Žores Medvedev

Из Википедије, слободне енциклопедије
Иди на навигацију Иди на претрагу
Žores Medvedev
Zhores Medvedev.jpg
Medvedev (RIA)
Datum rođenja(1925-11-14)14. novembar 1925.
Mjesto rođenjaTbilisi (ZSFSR)
SSSR
Datum smrti15. novembar 2018.(2018-11-15) (93 god.)
Mjesto smrtiLondon (Engleska)
UK
Poljeagronomija, biologija, gerontologija
ObrazovanjeRuski državni poljoprivredni univerzitet
Poznat poaktivizam za ljudska prava uz učešće u Disidentskom pokretu u Sovjetskom Savezu

Žores Aleksandrovič Medvedev (rus. Жоре́с Алекса́ндрович Медве́дев; 14. novembar 1925 — 15. novembar 2018) bio je sovjetski agronom, biolog, istoričar i disident. Njegov brat-blizanac je istoričar Roj Medvedev.

Biografija[уреди]

Žores Medvedev i njegov brat-blizanac Roj rođeni su 14. novembra 1925. godine u Tbilisiju (Gruzija, SSSR). U decembru 1950, Žores je nagrađen zvanjem doktora za svoja istraživanja u seksualnim procesima kod biljaka. Postao je ’Juniorski istraživač’ na agrohemijskom i biohemijskom odjeljenju Timirjazeve akademije te unapređen u ’Seniorskog istraživača’ godine 1954; na akademiji je ostao do 1963. godine. Počev od 1952, Medvedev se fokusirao na probleme starenja — s naglaskom na obrt proteina i nukleinskih kiselina. Godine 1961, objavio je prvi rad u kojem je sugerisano da je starenje rezultat akumulacije grešaka u sintezi proteina i nukleinskih kiselina. Godine 1962, Medvedev je napisao knjigu o istoriji Sovjetske genetike (kasnije objavljeno u SAD-u kao The Rise and Fall of T.D. Lysenko, Columbia University Press, 1969).

Godine 1963, Medvedev se preselio u Obninsk na Institut medicinske radiologije, gdje je dobio nagradu kao predvodnik molekularne radiobiološke laboratorije. Objavio je dvije knjige, Proteinska biosinteza i problemi hereditarnog razvoja i starenja (1963; engleski prevod: 1965, Oliver and Boyd, Edinburgh) i Molekularni mehanizmi razvoja (1966; engleski prevod: 1968, Plenum Press, New York). Medvedev je otpušten sa svoje funkcije godine 1969. U periodu između 1968. i 1970, Medvedev je napisao još dvije knjige: Internacionalna kooperacija naučnika i nacionalne granice[1] i Tajnost korespondencije je zagarantovana zakonom (o poštanskoj cenzuri u SSSR). Objavljene su 1971. kao Medvedev Papers od izdavača Makmilan u Londonu. Ovi radovi su široko rasprostranjeni u SSSR među naučnicima, a ova aktivnost je rezultovala hapšenjem Medvedeva i prisilnim držanjem u psihijatrijskoj bolnici u Kalugi maja 1970. Ova radnja je, međutim, izazvala mnogo protesta drugih naučnika (akademici Andrej Saharov, Pjotr Kapica, Igor Tam, Vladimir Engelgart, Boris Astaurov,[2] Nikolaj Semjonov i dr.) te pisaca (Solženjicin, Tvardovski, Vladimir Tendrjakov, Vladimir Dudincev i dr.), zbog čega je Medvedev pušten (ovo iskustvo je predstavljeno u knjizi Žoresa Medvedeva i Roja Medvedeva A Question of Madness, koju je izdao Makmilan u Londonu 1971. godine).

Godine 1971, Medvedev je dobio posao ’Seniorskog naučnika’ na Institutu za fiziologiju i biohemiju domaćih životinja u Borovsku — region Kaluga. Sljedeće godine, pozvan je na jednogodišnje istraživanje od Nacionalnog instituta za medicinsko istraživanje u Londonu, na novom Genetskom odjeljenju. Ostao je u Londonu i radio kao ’Seniorski istraživač’ na nacionalnom institutu za medicinska istraživanja — sve dok se nije penzionisao, 1991. godine. Medvedev je objavio oko 170 istraživačkih radova i pregleda, od kojih oko šezdeset tokom vremena koje je proveo u Londonu. Godine 1973. bio je jedan od potpisnika Humanističkog manifesta.[3] Dobio je Nagradu za istraživanja o starenju od Američke asocijacije biogerontologije godine 1984, te Nagradu „Ren Šubert” za gerontologiju godine 1985.

Medvedev je umro u Londonu, 15. novembra 2018. godine, dan nakon svog 93. rođendana — uz porodicu pored sebe.[4][5]

Disident[уреди]

Žores Medvedev je izložio Kištimsku nuklearnu katastrofu, koja se desila na Majaku u blizini Kištima (Ozjorsk) — planine Ural, 1957. Objavio je knjigu Nuklearna katastrofa u Uralima godine 1979. (W.W. Norton, New York).

Medvedev je bio rana žrtva zvaničnih pokušaja da se uguši opozicija držanjem disidenata u mentalnim ustanovama. U Londonu, Medvedev je nastavio da uređuje časopis XX Century zajedno sa svojim bratom Rojem. Bili su koautori djela Khrushchev: The Years in Power (1978) i još nekoliko knjiga; posljednja je bila The Unknown Stalin (2007).

Radovi[уреди]

Članci[уреди]

Reference[уреди]