Koordinate: 45° 43′ 42″ SGŠ; 21° 10′ 52″ IGD / 45.728333° SGŠ; 21.181111° IGD / 45.728333; 21.181111

Frajdorf

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Frajdorf
Biserica Romano-Catolica din Freidorf noaptea.jpg
Katolička crkva u Frajdorfu
Administrativni podaci
GradTemišvar
Stanovništvo
 — 10.000
Geografske karakteristike
Koordinate45° 43′ 42″ SGŠ; 21° 10′ 52″ IGD / 45.728333° SGŠ; 21.181111° IGD / 45.728333; 21.181111
Frajdorf na mapi Rumunije
Frajdorf
Frajdorf
Frajdorf na mapi Rumunije

Frajdorf (nemački za "slobodno selo", mađ. Szabadfalu) je bilo jedno od prvih nemačkih naselja u tamiškoj županiji u Kraljevini Ugarskoj.

Prošlost[uredi | uredi izvor]

Ime sela je prvi put zebeleženo 1369. godine kao Zabadfalu.

Prvi stanovnici Frajdorfa, nemačke nacionalnosti, su došli i naselili se iz francuske pokrajine Alzas, iz sela koje je nosilo ime Frajdorf. Distrikt je izvorno bio nemačka komuna, osnovana 1723. godine i oslobođena poreza, što mu je dalo ime Frajdorf.

Prvobitno naselje je sadržalo crkvu, školu i jednu vetrenjaču. U početku je to bilo malo selo, izgrađeno na zemljištu koje je poklonio general Velis, tadašnji komandant Temišvara. Selo je tada imalo oko 500 stanovnika. Dokumenti ga tada spominju 1728. godine pod imenom Nojdorf. Počevši od 1732. godine, naseljavaju ga i italijanski svilari. Austrijski carski revizor Erler je 1774. godine konstatovao da se mesto nalazi u Sentandraškom okrugu, Temišvarskog distrikta. Tu su rimokatolička crkva a stanovništvo je bilo nemačko.[1]

Istorijski nazivi mesta[uredi | uredi izvor]

Begej kod Frajburga

Ime sela kroz istoriju:

  • Zabadfalu — Zabadfalu (13691482)
  • Frajdorf, Frajtok — Freidorf, Frajtok (18081851)
  • Frajdorf i Sabadfalva — Freidorf, Szabadfalva (1851—1888).
  • Sabadfalu — Szabadfalu (od 1913.−1920.).[2]

Posle 1920. godine Frajdorf postaje deo Rumunije i od 1950. godine deo grada Temišvara.

Freidorf održava prekrasnu arhitekturu, stare domove u nemačkom stilu i mnoge zelene prostore.

Poznati Frajdorfčani[uredi | uredi izvor]

Poznati Frajdorfčani koji su rođeni ili živeli u mestu:

  • Džoni Vajsmiler — (1904.−1984.) glumac i olimpijski šampion u plivanju
  • Janoš Frekot — (1904.−−1984) istoričar[3]
  • Nikolaus Bervanger — (1904.−−1984) pisac [4]
  • Adam F. Potl — (1904.−−1984) političar

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ J.J. Erler: "Banat", Pančevo 2003.
  2. ^ „Szabadfalu”. Arhivirano iz originala na datum 11. 04. 2016. Pristupljeno 11. 10. 2018. 
  3. ^ Hesse, Wolfgang, & Katja Schumann (eds.). 2006. Mensch!: Photographien aus Dresdner Sammlun gen. Marburg: Jonas Verlag, p. 275.
  4. ^ Puhl, Widmar. 1993. Dichter für die Freiheit: von der subversiven Kraft der Literatur in Osteuropa. Frankfurt am Main: Suhrkamp, pp. 76, 151.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Medeleț Florin, Buruleanu, Dan, Timișoara, Povestea orașelor sale
  • Marlen Negrescu, Dan Pura Navigația pe Bega - Secvențe istorice Editura Brumar, Timișoara, 2006
  • Timiș - Monografie, Editura Sport - Turism, 1981

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]