Univerzitet u Novom Sadu

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Univerzitet u Novom Sadu
Unins.svg
Tipdržavni
Osnivanje28. juna 1960.
Rektorprof. dr Dejan Jakšić
Broj zaposlenih5.097
Nastavno osoblje3.711
Broj studenata50.358
Broj fakulteta14
LokacijaNovi Sad,  Srbija
Veb-sajtwww.uns.ac.rs

Univerzitet u Novom Sadu je obrazovna, naučna i umetnička ustanova čiji je osnivač Republika Srbija. Univerzitet je smešten u Novom Sadu, drugom po veličini gradu u Srbiji. Osnovan je 28. juna 1960, sa više od 50.000 studenata i 5.000 zaposlenih na 14 fakulteta i tri instituta smeštenih u četiri istorijska univerzitetska grada: Novom Sadu, Subotici, Zrenjaninu i Somboru. Spada u red takozvanih kompletnih ili sveobuhvatnih univerziteta, koji su karakteristični po tome što pokrivaju skoro sve oblasti nauke i visokog obrazovanja.[1]

Istorijat[uredi]

Temelji visokog obrazovanja na prostoru današnje Autonomne pokrajine Vojvodine i Srbije u celini, postavljeni su oko 1740. godine, osnivanjem Visarionovog kolegijuma (Collegium Vissariono-Pawlovicsianum Petrovaradinense) u Novom Sadu.[2][3] Među najznačajnijim pretečama današnjeg novosadskog univerziteta su Norma - škola za obrazovanje srpskih učitelja, osnovana 1778. godine u Somboru i Preparandija osnovana 1812, godine u Sentandreji, čije je sedište 1816. godine preseljeno u Sombor.[4] Značajniju ulogu u razvoju naučne misli od 19. veka imala je Matica srpska - najstarija kulturna i naučna institucija srpskog naroda, osnovana 1826. godine u Pešti, koja je 1864. godine preseljena u Novi Sad. Razvoju pravne nauke i pravnog obrazovanja na prostoru današnje Vojvodine posebno je doprineo Pravni fakultet u Subotici, osnovan 1920. godine.[5]

Narodna skupština Republike Srbije donela je Zakon o osnivanju Univerziteta u Novom Sadu 1960. godine.[6] Ranije osnovani fakulteti povezani su u jedinstvenu novosadsku akademsku zajednicu.[7]

Organizacija Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

Zgrada rektorata Univerziteta u Novom Sadu
Prirodno-matematički fakultet Univerziteta u Novom Sadu
Ulaz u zgradu Fakulteta tehničkih nauka Univerziteta u Novom Sadu

Univerzitet se nalazi u centralnom kampusu, površine 259,807 m², na obali Dunava, u neposrednoj blizini Petrovaradinske tvrđave izgrađene u 18. veku i starog gradskog jezgra. Pored administrativne zgrade Univerziteta, u univerzitetskom kampusu nalaze se fakulteti, Studenski centar sa dva studentska doma i Zavod za zaštitu zdravlja studenata. Od 14 fakulteta koji čine Univerzitet u Novom Sadu, 9 fakulteta ima sedište u Novom Sadu, od kojih je 7 smešteno u univerzitetskom parku: Filozofski, Poljoprivredni, Tehnološki, Pravni, Fakultet tehničkih nauka, Prirodno-matematički i Fakultet za fizičku kulturu, dok se Medicinski fakultet nalazi u krugu Kliničkog centra, a Akademija umetnosti na Petrovaradinskoj tvrđavi. Tri fakulteta imaju sedište u Subotici, jedan fakultet u Zrenjaninu i jedan u Somboru. Na Univerzitetu u Novom Sadu je od 2016. godine sedište Zajednice državnih univerziteta Srbije, u čijem sastavu su svi univerziteti čiji je osnivač država, kao i sedište Doktorske škole matematike, koja na nacionalnom nivou povezuje vodeće matematičare sa više univerziteta u Republici Srbiji.

Značajnu ulogu ima i Centar za strategijske i napredne studije koji je osnovan 2016. godine.

Fakulteti u sastavu Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

# Godina osnivanja Fakultet Lokacija Grad
1 1954. Filozofski fakulet Centralni kampus Novi Sad
2 1954. Poljoprivedni fakultet Centralni kampus Novi Sad
3 1959. Pravni fakultet Centralni kampus Novi Sad
4 1959. Tehnološki fakultet Centralni kampus Novi Sad
5 1960. Ekonomski fakultet Subotica, sa odeljenjima u Novom Sadu i Bujanovcu
6 1960. Fakultet tehničkih nauka Centralni kampus Novi Sad
7 1960. Medicinski fakultet Klinički centar Novi Sad
8 1969. Prirodno-matematički fakultet Centralni kampus Novi Sad
9 1974. Akademija umetnosti Petrovaradinska tvrđava Novi Sad
10 1974. Građevinski fakultet Subotica
11 1974. Tehnički fakultet Mihajlo Pupin Zrenjanin
12 1974. Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja Centralni kampus Novi Sad
13 1993. Pedagoški fakultet, do 2006. zvao se Učiteljski fakultet Sombor
14 2006. Učiteljski fakultet na mađarskom nastavnom jeziku Subotica

Instituti u sastavu Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

U sastavu Univerziteta u Novom Sadu su i tri instituta.[8]

  • Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu (1958. godine)
  • Naučni institut za prehrambene tehnologije (2007. godine)
  • Institut Biosens - Istraživačko-razvojni institut za informacione tehnologije biosistema (2016. godine)

Unutrašnja organizacija Univerziteta i upravljanje[uredi]

Pored fakulteta, koji su u sastavu Univerziteta, strukturu unutrašnje organizacije Univerziteta čine:

  • Rektorat
  • Sekretarijat
  • Asocijacija centara za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije i razvojna istraživanja za potrebe privrede - ACIMSI
  • Centralna biblioteka
  • Centar za informacione tehnologije - CIT-UNS.

Specijalizovane studentske službe i servisi[uredi]

Studentima Univerziteta u Novom Sadu su na raspolaganju specijalizovane službe koje obezbeđuju zdravstvenu zaštitu, smeštaj i ishranu. Zdravstvene usluge pruža Zavod za zdravstvenu zaštitu studenata u okviru kojeg postoje specijalizovane ambulante, savetovališta i odeljenja laboratorijske dijagnostike. Smeštaj i ishranu obezbeđuje Studentski centar. Nivo usluga odgovara standardima koji su prihvaćeni u razvijenim evropskim državama.

Studije[uredi]

U okviru Univerziteta realizuje se gotovo 400 akreditovanih studijskih programa na nivou osnovnih, master, specijalističkih i doktorskih studija, čiji su nosioci fakulteti i univerzitetski centri za interdisciplinarne i multidisciplinarne studije. Savremeni studijski programi prate razvoj nauke. Značajnu ulogu u permanentnom usavršavanju tih programa, sem fakulteta i centara, imaju i tri naučna instituta.[1]

Nauka[uredi]

Univerzitet u Novom Sadu ima razvijenu naučnu infrastrukturu i snažan inovativni potencijal. Na Univerzitetu je formirano oko 250 laboratorija. U okviru Univerziteta ima više akreditovanih centara izvrsnosti.

Biblioteke[uredi]

Centralna biblioteka i biblioteke fakulteta i instituta raspolažu bogatim knjižnim fondovima koji pokrivaju sve relevantne naučne oblasti i omogućuju pristup velikim elektronskim bazama podataka. Na osnovu posebnog sporazuma o saradnji, istraživačima, profesorima i studentima dostupna je i Biblioteka Matice srpske, najstarija nacionalna, naučna i kulturna institucija, osnovana 1826. godine, u kojoj se nalazi više od 3.000.000 publikacija.

Tehnološki park[uredi]

Poseban značaj za jačanje inovativnosti ima Tehnološki park Univerziteta u Novom Sadu. Uz podršku Fakulteta tehničkih nauka i drugih članica Univerziteta, formirano je 140 start-up i spin-off kompanija, uglavnom u IT sektoru, koje zapošljavaju mlade inženjere sa Univerziteta u Novom Sadu. Neke od njih rade projekte za velike svetske kompanije i doprinele su tome da Novi Sad u međunarodnim okvirima postane poznat kao softverska dolina. Mnogi projektni timovi, kao i pojedinci sa Univerziteta, dobitnici su međunarodnih i nacionalnih priznanja za tehnološke inovacije ostvarene u okviru rada Univerziteta.[1]

BioSens institut[uredi]

BioSens institut osnovan je u okviru Fakulteta tehničkih nauka. Evropska unija proglasila je Institut za jednu od 30 naučnoistraživačkih institucija s najvećim potencijalom u Evropi u oblasti biotehnologija, a njegov projekat ANTARES je najbolje rangiran u Evropi u okviru programa Horizont 2020 u 2016. godini.[9]

Rektori Univerziteta u Novom Sadu[uredi]

  • Prof. dr Lazar Stojković (mandatni period 1960–1963)
  • Prof. dr Toša Tišma (mandatni period 1963–1967)
  • Prof. dr Dragoljub Dimković (mandatni period 1967–1971)
  • Prof. dr Petar Drezgić (mandatni period 1971–1975)
  • Prof. dr Slavko Borojević (mandatni period 1975–1977)
  • Prof. dr Bogoljub Stanković (mandatni period 1977–1979)
  • Prof. dr Dušan Jakšić (mandatni period 1979–1983)
  • Prof. dr Zoran Stojanović (mandatni period 1983–1987)
  • Prof. dr Dragutin Zelenović (mandatni period 1987–1989)
  • Prof. dr Jevrem Janjić (mandatni period 1989–1991)
  • Prof. dr Dragoslav Herceg (mandatni period 1991–1996)
  • Prof. dr Olga Hadžić (mandatni period 1996–1998)
  • Prof. dr Svetolik Avramov (mandatni period 1998–2000)
  • Prof. dr Fuada Stanković (mandatni period 2001–2004)
  • Prof. dr Radmila Marinković-Nedučin (mandatni period 2004–2009)
  • Prof. dr Miroslav Vesković (mandatni period 2009–2014)
  • Prof. dr Dušan Nikolić (mandatni period 2015–2018)
  • Prof. dr Dejan Jakšić (mandatni period 2018 - u toku)

Rezultati studenata na evropskim i svetskim takmičenjima[uredi]

Studenti Univerziteta u Novom Sadu postižu izuzetne rezultate u mnogim oblastima. Timovi Pravnog fakulteta godinama su među najboljima u Evropi. Godine 2009. osvojili su prvo mesto na takmičenju u simulaciji suđenja, koje je u Hagu, u Međunarodnom sudu pravde, organizovao Univerzitet u Lajdenu.

Studenti Fakulteta tehničkih nauka, koji nastavljaju tradiciju poznate Jugoslovenske škole robotike, godinama su među najboljima u Evropi. Ostvarili su veliki uspeh 2016. godine na EUROBOT takmičenju u Parizu osvajanjem trećeg mesta.[10]

Studenti Akademije umetnosti i Fakulteta sporta i fizičkog vaspitanja osvajaju brojne nagrade na nacionalnim i međunarodnim takmičenjima.

Akademsko kulturno-umetničko društvo Univerziteta u Novom Sadu Sonja Marinković poznato je po uspešnim nastupima na festivalima u zemlji i inostranstvu. Njegov orkestar harmonika je 2013. godine osvojio prvo mesto na svetskom takmičenju u Insbruku (Austrija) i smatra se jednim od najboljih u Evropi.[11]

Međunarodna saradnja[uredi]

Univerzitet u Novom Sadu sarađuje sa institucijama koje pripadaju jedinstvenom naučnom i obrazovnom prostoru Evrope kao i drugim delovima sveta. Saradnja je zasnovana na brojnim bilateralnim i multilateralnim sporazumima.[12]

Reference[uredi]

  1. 1,0 1,1 1,2 „Univerzitet u Novom Sadu”. Zvaničan veb sajt. Pristupljeno 6. 11. 2017. 
  2. ^ "Svedodžba ‘sodalsa Teodora Nešiča’ iz 1743", Marko Protić u: Glasnik Istoriskog društva u Novom Sadu, 1936, knj. IX, sv. 1 i 2. pp. 94.
  3. ^ Prisutnost transcendencije, Bogoljub Šijaković, Službeni glasnik Beograd, (2013). pp. 230-232
  4. ^ „Istorijat Pedagoškog fakulteta u Somboru”. Sombor. Pristupljeno 3. 11. 2017. 
  5. ^ "Vekovna tradicija" u: 40 godina Univerziteta u Novom Sadu (2960—2000), Univerzitet u Novom Sadu, Novi Sad, (2000). pp. 9.
  6. ^ "Zakon o osnivanju Univerziteta u Novom Sadu" u: Službeni glasnik NR Srbije, 1960, br. 29
  7. ^ "Osnivanje i razvoj Univerziteta" u: 40 godina Univerziteta u Novom Sadu (2960—2000), Univerzitet u Novom Sadu Novi Sad, (2000). pp. 11.
  8. ^ Instituti Arhivirano na sajtu Wayback Machine (novembar 7, 2017) (na jeziku: engleski) uns.ac.rs
  9. ^ „BioSense institut”. Zvaničan veb sajt. Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  10. ^ „Rezultati takmičenja EUROBOT”. Eurobot - International Students Robotic Contest. Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  11. ^ „Nagrade Akademskog kulturno-umetničkog društva Sonja Marinković. Akademsko kulturno-umetničko društvo Univeziteta u Novom Sadu "Sonja Marinković". Arhivirano iz originala na datum 12. 11. 2017. Pristupljeno 12. 11. 2017. 
  12. ^ „Strategija internacionalizacije Univerziteta u Novom Sadu”. Univerzitet u Novom Sadu. Pristupljeno 12. 11. 2017. 

Spoljašnje veze[uredi]