Crkva Svetog Dimitrija u Markovoj Crkvi

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Crkva Svetog Dimitrija
Crkva Sv. Dimitrija, Markova crkva 057.jpg
Crkva Svetog Dimitrija
Opšte informacije
Mesto Markova Crkva
Opština Lajkovac
Država  Srbija
Vreme nastanka 15. vek/1827.
Tip kulturnog dobra Spomenik kulture od velikog značaja
Nadležna institucija
Nadležna ustanova za zaštitu Zavod za zaštitu spomenika kulture
Sedište Valjevo
Adresa Milovana Glišića 2 14000
Zvanični veb-sajt

Crkva Svetog Dimitrija u naselju Markova Crkva, opština Lajkovac sazidana je najverovatnije u prvoj polovini 15. veka. Predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja.[1][2][3]

Istorijat[uredi]

Crkvu su sazidali izbegli monasi iz Markovog manastira kod Skoplja. U pomeniku manastira Rače spominje se među mitropolitima neki Maksim, pored koga stoji : Markova crkva. Pomenik je iz doba između 1616. i 1682. godine. Selo se pominje i u spisku sela paleškog okruga iz 1737. godine pod imenom Markovaceska. U selu se nalazi stara crkva Svetog Dimitrija, koja je od davnina poznata kao "Markova Crkva", pa je po njoj i celo selo dobilo ime.

Kasnije mnogobrojne prepravke dovele su do nedoumice o originalnoj varijanti plana. Posle Kosovske bitke i propasti srpske države, crkva je napuštena i bila je u ruševinama sve do 1827. godine. U kamenoj ploči, koja je uzidana u crkvu, stajao je natpis:

"Obnovi se ovaj hram u ime Oca, Sina i Svjatago Duha pod vladom Knjaza Srbskoga Miloša Obrenovića – Teodorovića, pomoću gospodina Jevrema Obrenovića, žitelja šabačkog, nastojavanjem jereja Sretena Radosavljevića".

Izgled crkve[uredi]

Neosporno je da ova crkva u nekim arhiktetonskim elementima vrlo bliska hramu manastira Pustinja: odvajanje oltarskog prostora zidanima ikonostasom, vitak i visok tambur kupole, kao i oživljavanje fasada širokim lezenama, tako da se približava grupi građevina koju čine crkva manastira Ćelije i pustinjska crkva, s tim da je hram Svetog Dimitrija nešto stariji. Gornji delovi građevine upućuju neke od autora na to da hram u Markovoj Crkvi treba vezivati za grupu moravskih crkava bez bočnih konhi. U tamburu kupole je sačuvano fresko slikarstvo sa scenom Nebeske liturgije za koje se pretpostavlja da je nastalo u drugoj ili trećoj deceniji 17. veka.

Crkva je utvrđena za nepokretno kulturno dobro – spomenik kulture 1977. godine.

Galerija[uredi]

Vidi još[uredi]

Literatura[uredi]

  • Zavod za zaštitu spomenika Valjevo: "Spomeničko nasleđe Kolubarskog i Mačvanskog Okruga" , Valjevo. 2006. ISBN 86-904745-2-8. (COBISS.SR)
  • Zdravko Ranković: "Markova Crkva"

Izvori[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]


Napomena: Sadržaj ovog članka je jednim delom ili u celosti preuzet sa http://vaza.co.rs. Nosilac autorskih prava nad materijalom je dao dozvolu da se isti objavi pod slobodnom licencom. Dokaz o tome se nalazi na OTRS sistemu, a broj tiketa sa konkretnom dozvolom je 2013110510010149.