta u Novom Sadu
Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Novom Sadu
Ulaz u zgradu Fakulteta tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu

Univerzitet se nalazi u centralnom kampusu, površine 259,807 m², na obali Dunava, u neposrednoj blizini Petrovaradinske tvrđave izgrađene u 18. veku i starog gradskog jezgra. Pored administrativne zgrade Univerziteta, u univerzitetskom kampusu nalaze se fakulteti, Studenski centar sa dva studentska doma i Zavod za zaštitu zdravlja studenata. Od 14 fakulteta koji čine Univerzitet u Novom Sadu, 9 fakulteta ima sedište u Novom Sadu, od kojih je 7 smešteno u univerzitetskom parku: Filozofski, Poljoprivredni, Tehnološki, Pravni, Fakultet tehničkih nauka, Prirodno-matematički i Fakultet za fizičku kulturu, dok se Medicinski fakultet nalazi u krugu Kliničkog centra, a Akademija umetnosti na Petrovaradinskoj tvrđavi. Tri fakulteta imaju sedište u Subotici, jedan fakultet u Zrenjaninu i jedan u Somboru. Na Univerzitetu u Novom Sadu je od 2016. godine sedište Zajednice državnih univerziteta Srbije, u čijem sastavu su svi univerziteti čiji je osnivač država, kao i sedište Doktorske škole matematike, koja na nacionalnom nivou povezuje vodeće matematičare sa više univerziteta u Republici Srbiji.


Značajnu ulogu ima i Centar za strategijske i napredne studije koji je osnovan 2016. godine.

Fakulteti u sastavu Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

# Godina osnivanja Fakultet Lokacija Grad
1 1954. Filozofski fakulet Centralni kampus Novi Sad
2 1954. Poljoprivedni fakultet Centralni kampus Novi Sad
3 1959. Pravni fakultet Centralni kampus Novi Sad
4 1959. Tehnološki fakultet Centralni kampus Novi Sad
5 1960. Ekonomski fakultet Subotica, sa odeljenjima u Novom Sadu i Bujanovcu
6 1960. Fakultet tehničkih nauka Centralni kampus Novi Sad
7 1960. Medicinski fakultet Klinički centar Novi Sad
8 1969. Prirodno-matematički fakultet Centralni kampus Novi Sad
9 1974. Akademija umetnosti Petrovaradinska tvrđava Novi Sad
10 1974. Građevinski fakultet Subotica
11 1974. Tehnički fakultet Mihajlo Pupin Zrenjanin
12 1974. Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja Centralni kampus Novi Sad
13 1993. Pedagoški fakultet, do 2006. zvao se Učiteljski fakultet Sombor
14 2006. Učiteljski fakultet na mađarskom nastavnom jeziku Subotica

Instituti u sastavu Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

U sastavu Univerziteta u Novom Sadu su i dva instituta.[8]

  • Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu (1958. godine)
  • Naučni institut za prehrambene tehnologije (2007. godine)

Unutrašnja organizacija Univerziteta i upravljanje[uredi]

Pored fakulteta, koji su u sastavu Univerziteta, strukturu unutrašnje organizacije Univerziteta čine:

  • Rektorat
  • Sekretarijat
  • Asocijacija centara za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije i razvojna istraživanja za potrebe privrede - ACIMSI
  • Centralna biblioteka
  • Centar za informacione tehnologije - CIT-UNS.

Specijalizovane studentske službe i servisi[uredi]

Studentima Univerziteta u Novom Sadu su na raspolaganju specijalizovane službe koje obezbeđuju zdravstvenu zaštitu, smeštaj i ishranu. Zdravstvene usluge pruža Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata u okviru kojeg postoje specijalizovane ambulante, savetovališta i odeljenja laboratorijske dijagnostike. Smeštaj i ishranu obezbeđuje Studentski centar. Nivo usluga odgovara standardima koji su prihvaćeni u razvijenim evropskim državama.

Studije[uredi]

U okviru Univerziteta realizuje se gotovo 400 akreditovanih studijskih programa na nivou osnovnih, master, specijalističkih i doktorskih studija, čiji su nosioci fakulteti i univerzitetski centri za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije. Savremeni studijski programi prate razvoj nauke. Značajnu ulogu u permanentnom usavršavanju tih programa, sem fakulteta i centara, imaju i dva naučna instituta.[1]

Nauka[uredi]

Univerzitet u Novom Sadu ima razvijenu naučnu infrastrukturu i snažan inovativni potencijal. Na Univerzitetu je formirano oko 250 laboratorija. U okviru Univerziteta ima više akreditovanih centara izvrsnosti.

Biblioteke[uredi]

Centralna biblioteka i biblioteke fakulteta i instituta raspolažu bogatim knjižnim fondovima koji pokrivaju sve relevantne naučne oblasti i omogućuju pristup velikim elektronskim bazama podataka. Na osnovu posebnog sporazuma o saradnji, istraživačima, profesorima i studentima dostupna je i Biblioteka Matice srpske, najstarija nacionalna, naučna i kulturna institucija, osnovana 1826. godine, u kojoj se nalazi više od 3.000.000 publikacija.

Tehnološki park[uredi]

Poseban značaj za jačanje inovativnosti ima Tehnološki park Univerziteta u Novom Sadu. Uz podršku Fakulteta tehničkih nauka i drugih članica Univerziteta, formirano je 140 start-up i spin-off kompanija, uglavnom u IT sektoru, koje zapošljavaju mlade inženjere sa Univerziteta u Novom Sadu. Neke od njih rade projekte za velike svetske kompanije i doprinele su tome da Novi Sad u međunarodnim okvirima postane poznat kao softverska dolina. Mnogi projektni timovi, kao i pojedinci sa Univerziteta, dobitnici su međunarodnih i nacionalnih priznanja za tehnološke inovacije ostvarene u okviru rada Univerziteta.[1]

BioSens institut[uredi]

BioSens institut osnovan je u okviru Fakulteta tehničkih nauka. Evropska unija proglasila je Institut za jednu od 30 naučnoistraživačkih institucija s najvećim potencijalom u Evropi u oblasti biotehnologija, a njegov projekat ANTARES je najbolje rangiran u Evropi u okviru programa Horizont 2020 u 2016. godini.[9]

Rektori Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

  • Prof. dr Lazar Stojković (mandatni period 1960–1963)
  • Prof. dr Toša Tišma (mandatni period 1963–1967)
  • Prof. dr Dragoljub Dimković (mandatni period 1967–1971)
  • Prof. dr Petar Drezgić (mandatni period 1971–1975)
  • Prof. dr Slavko Borojević (mandatni period 1975–1977)
  • Prof. dr Bogoljub Stanković (mandatni period 1977–1979)
  • Prof. dr Dušan Jakšić (mandatni period 1979–1983)
  • Prof. dr Zoran Stojanović (mandatni period 1983–1987)
  • Prof. dr Dragutin Zelenović (mandatni period 1987–1989)
  • Prof. dr Jevrem Janjić (mandatni period 1989–1991)
  • Prof. dr Dragoslav Herceg (mandatni period 1991–1996)
  • Prof. dr Olga Hadžić (mandatni period 1996–1998)
  • Prof. dr Svetolik Avramov (mandatni period 1998–2000)
  • Prof. dr Fuada Stanković (mandatni period 2001–2004)
  • Prof. dr Radmila Marinković-Nedučin (mandatni period 2004– 2009)
  • Prof. dr Miroslav Vesković (mandatni period 2009–2014)
  • Prof. dr Dušan Nikolić (mandatni period 2014 - u toku)

Rezultati studenata na evropskim i svetskim takmičenjima[uredi]

Studenti Univerziteta u Novom Sadu postižu izuzetne rezultate u mnogim oblastima. Timovi Pravnog fakulteta godinama su među najboljima u Evropi. Godine 2009. osvojili su prvo mesto na takmičenju u simulaciji suđenja, koje je u Hagu, u Međunarodnom sudu pravde, organizovao Univerzitet u Lajdenu.


Studenti Fakulteta tehničkih nauka, koji nastavljaju tradiciju poznate Jugoslovenske škole robotike, godinama su među najboljima u Evropi. Ostvarili su veliki uspeh 2016. godine na EUROBOT takmičenju u Parizu osvajanjem trećeg mesta.[10]

Studenti Akademije umetnosti i Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja osvajaju brojne nagrade na nacionalnim i međunarodnim takmičenjima.


Akademsko kulturno-umetničko društvo Univerziteta u Novom Sadu Sonja Marinković poznato je po uspešnim nastupima na festivalima u zemlji i inostranstvu. Njegov orkestar harmonika je 2013. godine osvojio prvo mesto na svetskom takmičenju u Insbruku (Austrija) i smatra se jednim od najboljih u Evropi.[11]

Međunarodna saradnja[uredi]

Univerzitet u Novom Sadu sarađuje sa institucijama koje pripadaju jedinstvenom naučnom i obrazovnom prostoru Evrope kao i drugim delovima sveta. Saradnja je zasnovana na brojnim bilateralnim i multilateralnim sporazumima.[12]

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 1,2 „Univerzitet u Novom Sadu”. Zvaničan veb sajt. Pristupljeno 6. 11. 2017. 
  2. ^ "Svedodžba ‘sodalsa Teodora Nešiča’ iz 1743", Marko Protić u: Glasnik Istoriskog društva u Novom Sadu, 1936, knj. IX, sv. 1 i 2. str. 94.
  3. ^ Prisutnost transcendencije, Bogoljub Šijaković, Službeni glasnik Beograd, (2013). str. 230-232
  4. ^ „Istorijat Pedagoškog fakulteta u Somboru”. Sombor. Pristupljeno 3. 11. 2017. 
  5. ^ "Vekovna tradicija" u: 40 godina Univerziteta u Novom Sadu (2960-2000), Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad, (2000). str. 9.
  6. ^ "Zakon o osnivanju Univerziteta u Novom Sadu" u: Službeni glasnik NR Srbije, 1960, br. 29
  7. ^ "Osnivanje i razvoj Univerziteta" u: 40 godina Univerziteta u Novom Sadu (2960-2000), Univerzitet u Novom Sadu Novi Sad, (2000). str. 11.
  8. ^ Instituti uns.ac.rs
  9. ^ „BioSense institut”. Zvaničan veb sajt. Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  10. ^ „Rezultati takmičenja EUROBOT”. Eurobot - International Students Robotic Contest. Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  11. ^ „Nagrade Akademskog kulturno-umetničkog društva Sonja Marinković. Akademsko kulturno-umetničko društvo Univeziteta u Novom Sadu "Sonja Marinković". Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  12. ^ „Strategija internacionalizacije Univerziteta u Novom Sadu”. Univerzitet u Novom Sadu. Pristupljeno 12. 11. 2017. 

Spoljašnje veze[uredi]