Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu
 Filološki fakultet, ulaz sa Studentskog trga. | |
| Tip | državni |
|---|---|
| Afilijacija | Univerzitet u Beogradu |
| Dekan | Iva Draškić Vićanović |
| Broj odseka | 31 |
| Lokacija | Beograd, Srbija |
| Veb-sajt | http://www.fil.bg.ac.rs/ |
 | |
Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu nalazi se na Studentskom trgu 3, između zgrade Rektorata Univerziteta u Beogradu i zadužbine Ilije M. Kolarca.[1]
Uprava Fakulteta
[uredi | uredi izvor]Dekan Fakulteta je prof. dr Iva Draškić Vićanović.[2]
Prodekani su doc. dr Jovan Čudomirović (za nastavu), prof. dr Ana Kolarić (za naučni i stručni rad), prof. dr Anete Đurović (za međunarodnu saradnju) i doc. dr Nataša Janićijević (za finansije).
Istorija
[uredi | uredi izvor]Razvoj filoloških disciplina u Srbiji
[uredi | uredi izvor]Institucionalizovano izučavanje filoloških disciplina postoji u novovekovnoj Srbiji još od vremena ustanovljenja Velike škole u Beogradu 1808. godine, u kojoj su se učili srpski i nemački jezik.
Istorija visokog školstva u Srbiji počinje sa osnivanjem Liceja kneževine Srbije 1838. godine u Kragujevcu. Nastava stranih jezika je i zakonski utemeljena 1839. godine, kada se pored nemačkog u nastavni plan uvodi i francuski jezik. Dve godine kasnije, 1841. Licej je preseljen u Beograd.
Na temelju Liceja, knez Mihailo je 1863. godine osnovao Veliku školu (Akademiju) koja je useljena u zadužbinu kapetana Miše Anastasijevića na Velikoj pijaci (danas: Studentski trg). U toj zgradi se danas nalazi Rektorat Univerziteta u Beogradu i Katedra za srpski jezik Filološkog fakulteta. Velika škola je bila podeljena na tri fakulteta: Filozof(ij)ski, Tehnički i Naučni.
Filozofski fakultet Velike škole podeljen je 1873. godine na dva odseka: Filološko-istorijski i Prirodno-matematički.[3] Katedra za slovensku filologiju i istoriju svetske književnosti postojala je od 1873. godine, a iz nje se 1876. godine izdvojila Katedra za srpsku i slovensku književnost. Filološko-istorijski odsek je kasnije, 1896. godine, podeljen na Lingvističko-literarni i Istorijsko-geografski.[3] Na Lingvističko-literarnom odseku stručni predmeti su bili: Srpska i slovenska filologija, Istorija srpske i jugoslovenske književnosti, Latinski i grčki jezik i književnost, Francuski i nemački jezik i književnost i Teorija književnosti.[3]
Utemeljenje Beogradskog univerziteta 1905. godine dalo je nov polet filološkim disciplinama koje su se razvijale u organizacionom okviru Filozofskog fakulteta do 1960. godine, kada je osnovan Filološki fakultet.
Filološki fakultet (1960)
[uredi | uredi izvor]Filološki fakultet je postao samostalna nastavna i naučna ustanova izdvajanjem iz Filozofskog fakulteta školske 1960/61. godine.[3]
Neposredno po izdvajanju, Fakultet je imao jedanaest nastavnih grupa: Srpskohrvatski jezik, Jugoslovenska književnost, Jugoslovenska i svetska književnost, Slavistika, Francuski jezik, Italijanski jezik, Engleski jezik, Nemački jezik, Opšta književnost, Orijentalna filologija i Albanologija.[3]
Postdiplomske odnosno magistarske studije uvedene su školske 1961/62. godine.[3]
Od 1996. godine u Kragujevcu počinje sa radom Nastavno odeljenje Filološkog fakulteta, sa studijskim grupama za srpski, engleski, francuski, španski i nemački jezik i njihove književnosti. 2002. godine ovo odeljenje, odlukom Vlade Republike Srbije, dobija samostalnost i, zajedno sa odeljenjem za muzičke umetnosti FMU i odeljenjem primenjenih umetnosti FPU, spaja se u jedinstven fakultet, Filološko-umetnički fakultet Univerziteta u Kragujevcu (skraćeno FILUM).
Dekani fakulteta su bili Dušan Puhalo (1975–1977), Nikša Stipčević u dva mandata (1987–1989 i 1989–1991).
Studentski protest 2011. godine
[uredi | uredi izvor]U sedam časova ujutro, 17. oktobra 2011. godine, studenti Filološkog fakulteta zauzeli su zgradu fakulteta i naredili prekid nastave.[4] Sve prostorije su ubrzo bile pod barikadama od stolica i klupa, u holu su ispisane parole i transparenti, a studenti koji su došli na predavanja napustili su zgradu. Aleksandra Vraneš, dekan Filološkog fakulteta, potvrdila je da je fakultet u blokadi i da nastave neće biti. Prema rečima studenata koji su protestovali, razlog za blokadu su izuzetno visoka školarina (119.000 dinara), teški uslovi za upis i prelazak na budžetsko finansiranje. Jedan od njihovih zahteva upućenih Vladi je bio i da studentima koji su van budžetske kvote, a ostvarili su više od 48 ESPB bodova, država obezbedi školarinu.[5] Blokadi su prethodili protesti 6. i 14. oktobra, kao i protestna šetnja od platoa ispred Filozofskog fakulteta do zgrade Vlade u ulici kneza Miloša.[6] Ministar prosvete Žarko Obradović najpre je rekao da će zahtevi studenata biti ispunjeni,[7] a nešto kasnije dao potpuno kontradiktornu izjavu, da država nema novca da plati školarinu svakom studentu.[8] Štrajkači su zbog toga najavili radikalizaciju protesta.[9] Ipak, studenti prve godine italijanskog jezika su 24. oktobra omogućili ulaz u slušaonicu i odslušali prvo predavanje od početka protesta, uprkos konstantnom ometanju starijih kolega. Od tada se nastava na pojedinim grupama održavala povremeno, u bibliotekama i zbornicama, a nedelju dana kasnije protest je okončan i nastava je počela da se vrši redovno.
Katedre
[uredi | uredi izvor]Fakultet ima 15 samostalnih katedri:
- Katedra za srpski jezik sa južnoslovenskim jezicima[10]
- Grupa za srpski jezik i književnost
- Grupa za bugarski jezik i književnost
- Katedra za srpsku književnost sa južnoslovenskim književnostima[11]
- Grupa za srpsku književnost i jezik
- Grupa za srpsku književnost i jezik sa opštom književnošću (od šk. 2009/10. „sa komparatistikom")
- Katedra za opštu književnost i teoriju književnosti[12]
- Grupa za opštu književnost i teoriju književnosti
- Katedra za slavistiku[13]
- Grupa za ruski jezik i književnost
- Grupa za poljski jezik i književnost
- Grupa za češki jezik i književnost
- Grupa za slovački jezik i književnost
- Grupa za ukrajinski jezik i književnost
- Katedra za italijanistiku[14]
- Grupa za italijanski jezik i književnost
- Katedra za romanistiku[15]
- Grupa za francuski jezik i književnost
- Grupa za rumunski jezik i književnost
- Katedra za iberijske studije[16]
- Grupa za španski jezik i hispanske književnosti
- Katedra za germanistiku[17]
- Grupa za nemački jezik i književnost
- Grupa za skandinavske jezike i književnosti
- Grupa za holandski jezik i književnost
- Katedra za anglistiku[18]
- Grupa za engleski jezik i književnost
- Katedra za orijentalistiku[19]
- Grupa za arapski jezik i književnost
- Grupa za turski jezik i književnost
- Grupa za japanski jezik i književnost
- Grupa za kineski jezik i književnost
- Lektorat za korejski jezik
- Lektorat za persijski jezik
- Katedra za albanologiju[20]
- Grupa za albanski jezik i književnost
- Katedra za opštu lingvistiku[21]
- Grupa za opštu lingvistiku
- Katedra za bibliotekarstvo i informatiku[22]
- Grupa za bibliotekarstvo i informatiku
- Katedra za neohelenske studije[23]
- Grupa za grčki jezik i književnost
- Katedra za hungarologiju[24]
- Grupa za mađarski jezik i književnost
Posebnu jedinicu Fakulteta predstavlja Seminar za društvene nauke, koji organizuje nastavu filozofije, estetike, etike, kulturologije, komunikologije, socijalne ekologije i psihologije za sve studijske grupe.[25]
Centri
[uredi | uredi izvor]Na Fakultetu postoje sledeći centri:[26]
- Centar za postdiplomske studije (specijalističke studije i doktorske);
- Centar za naučnoistraživački rad;
- Međunarodni slavistički centar (MSC);
- Centar za srpski jezik kao strani;
- Centar za stalno obrazovanje i evaluaciju;
- Centar za izdavačku delatnost;
- Centar za strane jezike;
- Centar za tekstološka istraživanja;
- Centar za primenjenu lingvistiku;
- Centar za informacionu, digitalnu i medijsku pismenost;
- Centar za učenje na daljinu;
- Centar za studije Azije.
Izdavačka delatnost
[uredi | uredi izvor]Fakultet izdaje sledeće periodične publikacije:
- Prilozi za književnost, jezik, istoriju i folklor (od 1921. godine)
- Anali Filološkog fakulteta (od 1961. godine)
- Filološki pregled (glasilo Fakulteta od 1997. godine)
Od 1961. izlazi i serija monografskih publikacija Monografije Filološkog fakulteta, u kojoj je do sada objavljeno preko 80 doktorskih disertacija i ostalih monografskih radova.
Vidi još
[uredi | uredi izvor]- Radionica za srpski jezik i kulturu
- Spisak fakulteta u Srbiji
- Godišnjak Katedre za srpsku književnost sa južnoslovenskim književnostima
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ „Kontakt | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Dekanski kolegijum | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ a b v g d đ „Istorijat | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „RTS :: Blokiran Filološki fakultet”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „RTS :: Školovanje o trošku države samo za najbolje”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „Vesti online / Vesti / Srbija / Studenti blokirali centar Beograda”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „RTS :: Vlada usvojila zahteve studenata”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „Vesti online / Vesti / Srbija / Studenti, snađite se! Država para nema!”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „RTS :: Studenti najavili radikalnije proteste”. Pristupljeno 24. 10. 2011.
- ^ „Srpski jezik sa južnoslovenskim jezicima | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Srpska književnost sa južnoslovenskim književnostima | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Opšta književnost i teorija književnosti | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Slavistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Italijanistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Romanistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Iberijske studije | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Germanistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Anglistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Orijentalistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Albanologija | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Opšta lingvistika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Bibliotekarstvo i informatika | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Neohelenske studije | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Hungarologija | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Seminar za društvene nauke | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
- ^ „Centri i instituti | Sajt”. www.fil.bg.ac.rs. Pristupljeno 2026-01-31.
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]
| Međunarodne | |
|---|---|
| Državne | |
| Ljudi |
|
| Ostale | |
