Crkva Sabor svetih apostola u Turekovcu

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Crkva Sabor svetih apostola
Crkva Sabor svetih apostola, Turekovac 01.JPG
Crkva Sabor svetih apostola
Opšte informacije
MestoTurekovac
OpštinaLeskovac
Država Srbija
Koordinate42°59′40.4″N 21°53′02.3″E / 42.994556° SGŠ; 21.883972° IGD / 42.994556; 21.883972
Crkva Sabor svetih apostola u Turekovcu na mapi Srbije
Crkva Sabor svetih apostola u Turekovcu
Crkva Sabor svetih apostola u Turekovcu
Crkva Sabor svetih apostola u Turekovcu na mapi Srbije
Vrsta spomenikaSpomenik kulture od velikog značaja
VlasnikRepublika Srbija
Nadležna institucija
Nadležna ustanova za zaštituZavod za zaštitu spomenika kulture
SedišteNiš
AdresaDobrička 2. 18000
Zvanični veb-sajt

Crkva Sabor svetih apostola nalazi se u Turekovcu, nedaleko od Leskovca. Zbog istorijskih i ambijentalnih vrednosti celine ubraja se u spomenike kulture u kategoriji nepokretnih kulturnih dobara.

Istorija[uredi]

Crkva Sabor svetih apostola sagrađena je 1845. godine, a sagradio ju je neimar Andreja Damjanović. On je bio neimar rodom iz Papradišta,[1] a meštani Turekovca su ga verovatno upoznali kada je gradio crkvu Svetog Ilije u Pečenjevcu (1844).[2] Crkva je sagrađena na temeljima starijeg hrama, ali o tom starijem zdanju ne postoje nikakvi podaci, a ne zna se ni da li je praznik koji predstavlja slavu nove crkve preuzet od starije ili ne. O gradnji današnje crkve postoji nekoliko zapisa u bogoslužbenim knjigama starog učitelja Stojana Popovića. U mineju za jul-avgust je zapisano: „Znamo kako se napravi Crkva: 1845. god. I potom kad se zagradi i napravi konak - nastojnik i pop Ilija i pop Đorđe Stanković”.[3]

Arhitektura i unutrašnjost[uredi]

Crkva je podignuta u obliku lađe sa nešto suženim visokim svodom, vešto izgrađenim od dasaka, koji je kao takav izgrađen kasnije. Na centralnom delu svoda nalazi se freska Savaot.[4]

Crkva je izgrađena od kamenih zidova šinire 1 metar, dugačka je 25 metara, široka 12, a visoka oko 15 metara. Ikonostas crkve veoma je dragocen i predstavlja delo značajne umetničke vrednosti. Ne zna se ko ga je sagradio, ali je poznato da je ikone naslikala crkveno-umetnička škola iz Samokova. Nije pozntao koliko je koštao ikonostas, ali s obzirom na veliku umetničku vrednost, veruje se da je cena vrlo visoka, pa se lako može zaključiti da određen broj ikona predstavlja poklon leskovačkih esnafa, odnosno da su oni platili izradu jednog dela ikonostasa.[4]

Izgradnja novog konaka crkve otpočeta je 1. maja 1987. godine, kada je počelo iskopavanje temelja, i to u prisustvu Njegovog Preosveštenstva, episkopa niškog Irineja, sadašnjeg patrijarha srpskog. Gradnja je završena 13. jula 1991. godine, kada ga je eposkop niški Irinej osvetio.[4]

Datuma 17. maja 1994. godine doneta je odluka, blagoslovljena od strane Njegovog Preosveštenstva, episkopa niškog Irineja, da se tadašnja crkva delimično sruši i izgradi nova. Radovi sz završeni 1997. godine. Crkva je dobila nove kupole i galeriju, temelj je postavljen na dubini od 2,4 metara, a noseći stubovi ukopani 2 metra u zemlju.[5]

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ N. Makuljević. Andreja Damjanov: arhitekta poznoosmanskog Balkana. Zbornik Matice srpske za likovne umetnosti 2010;(38):142-143
  2. ^ B. Panić-Tasić, Crkva Svetog Ilije u Pečenjevcu, Leskovački zbornik 1998;(38):165-176.
  3. ^ Đorđević, Dragutin M. (1985). Život i običaji narodni u Leskovačkom kraju. Narodni Muzej. 
  4. 4,0 4,1 4,2 „Eparhija niška, turekovačka parohija”. Arhivirano iz originala na datum 04. 10. 2015. Pristupljeno 17. 09. 2018. 
  5. ^ Obnovljena turekovačka crkva Sv. Apostola

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]