Hiljadu i jedna noć

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
(preusmereno sa 1001 ноћ)
Skoči na: navigacija, pretraga

Hiljadu i jedna noć (arap. كتاب ألف ليلة وليلة‎ Kitāb 'Alf Layla wa-Layla , pers. هزار و یک شب‎ Hazār-o Yak Šab) je zbirka priča sabrana u periodu od preko hiljadu godina, od strane raznih autora, prevodilaca i naučnika. Poznata je još pod imenima 1001 noć, Arapske noći, 1001 arapska noć. Neke od najpoznatijih su Priča o mornaru Sinbadu (sedam nastavka), Priča o cipelašu Marufu, Priča o Aladinu i čarobnoj lampi i Priča o Ali Babi i 40 razbojnika.

Ilustracija iz knjige.

Kratak sadržaj[uredi]

U davnim vremenima je u Samarkandu živeo silni kralj Šahrijar koga prevari žena sa crnim robom. On ubi i nju i roba i zapovedi da mu svaku noć dovedu jednu ženu koju bi drugi dan sasekli po njegovoj zapovedi. Jedne noći dođe i red na prelepu i bistru Šeherezadu, kćer kraljevog vezira. A ta Šeherezada nije bila obična žena, nego je znala hiljadu i jednu prelepu priču, kojim je ubijala vreme kralju Šahrijaru. Prve noći pripovedala je kralju Bajku o trgovcu i duhu što je kralja vrlo zainteresovalo. Uvek bi priču prekidala pre kraja, kako bi bila sigurna da će je nastaviti sutradan i početi novu i tako bi svake noći dolazila kralju ispričati po jednu priču.

Istorija[uredi]

Jezgro priča potiče iz ere persijske dinastije Sasanida i tadašnje knjige Hazār Afsānah (Hiljadu mitova). To je bila kolekcija folklornih priča sakupljenih sa prostora Persije i Indije. Za vreme abasidskog kalifata Haruna el Rašida (786809.) Bagdad postaje veliko i bogato mesto, gde su se stekli trgovački putevi sa svih strana sveta, Kine (svileni put), Indije, Afrike i Evrope. Tada su se na jednom mestu pričale priče sa svih strana sveta, koje su bile kasnije zapisane u jednoj knjizi. Vjeruje se da je te priče preveo i zapisao poznati arapski propovjednik Abu abd-Alah Mohamed el-Gašigar (Abu abd-Allah Muhammed el-Gahshigar) u 9. veku. Uvodna priča sa Šeherezadom dodana je kasnije u 14. veku, da bi tako priče dobile povezanu strukturu. Prvo novije izdanje je bilo u Kairu (Egipat) 1835. godine.


Spoljašnje veze[uredi]

Vikiostava
Vikimedijina ostava ima još multimedijalnih datoteka vezanih za: Hiljadu i jedna noć