Едгар де Вал
Едгар де Вал | |
|---|---|
Де Вал 1926. | |
| Пуно име | Едгар Алексис Роберт фон Вал |
| Датум рођења | 23. август 1867. |
| Место рођења | Олвиопољ, Руска Империја |
| Датум смрти | 9. март 1948. (80 год.) |
| Место смрти | Талин, Совјетски Савез |
Едгар Алексис Роберт фон Вал (нем. Edgar Alexis Robert von Wahl; 23. август 1867 — 9. март 1948) био је естонско-немачки учитељ математике и физике, најпознатији као творац међународног помоћног језика интерлингве.[1]
Рођен је у немачкој балтичкој племићкој породици у тадашњем Руском царству и већи део детињства провео је у Талину и престоници Санкт Петербургу. Студирао је на Санктпетербуршком универзитету и на Академији уметности у Санкт Петербургу. Током и након студија служио је у морнарици. Након завршетка војне службе 1894. године стално је живео у Талину и радио као учитељ. Ухапшен је 1943. године од стране нацистичких окупационих власти и смештен у психијатријску болницу због наводне деменције. Тамо је остао до своје смрти 1948. године.
Референце
[уреди | уреди извор]- ^ „Keelemees, kes nägi ette Pearl Harborit”. Eesti Ekspress.
Литература
[уреди | уреди извор]- Ariste, Paul (14. 1. 1967). „Ed. Wahl – interlingvistika arendaja.” [Ed. Wahl - developer of interlinguistics.]. Noorte Hääl (на језику: Estonian).
- Berger, Ric (1946). „Edgar de Wahl, autor de Occidental” [Edgar de Wahl, author of Occidental]. Cosmoglotta (на језику: Interlingue) (130): 17—32.
- Dulichenko, Aleksandr (1987). „Об интерлингвистической деятельности Э. Валя (с библиографическим приложением по данным "Kosmoglott" и "Cosmoglotta")” [On the interlinguistic activity of E. de Wahl (with a bibliographic appendix according to "Kosmoglott" and "Cosmoglotta")]. Interlinguistica Tartuensis (на језику: руски). Tartu (4): 87—117. hdl:10062/33858.
- Dulichenko, A. D. (2004). Maailmakeele otsinguil, ehk, Interlingvistika kõigile [Looking for a world language or interlinguistics to everyone] (на језику: Estonian). Tartu: Tartu Ülikooli Kirjastus. стр. 143. ISBN 9985-56-845-1. OCLC 71507411.
- Hesse, Erich (1909). „von Wahl, Edgar”. Album Nevanorum, 1847-1908 (на језику: немачки). Tartu: 178—180. ISBN 9789949356782. hdl:10062/34596.
- Karmo, Märt (2011). Must-kuldne müts me peas ... I, Tallinna Reaalkool 1917-1920 [Black-golden hat in our head ... I, Tallinn Secondary School of Science 1917-1920] (на језику: естонски). Tallinna Reaalkool.
- Karmo, Märt (2019). Must-kuldne müts me peas ... II, Tallinna Reaalkool 1920-1940, Saksa Reaalkool 1919-1939 [Black-golden hat in our head ... II, Tallinn Secondary School of Science 1920-1940] (на језику: естонски). Reaali Kirjastus.
- Künzli, Andreas (2009). „Edgar von Wahl (1867-1948) aldonaj biografiaj notoj pri la familia deveno.” [Edgar von Wahl (1867-1948) additional biographical notes on the family ancestry.]. Interlinguistica Tartuensis (на језику: есперанто). Tartu (9): 234—239. hdl:10062/55706.
- Künzli, Andreas (2015). „Eine neue Sprache für Russland und die ganze Welt” [A new language for Russia and the whole World] (PDF). Unabhängige Schweizer Interlinguistische Studien (на језику: немачки) (3): 9—14, 63.
- Lumiste, Ülo; Võhandu, Leo (2017). „On Three Planned Languages Created in Estonia and their Creators”. Interlinguistica Tartuensis. Tartu, Estonia: University of Tartu (10): 63—91.
- Mäeorg, Kalmer; Rahi-Tamm, Aigi (2016). „Edgar von Wahl 1867–1948: keelemees ja poliitiline prohvet” [Edgar von Wahl 1867–1948: Linguist and Political Prophet]. Ajalooline Ajakiri (на језику: естонски) (2): 295—311. doi:10.12697/AA.2016.2.08
. - Mikiver, Olev (19. 6. 1993). „Heites pilku tagasi 3” [Looking back 3]. Teataja (на језику: естонски): 8.
- Ojalo, Jaan (1987). „Edgar de Wahl ja oktsidentaal” [Edgar de Wahl and Occidental]. Keel ja Kirjandus (на језику: естонски) (8): 508—509.
- Ojalo, Jaan (2000). „Wahl, Edgar de”. Enciklopedio Pri la Estona Esperanto-movado (на језику: есперанто). Tallinn: 82—83.
- Stravenhagen, H. (1900). Album Academicum der weil. drei Corporationen : A. Baltica in Zürich. B. Livonia in Carlsruhe. C. Baltica in Carlsruhe (на језику: немачки). Jurjew, (Mattiesen). стр. 57.
- Veiderma, Aleksander (2000). Elu hariduse radadel: mälestused [Life on the Paths of Education: Memories] (на језику: естонски). Tallinn. стр. 141.
- von Harpe, Ena; von Wahl, Dieter, ур. (1995). Erlebtes Livland: Die Familie v. Wahl 1795–1993 [Experienced Livonia: The von Wahl Family 1795–1993] (на језику: немачки). Weißenhorn. стр. 241—244.