Crkva Svetog Dimitrija u Markovoj Crkvi

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Crkva Svetog Dimitrija
Crkva Sv. Dimitrija, Markova crkva 057.jpg
Crkva Svetog Dimitrija
Opšte informacije
Mesto Markova Crkva
Opština Lajkovac
Država  Srbija
Vreme nastanka 15. vek/1827.
Tip kulturnog dobra Spomenik kulture od velikog značaja
Nadležna institucija
Nadležna ustanova za zaštitu Zavod za zaštitu spomenika kulture
Sedište Valjevo
Adresa Milovana Glišića 2 14000
Zvanični veb-sajt

Crkva Svetog Dimitrija u naselju Markova Crkva, opština Lajkovac sazidana je najverovatnije u prvoj polovini 15. veka. Predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja.[1][2][3]

Istorijat[uredi]

Crkvu su sazidali izbegli monasi iz Markovog manastira kod Skoplja. U pomeniku manastira Rače spominje se među mitropolitima neki Maksim, pored koga stoji : Markova crkva. Pomenik je iz doba između 1616. i 1682. godine. Selo se pominje i u spisku sela paleškog okruga iz 1737. godine pod imenom Markovaceska. U selu se nalazi stara crkva Svetog Dimitrija, koja je od davnina poznata kao "Markova Crkva", pa je po njoj i celo selo dobilo ime.

Kasnije mnogobrojne prepravke dovele su do nedoumice o originalnoj varijanti plana. Posle Kosovske bitke i propasti srpske države, crkva je napuštena i bila je u ruševinama sve do 1827. godine. U kamenoj ploči, koja je uzidana u crkvu, stajao je natpis:

"Obnovi se ovaj hram u ime Oca, Sina i Svjatago Duha pod vladom Knjaza Srbskoga Miloša Obrenovića – Teodorovića, pomoću gospodina Jevrema Obrenovića, žitelja šabačkog, nastojavanjem jereja Sretena Radosavljevića".

Izgled crkve[uredi]

Neosporno je da ova crkva u nekim arhiktetonskim elementima vrlo bliska hramu manastira Pustinja: odvajanje oltarskog prostora zidanima ikonostasom, vitak i visok tambur kupole, kao i oživljavanje fasada širokim lezenama, tako da se približava grupi građevina koju čine crkva manastira Ćelije i pustinjska crkva, s tim da je hram Svetog Dimitrija nešto stariji. Gornji delovi građevine upućuju neke od autora na to da hram u Markovoj Crkvi treba vezivati za grupu moravskih crkava bez bočnih konhi. U tamburu kupole je sačuvano fresko slikarstvo sa scenom Nebeske liturgije za koje se pretpostavlja da je nastalo u drugoj ili trećoj deceniji 17. veka.

Crkva je utvrđena za nepokretno kulturno dobro – spomenik kulture 1977. godine.

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Literatura[uredi]

  • Zavod za zaštitu spomenika Valjevo: "Spomeničko nasleđe Kolubarskog i Mačvanskog Okruga" , Valjevo. 2006. ISBN 86-904745-2-8. (COBISS.SR 131307532)
  • Zdravko Ranković: "Markova Crkva"

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]


Napomena: Sadržaj ovog članka je jednim delom ili u celosti preuzet sa http://vaza.co.rs. Nosilac autorskih prava nad materijalom je dao dozvolu da se isti objavi pod slobodnom licencom. Dokaz o tome se nalazi na OTRS sistemu, a broj tiketa sa konkretnom dozvolom je 2013110510010149.