1945
| Milenijum: | 2. milenijum |
|---|---|
| Vekovi: | |
| Decenije: | |
| Godine: | |
 1945 na Vikimedijinoj ostavi.
| |
1945. je bila prosta godina.
Događaji
[uredi | uredi izvor]
Januar
[uredi | uredi izvor]- 1. januar — Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) zvanično preimenovana u Jugoslovensku armiju (JA), a Vrhovni štab u Generalštab.
- 2. januar — U Moskvu stigla delegacija vlade Mađarske u cilju pregovora o primirju sa vladama SAD, Velike Britanije i SSSR-a. (Pregovori su završeni 20. januara potpisivanjem ugovora o primirju.)
- U Mađarskoj nemačke snage otpočele šestodnevnu protivofanzivu u pravcu Estergona.
- 3. januar — U Atini obrazovana grčka koaliciona vlada sa generalom Nikolasom Plastirasom na čelu.
- 4. januar — Predsednik vlade Velike Britanije Vinston Čerčil uputio kralju Petru II Karađorđeviću pismeni zahtev da bez odlaganja prizna Beogradski sporazum (sporazum Tito —Subašić od 2.XI 1944. god.)
- 16. januar — Pobedom savezničkih snaga pod komandom generala Bernarda Montgomerija i Omara Bredlija okončana nemačka ofanziva u Ardenima, u Belgiji. Ubijeno ili zarobljeno 220.000 nemačkih i 77.000 savezničkih vojnika.
- 17. januar — Sovjetske trupe i poljske snage su u Drugom svetskom ratu oslobodile Varšavu
- Vlada Velike Britanije odbacila predlog kralja Petra II Karađorđevića: da svu zakonodavnu vlast vrši izbeglička vlada u Londonu, kao uslov priznavanja sporazuma Tito — Subašić od 2. novembra 1944.
- Jedinice 1. beloruskog fronta Crvene armije oslobodile Varšavu.
- 18. januar — Izbeglička vlada kraljevine Jugoslavije rešila da na sebe preuzme kraljevsku vlast ukoliko kralj ne prihvati predloženo namesništvo.
- Predsednik vlade Velike Britanije Vinston Čerčil održao u Parlamentu govor o britanskoj politici prema Italiji, Jugoslaviji i Grčkoj.
- 19. januar — Crvena armija je oslobodila Lođski geto.
- 20. januar — Nemačka je započela evakuaciju najmanje 1,8 miliona stanovnika Istočne Pruske.
- 23. januar — Nemački veliki admiral Karl Denic je naredio početak operacije Hanibal, koja je postala jedan od najvećih evakuacija morem u istoriji, sa više od milion ljudi prebačenih tokom 15 nedelja.
- 27. januar — Savezničke trupe oslobodile logor Aušvic.
- 30. januar — Nemački brod "Vilhelm Gustlof" potonuo u Baltičkom moru - najveća pomorska katastrofa u zabeleženoj istoriji sa 7,000-9,000 žrtava.
Februar
[uredi | uredi izvor]- 4. februar — Čerčil, Ruzvelt i Staljin su se sastali na Krimskoj konferenciji u Jalti da bi se dogovorili o akcijama za završetak Drugog svetskog rata i planovima u posleratnom periodu.
- 13. februar — Jedinice Crvene armije, posle teških bojeva, oslobodile Budimpeštu.
- Izbeglička vlada Republike Poljske u Londonu odbila da prihvati odluke konferencije u Jalti koje se odnose na istočne granice sa SSSR-om (Kersonova linija).
- Stotinu britanskih bombardera započelo bombardovanje Drezdena. Grad je tokom dva dana bombardovanja razoren, a računa se da je poginulo oko 35.000 ljudi.
- 16. februar — Američki avioni u Drugom svetskom ratu počeli bombardovanje Tokija.
- 19. februar — Američke snage iskrcale se u Drugom svetskom ratu na pacifičko ostrvo Ivo Džima.
- 23. februar — Opkoljena nemačka posada u Poznanju (u Poljskoj), posle višednevnih žestokih borbi, kapitulirala pred jedinicama Crvene armije.
Mart
[uredi | uredi izvor]- 1. mart — Vlada Republike Finske objavila rat Nemačkoj.
- 4. mart — Sovjetska Crvena armija u Drugom svjetskom ratu izbila na Baltičko more.
- Osnovano je sportsko društvo Crvena zvezda.
- 5. mart — Američke trupe u Drugom svetskom ratu ušle u Keln.
- 6. mart — Odlukom NKOJ o privremenoj zabrani vraćanja kolonista na njihova prijašnja mesta življenja, poznatoj i kao Odluka br. 153, nove komunističke vlasti zabranile su svim tzv. kolonistima, pretežno Srbima, povratak na Kosovo, Metohiju, Makedoniju i druge oblasti iz kojih su tokom rata bili prognani.[1]
- Prva američka armija zauzela grad Keln (u Nemačkoj). Ona je sutradan zauzela neoštećen most kod Itemagena i obrazovala mostobran na desnoj obali reke Rajne.
- 7. mart — Potisnuvši japanske snage u Drugom svetskom ratu, britanska 14. armija ušla u Mandalej, drugi po veličini grad u Burmi.
- Trupe SAD su tokom bitke za Remagen u Drugom svetskom ratu zauzele strateški važan Ludendorfov most preko Rajne, što im je omogućilo da uspostave i prošire mostobran na tlu Nemačke.
- Posle ostavke kraljevske vlade Josip Broz Tito formirao novu jugoslovensku vladu u koju su ušli i šef Demokratske stranke Milan Grol, kao prvi potpredsednik, i Ivan Šubašić, kao ministar inostranih poslova.
- Trupe SAD su tokom bitke za Remagen u Drugom svetskom ratu zauzele strateški važan Ludendorfov most preko Rajne, što im je omogućilo da uspostave i prošire mostobran na tlu Nemačke.
- 9. mart — Oficiri Japanske carske vojske su zbacili vlasti Francuske Indokine.
- Oružane snage SAD su kasno uveče otpočele neselektivno bombardovanje Tokija zapaljivim bombama u kome je tokom noći pobijeno oko 100.000 civila.
- 11. mart — Japanci su uspostavili marionetsko Vijetnamsko carstvo na čelu sa carem Bao Dajem.
- U Jalti na Krimu završena je konferencija lidera triju velikih sila antihitlerovske koalicije koji su uskladili vojne planove za okončanje Drugog svetskog rata i dogovorili se o osnivanju Ujedinjenih nacija.
- 14. mart — Britansko ratno vazduhoplovstvo na železnički vijadukt u nemačkom gradu Bilefeld je prvi put izbacilo najtežu bombu u Drugom svetskom ratu, "Veliki Slem", tešku 9 tona.
- 22. mart — Egipat, Irak, Jordan, Liban i Sirija osnovali su u Kairu Arapsku ligu.
- 23. mart — Počela je bitka na Rajni u Drugom svetskom ratu.
- 26. mart — Posle teških borbi, američke trupe u Drugom svetskom ratu osvojile pacifičko ostrvo Ivo Džima.
- 29. mart — U Sarajevu je po presudi "Prijekog ratnog suda stožernika Luburića", streljano 41 lice srpske nacionalnosti. Tog dana je na Marijin dvoru obešeno još 55 Srba iz Sarajeva. Broj žrtava ustaškog terora Maksa Luburića nad građanima Sarajeva od 18. februara do 4. aprila 1945. iznosi najmanje 783 lica.
April
[uredi | uredi izvor]- 3. april — Snage američke 3. armije zauzele grad Kasel (u Nemačkoj).
- Jedinice Crvene armije zauzele grad Viner Nojštat (u Austriji).
- 4. april — U Italiji otpočela ofanziva savezničkih snaga ka Bolonji i Ferari.
- 4. april — Bitka na Lijevču polju je sukob koji se odigrao od 4. aprila do 6. aprila između združenih ustaško-domobranskih snaga s jedne strane i četnika s druge strane, nedaleko od Banje Luke u Lijevču polju. Snagama NDH je zapovedao general Vladimir Metikoš, a četničkim potpukovnik Pavle Đurišić. Bitka je završena hrvatskom pobedom.
- 5. april — Sovjetski Savez otkazao pakt o nenapadanju sa Japanom.
- 6. april — Jedinice Jugoslovenske armije su oslobodile Sarajevo.
- 7. april — Američki avioni u Drugom svetskom ratu potopili najveći japanski ratni brod „Jamato“.
- 11. april — Američke trupe osvojile, u Drugom svetskom ratu, nemačke gradove Esen i Vajmar i oslobodile koncentracioni logor Buhenvald.
- 12. april — Jugoslovenska armija je probila Sremski front i otpočela borbe za završno oslobođenje Jugoslavije.
- Hari Truman je položio zakletvu kao 33. predsednik SAD nakon smrti Frenklina Ruzvelta.
- 13. april — Sovjetske trupe pod maršalom Fjodorom Tolbuhinom u Drugom svetskom ratu oslobodile su Beč.
- 15. april — Sovjetska podmornica je potopila nemački izbeglički brod Goja sa 7000-8000 putnika, što je preživelo 183 osobe.
- 16. april — Jedinice Crvene armije otpočele ofanzivu u pravcu Berlina i Drezdena (u Nemačkoj).
- 22. april — Iz koncentracionog logora Jasenovac probilo se 80 logoraša, a njih 520 je tom prilikom ubijeno.
- 23. april — Sovjetska armija u Drugom svetskom ratu oslobodila nacističke logore "Zahsenhauzen" i "Ravenzbrik".
- 25. april — Sovjetske i američke trupe srele se, prvi put u Drugom svetskom ratu, kod mesta Torgau u Nemačkoj.
- 26. april — U San Francisku (u SAD) otpočela sa radom Konferencija Ujedinjenih nacija.
- Druga britanska armija zauzela grad Bremen (u Nemačkoj).
- Jedinice Crvene armije zauzele grad Štetin (u Nemačkoj).
- 27. april — Uhapšen italijanski diktator Benito Musolini. Streljan narednog dana u mestu Donga, na jezeru Komo.
- 29. april — Američke trupe su u Drugom svetskom ratu oslobodile nemački koncentracioni logor Dahau.
- Adolf Hitler se ženio svojom dugogodišnjom partnerkom Evom Braun i odredio admirala Karla Denica za svog naslednika.
- Snage Nacističke Nemačke u Drugom svetskom ratu kapitulirale su u severnoj Italiji, Austriji, Štajerskoj i Koruškoj.
- Adolf Hitler se ženio svojom dugogodišnjom partnerkom Evom Braun i odredio admirala Karla Denica za svog naslednika.
- 30. april — Jugoslovenska armija oslobodila je u Drugom svetskom ratu ustaški logor Jasenovac.
- Adolf Hitler i njegova supruga Eva Braun izvršili su samoubistvo u podzemnom bunkeru u Berlinu dok su sovjetske trupe kasno uveče zauzele zgradu Rajhstaga.
Maj
[uredi | uredi izvor]- 1. maj — Jozef Gebels i njegova supruga Magda su otrovali cijanidom svoje šestoro dece, a zatim izvršili samoubistvo.
- 2. maj — General Helmut Vajdling, komandant nemačkih trupa u Berlinu je predao grad sovjetskim vojnicima predvođenim maršalom Georgijem Žukovim, čime je okončana bitka za Berlin.
- 5. maj — Trupe SAD oslobodile nemački nacistički koncentracioni logor "Mathauzen".
- 7. maj — Nemački general Alfred Jodl je u Remsu ime Vermahta potpisao dokument o nemačkoj bezuslovnoj kapitulaciji u Drugom svetskom ratu.
- 8. maj — Feldmaršal Vilhelm Kajtel u Berlinu potpisao završni dokument o kapitulaciji Nemačke i okončanju Drugog svetskog rata u Evropi.
- 10. maj — Sovjetske trupe u Drugom svetskom ratu zauzele Prag.
- 13. maj — U oblasti Foče, Miljevine i Kalinovika izvršena je likvidacija oko 22.000 nenaoružanih srpskih mladića koji su tokom 1944. godine bili mobilisani u sastav Jugoslovenske vojske u otadžbini. Počinioci zločna su bili pripadnici SS Handžar divizije, a žrtve nenaoružani srpski mladići iz Šumadije.
- 15. maj — Predajom nemačkih i kolaboracionističkih trupa okončan je Drugi svetski rat u Jugoslaviji.
- 15. maj — Uredbom o planskoj raspodeli robe (objavljen u „Službenom listu DFJ” br. 32/45 15. maja 1945) uveden je sistem državne kontrole, usmeravanja i normiranog snabdevanja stanovništva tokom perioda obnove i razvoja. Uvedeno je nadbevanja preko tačkica i bonova za građane.
- 16. maj — Masakr na Kočevskom Rogu.
- 21. maj — Sirija i Liban prekinuli pregovore s Francuskom i zatražili punu nezavisnost.
Jun
[uredi | uredi izvor]- 5. jun — Predstavnici Sovjetskog Saveza, SAD, Ujedinjenog Kraljevstva i Francuske potpisali su u Berlinu Deklaraciju o preuzimanju vrhovne komande nad poraženom Nemačkom u Drugom svetskom ratu i njenoj podeli na četiri okupacione zone.
- 9. jun — Predsedništvo Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije donelo je Zakon o konfiskaciji imovine i o izvršenju konfiskacije, kojim se prinudno oduzima, bez naknade, u korist države celokupna imovina (potpuna konfiskacija) ili tačno određeni deo imovine (delimična konfiskacija) koja je lična svojina ili lični udeo u zajedničkoj imovini, kao i sva imovinska prava, svim licima osuđenim na kaznu konfiskacije.
- 18. jun — Ubijen je mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije Lipovac, koga su komunisti prethodno uhapsili u Sloveniji, odakle je prebačen Aranđelovac, gdje je mučen i ubijen. Grob mu je do danas ostao nepoznat. Njegovi posmrtni ostaci nisu pronađeni.
- 19. jun — Osnovana je državna komisija Razgraničenje Srbije i Hrvatske. Na čelu komisije je Milovan Đilas, a članovi su bili Vicko Krstulović (ministar unutrašnjih poslova NR Hrvatske), Milentije Popović (ministar unutrašnjih poslova NR Srbije), Jovan Veselinov, sekretar JNOF Vojvodine i Jerka Zlatarić, predsednik Okružnog suda u Somboru.
- 21. jun — Japanske trupe na ostrvu Okinava, koje je služilo kao poslednja odbrana Japana u Drugom svetskom ratu, predale su se Amerikancima.
- 26. jun — Povelja Ujedinjenih nacija je potpisana na Konferenciji OUN o međunarodnim organizacijama u San Francisku od strane 50 prvobitnih zemalja članica. Stupila je na snagu 24. oktobra, pošto ju je ratifikovalo pet zemalja osnivača — Republika Kina, Francuska, Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika, Ujedinjeno Kraljevstvo, i Sjedinjene Američke Države — i većina drugih potpisnica
Jul
[uredi | uredi izvor]- 1. jul — Prvi dan planiranog britansko-američko-poljsko-nemačkog napada na Sovjetski Savez, a po britanskom vojnom planu Operacija Nezamislivo.
- 16. jul — U pustinji kod grada Alamogordo u državi Novi Meksiko vojska SAD je izvršila Triniti test, prvu probu atomske bombe.
- 17. jul — U Potsdamu je počela Potsdamska konferencija o posleratnoj budućnosti Evrope.
- 26. jul — Na parlamentarnim izborima u Ujedinjenom Kraljevstvu pobedili laburisti i njihov lider Klement Atli na mestu premijera zamenio Vinstona Čerčila.
- 28. jul — Američki bombarder B-25 u gustoj magli udario u „Empajer stejt bilding“ u Njujorku, tada najvišu zgradu u svetu.
- 30. jul — Japanska podmornica I-58 je potopila američku krstaricu Indijanapolis, izazvavši smrt 883 mornara.
Avgust
[uredi | uredi izvor]- 6. avgust — Američke snage bacile atomsku bombu na japanski grad Hirošima.
- 9. avgust —
- Bačena atomska bomba na japanski grad Nagasaki.
- Razvijen je prvi dokumentarni film snimljen u Jugoslaviji posle Drugog svetskog rata - "Jasenovac". Svedočanstvo o zločinima hrvatskih ustaša u najvećem koncentracionom logoru na Jugoistoku Evrope režirali su Gustav Gavrin i Kosta Hlavati, koji su napisali i scenario.[2]
- 14. avgust — Japan je prihvatio savezničke zahteve za bezuslovnu kapitulaciju.
- 15. avgust — Koreja dobila nezavisnost od Japana.
- 17. avgust — Vođa indonežanske borbe za nezavisnost Ahmed Sukarno proglasio nezavisnost Indonezije od Holandije i osnivanje jedinstvene Republike Indonezije.
- 19. avgust — U Vijetnamu je pod rukovodstvom Ho Ši Mina i oslobodilačkog pokreta „Vijetmin” počela „avgustovska revolucija” protiv francuskih kolonijalnih trupa.
- 21. avgust — Fizičar Hari K. Daglijan mlađi smrtonosno ozračen tokom eksperimenta sa „demonskim jezgrom“ u Nacionalnoj laboratoriji Los Alamos.
- 23 avgust — Predsedništvo Privremene narodne skupštine Demokratske Federativne Jugoslavije koje su komunističke vlasti formirale na čelu sa Ivanom Ribarom donela je Zakon o agrarnoj reformi i kolonizaciji, kojim je započet postupak prinudnog oduzimanja zemlje radi stvaranja zemljišnog fonda za dodeljivanje.[3]
- 30. avgust — Ujedinjeno Kraljevstvo je ponovo uspostavila svoju vlast u Hongkongu, nakon tri godine i sedam meseci japanske okupacije.
Septembar
[uredi | uredi izvor]- 1. septembar — Nova komunistička vlast u Srbiji usvojila je Zakon o administrativnoj podeli Srbije, čime su uspostavljene autonomne pokrajine Vojvodina i Kosovsko-metohijska oblast.
- 2. septembar — Japan je na američkom brodu Misuri, u Tokijskom zalivu, potpisao kapitulaciju čime je i zvanično završen Drugi svetski rat.
- 9. septembar — Trupe SAD iskrcale su se na kraju Drugog svetskog rata u Južnoj Koreji, sovjetske su od Japana preuzele Severnu Koreju, a 38. paralela je postala linija podele dveju korejskih država..
- 20. septembar — Sveindijski kongres i njegovi lideri Mahatma Gandi i Pandit Nehru odbacili britanski predlog o samoupravi i zatražili punu nezavisnost Indije.
Oktobar
[uredi | uredi izvor]- 4. oktobar — Osnovan JSD Partizan.
- 21. oktobar — Na izborima u Francuskoj prvi put su glasale žene.
- 24. oktobar — Stupila je na snagu Povelja UN, koju je u junu 1945. potpisala 51 zemlja osnivač Ujedinjenih nacija.
Novembar
[uredi | uredi izvor]- 8. novembar — Pošto je onemogućeno štampanje lista Demokratija, sa objašnjenjem da su navodno "radnici odbili da štampaju izdajničke novine", isti je prestao da izlazi.[4]
- 11. novembar — U Jugoslaviji održani izbori za Ustavotvornu skupštinu na kojima je lista Narodnog fronta je osvojila 90% glasova.[5]
- 13. novembar — Šarl de Gol izabran za predsednika Francuske.
- 20. novembar — Započet Ninberški proces
- 20. novembar — Saveznička Kontrolna komisija dozvolila preseljenje šest miliona Nemaca iz Austrije, Poljske i Mađarske u Zapadnu Nemačku.
- 29. novembar — U Beogradu proglašena Federativna Narodna Republika Jugoslavija, čime je zvanično ukinuta monarhija. U sastav FNRJ ušlo šest narodnih republika (NR Slovenija, NR Hrvatska, NR Bosna i Hercegovina, NR Crna Gora, NR Srbija, NR Makedonija) i dve autonomne oblasti u sastavu Srbije (Vojvodina i Kosmet).
Decembar
[uredi | uredi izvor]- 3. decembar — Komunističke demonstracije u Atini najavljuju Grčki građanski rat.[6]
- 4. decembar — Senat Sjedinjenih Država odobrava ulazak Sjedinjenih Država u Ujedinjene nacije sa 65 glasova za i 7 protiv.
- 5. decembar — 19 američkih torpednih bombardera Gruman TBF Avenger nestaje tokom vežbe sa mornaričke vazduhoplovne baze Fort Loderdejl.
- 9. decembar — Američki general Džordž S. Paton je umešan u saobraćajnu nesreću u Nemačkoj, što je rezultiralo njegovom smrću 21. decembra.
- 27. decembar — Dvadeset jedna nacija ratifikuje članove o osnivanju Svetske banke.
- 31. decembar — U saobraćaj pušten treći put obnovljen železnički most preko Save kod Beograda.
Rođenja
[uredi | uredi izvor]Januar
[uredi | uredi izvor]- 1. januar — Ivan Birta, Hrvatski političar rumunske nacionalnosti
- 10. januar — Rod Stjuart, engleski muzičar, najpoznatiji kao pevač
- 11. januar — Žeraldo Azevedo, brazilski muzičar
- 19. januar — Dragan Holcer, jugoslovenski fudbaler (prem. 2015)
- 29. januar — Tom Selek, američki glumac, producent i vojni veteran
Februar
[uredi | uredi izvor]- 6. februar — Jožef Kasa, mađarsko-srpski političar, ekonomista i bankar (prem. 2016)
- 6. februar — Bob Marli, jamajkanski muzičar, jedan od pionira regea (prem. 1981)
- 9. februar — Mija Farou, američka glumica i model
- 17. februar — Brenda Friker, irska glumica (prem. 2026)
- 19. februar — Majkl Nejder, američki glumac (prem. 2021)
Mart
[uredi | uredi izvor]- 2. mart — Gordon Tomson, kanadski glumac
- 3. mart — Džordž Miler, australijski reditelj, scenarista i producent
- 20. mart — Pet Rajli, američki košarkaš i košarkaški trener
- 29. mart — Volt Frejžer, američki košarkaš
- 30. mart — Erik Klepton, engleski muzičar, najpoznatiji kao gitarista
April
[uredi | uredi izvor]- 2. april — Linda Hant, američka glumica
- 14. april — Riči Blekmor, engleski muzičar, najpoznatiji kao suosnivač i gitarista grupe Deep Purple
- 24. april — Nikodim Komljenović, srpski protosinđel (prem. 2002)
- 25. april — Bjorn Ulveus, švedski muzičar, pevač, gitarista,tekstopisac i muzički producent, najpoznatiji kao član grupe ABBA
Maj
[uredi | uredi izvor]- 8. maj — Kit Džaret, američki pijanista i kompozitor
- 9. maj — Slobodan Ž. Jovanović, srpski reditelj i scenarista (prem. 2016)
- 9. maj — Jup Hajnkes, nemački fudbaler i fudbalski trener
- 13. maj — Rajko Petrov Nogo, srpski pesnik, esejista i književni kritičar (prem. 2022)
- 17. maj — Toni Rouč, australijski teniser
- 19. maj — Pit Taunsend, engleski muzičar, najpoznatiji kao suosnivač, frontmen, pevač i gitarista grupe The Who
- 28. maj — Džon Fogerti, američki muzičar, najpoznatiji kao suosnivač, pevač i gitarista grupe Creedence Clearwater Revival
- 31. maj —Rajner Verner Fasbinder, nemački reditelj,scenarista i glumac (prem. 1982)
Jun
[uredi | uredi izvor]- 9. jun — Luis Okanja, španski biciklista (prem. 1994)
- 11. jun — Adrijen Barbo, američka glumica, pevačica i spisateljica
- 17. jun — Edi Merks, belgijski biciklista
- 25. jun — Karli Sajmon, američka muzičarka i autorka knjiga za decu
Jul
[uredi | uredi izvor]- 1. jul — Debi Hari, američka muzičarka, model i glumica
- 10. jul — Virdžinija Vejd, engleska teniserka
- 17. jul — Aleksandar II Karađorđević, princ iz dinastije Karađorđević
- 20. jul — Ilija Katić, srpski fudbaler.
- 20. jul — Kim Karns, američka muzičarka
- 26. jul — Helen Miren, engleska glumica
- 26. jul — Staniša Stošić, srpski pevač (prem. 2008)
- 29. jul — Mirčea Lučesku, rumunski fudbaler i fudbalski trener (prem. 2026)
- 30. jul — Patrik Modijano, francuski književnik, dobitnik Nobelove nagrade za književnost (2014)
Avgust
[uredi | uredi izvor]- 14. avgust — Vim Venders, nemački reditelj, scenarista, producent, glumac, pisac i fotograf
- 14. avgust — Stiv Martin, američki glumac, komičar, pisac i muzičar
- 19. avgust — Ijan Gilan, engleski muzičar, najpoznatiji kao pevač grupe Deep Purple
- 21. avgust — Bazil Poledoris, američki kompozitor i dirigent grčkog porekla (prem. 2006)
- 22. avgust — Vida Pavlović, srpska pevačica (prem. 2005)
- 23. avgust — Rita Pavone, italijanska muzičarka i glumica
- 24. avgust — Ken Hensli, engleski muzičar i muzički producent (prem. 2020)
- 31. avgust — Van Morison, irski muzičar i muzički producent
Septembar
[uredi | uredi izvor]- 11. septembar — Franc Bekenbauer, nemački fudbaler i fudbalski trener (prem. 2024)
- 17. septembar — Brus Spens, novozelandsko-australijski glumac.
- 17. septembar — Fil Džekson, američki košarkaš i košarkaški trener
- 22. septembar — Ilija Petković, srpski fudbaler i fudbalski trener (prem. 2020)
- 26. septembar — Brajan Feri, engleski muzičar
- 29. septembar — Redži Banister, američki glumac, producent, scenarista i muzičar
- 30. septembar — Ehud Olmert, izraelski političar
Oktobar
[uredi | uredi izvor]- 1. oktobar — Haris Silajdžić, bošnjački političar
- 19. oktobar — Divajn, američki glumac, pevač i dreg kraljica (prem. 1988)
- 19. oktobar — Džon Litgou, američki glumac, muzičar, pesnik i pisac
- 21. oktobar — Everet Makgil, američki glumac
- 21. oktobar— Nikita Mihalkov, ruski reditelj i glumac
Novembar
[uredi | uredi izvor]- 3. novembar — Gerd Miler, nemački fudbaler (prem. 2021)
- 12. novembar — Nil Jang, kanadski muzičar
- 15. novembar — Bob Ganton, američki glumac
- 15. novembar — Ani-Frid Lingstad, švedsko-norveška muzičarka, najpoznatija kao članica grupe ABBA
- 16. novembar — Stiv Rejlsbek, američki glumac
- 17. novembar — Srđan Karanović, srpski reditelj i scenarista
- 21. novembar — Goldi Hon, američka glumica, producentkinja i pevačica
- 30. novembar — Rodžer Glaver, britanski muzičar, najpoznatiji kao basista grupe Deep Purple
- 30. novembar — Bili Drejgo, američki glumac (prem. 2019)
Decembar
[uredi | uredi izvor]- 1. decembar — Bet Midler, američka muzičarka, glumica, komičarka i producentkinja
- 9. decembar — Majkl Nuri, američki glumac
- 16. decembar — Željko Bebek, bosanskohercegovačko-hrvatski muzičar, najpoznatiji kao pevač grupe Bijelo dugme
- 17. decembar — Erni Hadson, američki glumac
- 22. decembar — Dajana Sojer, američka novinarka
- 24. decembar — Lemi Kilmister, engleski muzičar, najpoznatiji kao suosnivač, pevač i basista grupe Mötorhead (prem. 2015)
- 31. decembar — Vernon Vels, australijski glumac
- 31. decembar — Barbara Karera, američko-nikaragvanska glumica i model
Smrti
[uredi | uredi izvor]Mart
[uredi | uredi izvor]- 26. mart — Boris Šapošnjikov, maršal Sovjetskog Saveza
April
[uredi | uredi izvor]- 12. april — Frenklin Delano Ruzvelt, 32. predsednik SAD
- 18. april — Albert Haler, hrvatski književnik. (*1883)
- 21. april — Valter Model, nemački feldmaršal.
- 28. april — Benito Musolini, italijanski fašistički vođa.
- 30. april — Adolf Hitler, nemački političar.
Maj
[uredi | uredi izvor]- 1. maj — Jozef Gebels, nemački nacistički političar. (*1897)
- 4. maj — Fedor fon Bok, nemački feldmaršal
- 23. maj — Hajnrih Himler, nemački političar. (* 1900)
- 24. maj — Robert fon Grajm, nemački feldmaršal
Jul
[uredi | uredi izvor]- 8. jul — Vaso Miskin Crni, narodni heroj Jugoslavije
- 17. jul — Ernst Buš, nemački feldmaršal
- 24. jul — Volfram fon Rihthofen, nemački feldmaršal
Avgust
[uredi | uredi izvor]- 10. avgust — Robert Hačins Godard, američki fizičar i pronalazač
Septembar
[uredi | uredi izvor]- 24. septembar — Hans Gajger, nemački fizičar. (*1882)
- 26. septembar — Bela Bartok, mađarski kompozitor i pijanista. (*1881).
Oktobar
[uredi | uredi izvor]- 15. oktobar — Pjer Laval, francuski političar. (*1883).
Novembar
[uredi | uredi izvor]- 2. novembar — Petar Drapšin, jugoslovenski general i narodni heroj
- 10. novembar — Sekula Drljević, crnogorski političar
- 20. novembar — Fransis Vilijam Aston, engleski fizičar
- 30. novembar — Pol Mason, francuski biciklista. (*1874)
Decembar
[uredi | uredi izvor]- 4. decembar — Tomas Hant Morgan, američki biolog i genetičar. (*1866)
- 21. decembar — Džordž Smit Paton, američki general. (*1885)
Nobelove nagrade
[uredi | uredi izvor]- Fizika — Volfgang Pauli
- Hemija — Arturi Ilmari Virtanen
- Medicina — Ser Aleksander Fleming, Ernst Boris Čejn i Ser Hauard Volter Flori
- Književnost — Gabrijela Mistral
- Mir — Kordel Hal (SAD)
- Ekonomija — Nagrada u ovoj oblasti počela je da se dodeljuje 1969. godine
Vidi još
[uredi | uredi izvor]- Hronologija DFJ i KPJ 1945.
- Hronologija Narodnooslobodilačke borbe 1945.
- Hronologija ustaških zločina 1945.
| Normativna kontrola: Državne |
|---|
- ^ „[Projekat Rastko Gracanica] The Migration of Serbs and Montenegrins from Kosovo and Metohija (I)”. www.kosovo.net. Приступљено 2025-09-13.
- ^ Војводине, Јавна медијска установа ЈМУ Радио-телевизија. „Времеплов: Умро римски цар Трајан”. ЈМУ Радио-телевизија Војводине (na jeziku: srpski). Приступљено 2025-09-03.
- ^ „Закон о аграрној реформи и колонизацији” (PDF). restitucija.gov.rs. 1945-08-23.
- ^ istoriju, Srđan CvetkovićViši naučni saradnik na Institutu za savremenu (2020-12-30). „Kako je izgledalo ukidanje parlamentarizma 1945. godine”. Talas.rs (na jeziku: engleski). Архивирано из оригинала 11. 12. 2025. г. Приступљено 2025-09-05.
- ^ istoriju, Srđan CvetkovićViši naučni saradnik na Institutu za savremenu (2020-12-30). „Kako je izgledalo ukidanje parlamentarizma 1945. godine”. Talas.rs (na jeziku: engleski). Архивирано из оригинала 11. 12. 2025. г. Приступљено 2025-09-05.
- ^ Kassimeris, Christos (2004-03-03). „Book Review: Christopher Montague Woodhouse, The Struggle for Greece, 1941-1949 (London: Hurst and Company, 2003, 324 pp., hbk.)”. Millennium: Journal of International Studies. 33 (2): 468—470. ISSN 0305-8298. doi:10.1177/03058298040330020928.