Crnogorsko-turski rat (1876—1878)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Crnogorsko-turski rat 1876-1878
Crnogorski ustanici uoci srpsko-crnogorsko-turskog rata (1876-78).png
Vreme: 18. jun 187619. februar 1878.
Mesto: Crna Gora i Hercegovina (Osmansko carstvo)
Rezultat: Crnogorska pobeda, Sanstefanski sporazum, Berlinski sporazum
Teritorijalne
promene:

Crna Gora dobija gradove Nikšić, Kolašin, Spuž, Podgorica, Žabljak, Bar, kao i pristup moru. Teritorija Crne Gore povećana sa 4.405 km² na 9.475 km²

De fakto međunarodno priznata nezavisnost Crne Gore
Sukobljene strane
Flag of the Principality of Montenegro.svg Crna Gora  Osmansko carstvo
Komandanti i vođe
Nikola I Petrović
Marko Miljanov
Bajo Bošković
Peko Pavlović
Ilija Plamenac
Ahmed Muhtar-paša
Osman paša
Selim-paša
Jačina
65.000 85.000
Žrtve i gubici
770 pogunilo oko 45.000

Crnogorsko-turski rat je bio je rat između Crne Gore i Osmanskog carstva koji se vodio između 1876. i 1878. Rat je okončan pobedom Crne Gore. U ratu je vođeno 6 većih i 27 manjih bitaka, a među njima je bila presudna bitka kod Vučjeg dola.

Ustanak u obližnjoj Hercegovini je izazvalo niz pobuna i ustanaka protiv Osmanskog carstva u Evropi. Crna Gora i Srbija su se složile da objave rat Turskoj 28. juna 1876, čime je počeo rat. Crnogorci, u savezu sa Hercegovcima su pobijedili. Bitka koja je bila ključna za pobjedu Crne Gore u ratu je bila bitka kod Vučjeg dola. Godine 1877. Crnogorci su vodili teške bitke duž granice sa Hercegovinom i Albanijom. Knez Nikola I Petrović je preuzeo inicijativu i napao je turske snage koje su dolazile sa severa, juga i zapada. Osvojio je Nikšić (24. septembra 1877), Bar (10. januara 1878), Ulcinj (20. januara 1878), Grmožur (26. januara 1878) i Vranjinu i Lesendro (30. januara 1878).

Rat je okončan kada je Osmansko carstvo potpisala primirje sa Crnom Gorom u Jedrenu 13. januara 1878. godine. Napredovanje Ruske Imperije ka Istanbulu je primoralo Osmansko carstvo da potpiše mir, čime je priznata nezavisnost Crne Gore, Srbije i Rumunije, a teritorija Crne Gore uvećana sa 4.405 km² na 9.475 km². Crna Gora je takođe dobila gradove Nikšić, Kolašin, Spuž, Podgoricu, Žabljak, Bar, kao i izlaz na Jadransko more.

Uzroci rata[uredi]

Oktobra 1874. godine u Podgorici, koja je tada bila pogranični grad Osmanskog carstva prema Crnoj Gori, ubijen je Jusuf-beg Krnjić, znameniti osmanski činovnik. Najvjerovatnije ga je ubio jedan bliski rođak vojvode Marka Miljanova. U znak osvete, Turci su izvršili odmazdu nad stanovništvom i trgovcima. Ovaj događaj je prozvan Podgorički pokolj. On je rezultovao lošim odnosima Crne Gore i Osmanskog carstva, koje je još više pogoršalo izbijanje ustanka u Hercegovini. Crna Gora je ustanicima pružala veliku vojnu i materijalnu pomoć i zastupala njihovih interesa pred Portom. Crna Gora je za sebe tražila dio Hercegovine što joj osmanska vlada nije htjela ustupiti. Zbog toga je Crna Gora, juna 1876 godine objavila rat Osmanskom carstvu, a odmah zatim i Knjaževina Srbija.

Bitke[uredi]

Literatura[uredi]

Vidi još[uredi]