Alija Bejtić — разлика између измена

Пређи на навигацију Пређи на претрагу
7.967 бајтова додато ,  пре 1 године
нема резимеа измене
(Нова страница: {{rut}} {{Infokutija Naučnik-lat | ijek = da | ime = Džemal Čelić | slika = | širina_slike = | opis_slike = | datum_rođenja = 1922. | mesto_rođenja = Sa…)
 
{{Infokutija Naučnik-lat
| ijek = da
| ime = DžemalAlija ČelićBejtić
| slika =
| širina_slike =
| opis_slike =
| datum_rođenja = [[19221. мај|1. maj]] [[1920]].
| mesto_rođenja = [[SarajevoКукавице (Рогатица)|Kukavice]] kod [[Рогатица|Rogatice]]
| država_rođenja = [[Краљевина Срба, Хрвата и Словенаца|KraljevinaKraljevstvo Srba, Hrvata i Slovenaca]]
| datum_smrti = [[37. августјул|37. avgustjul]] [[19911981]].
| mesto_smrti = [[MostarSarajevo]]
| država_smrti = [[СФРЈ|SFRJ]]
| prebivalište =
| državljanstvo =
| religija =
| obrazovanje = Istoričar kulture, [[АрхитектаОријенталиста|arhitektaorijentalista]]
| polje =
| škola =
| opis_potpisa =
}}
'''Alija Bejtić''' ([[Кукавице (Рогатица)|Kukavice]] kod [[Рогатица|Rogatice]], [[1. мај|1. maj]] [[1920]]. — [[Sarajevo]], [[7. јул|7. jul]] [[1981]].) bio je [[Бошњаци|bošnjački]], bosanskohercegovački i jugoslovenski istoričar kulture, [[Оријенталиста|orijentalista]] i [[Публициста|publicista]].{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}<ref name="енциклопедија">{{cite web-lat|last=|first=|title=Bejtić, Alija|url=http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=6652|publisher=Hrvatska enciklopedija|year=|accessdate=20. 6. 2019|archiveurl=|archivedate=|quote=}}</ref>
 
== Biografija ==
Rođen je 1. maja 1920. godine u selu [[Кукавице (Рогатица)|Kukavice]] kod [[Рогатица|Rogatice]] u [[Istočna Bosna|istočnoj Bosni]]. Osnovnu školu je završio u Rogatici, a školovanje nastavio u [[Gazi Husrev-begova medresa|Gazi Husrev-begovoj medresi]], koju je završio [[1943]]. godine, te [[1946|tri godine kasnije]] dopunski ispit na [[Прва гимназија (Сарајево)|Prvoj muškoj realnoj gimnaziji]] u Sarajevu. Diplomirao je na Arhitektonskom odsjeku Tehničkog fakulteta u [[Загреб|Zagrebu]] [[1955]]. godine sa radom ''„Povijest i umjetnost Foče na Drini“''.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}<ref name="енциклопедија"/>
 
Nakon završetka studija zapošljava se u [[Zemaljski zavod za zaštitu spomenika kulture i prirodnih rijetkosti Bosne i Hercegovine|Zemaljskom zavodu za zaštitu spomenika kulture i prirodnih rijetkosti]] u [[Sarajevo|Sarajevu]]{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}<ref name="енциклопедија"/>, gdje ostaje do [[1957]]. godine<ref name="енциклопедија"/>, a potom i u Urbanističkom zavodu Bosne i Hercegovine. Najveći dio radnog vijeka Bejtić je proveo u radu na zaštiti i konzervaciji spomenika kulture. U tom smislu njegov najveći profesionalni doprinos je bio u periodu između [[1966]]. i [[1977]]. godine, kada je obavljao dužnost direktora sarajevskog Gradskog zavoda za zaštitu spomenika kulture, sa čijeg je mjesta dao značajan doprinos zaštiti sarajevskih spomenika, naročito arhitektonsko-urbanističkog ansambla [[Башчаршија|Baščaršije]]. Njegova studija ''„Stara sarajevska čacšija jučer, danas i sutra — osnove i smjernice za regeneraciju“'' je našla svoju praktičnu primjenu u podlozi plana uređenja Baščaršije.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}
 
Nakon odlaska iz Gradskog zavoda za zaštitu, prelazi u Orijentalni institut u Sarajevu gdje radi u zvanju naučnog savjetnika.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}<ref name="енциклопедија"/>
 
Bibliografija Alije Bejtića broji preko 420 jedinica (među kojima i 11 zasebnih djela){{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}<ref name="енциклопедија"/>, počev od 1939. godine kada izdaje svoj prvi rad ''„Dolazak [[Омер-паша Латас|Omer-paše]] u Bosnu“'' u Novom Beharu.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}{{sfn-lat|Čar-Drnda|1987|pp=203}} Tematski se njegov opus dijeli na tri grupe: 1. radovi iz istorije i materijalne kulture Bosne i Hercegovine iz osmanskog perioda (koji su uopšte njegov najzančajniji doprinos [[Историја|istoriji]] i [[Историја уметности|istoriji umjetnosti]]); 2. prevodilački radovi; 3. radovi na izučavanju književnog i [[Folklor|folklornog]] blaga, naročito lirske i epske muslimanske narodne pjesme.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}
 
Od važnosti za jugoslovensku [[Оријенталистика|orijentalistiku]] i istoriju ističu se radovi u kojima se rasvjetljava lik, uloga i djelatnost pojedinih ličnosti iz perioda Bosne i Hercegovine pod osmanskom vlašću. To su radovi: ''„Bosanski namjesnik [[Мехмед-паша Кукавица|Mehmed paša Kukavica]] i njegove zadužbine u Bosni“'' ([[Prilozi za orijentalnu filologiju |Prilozi za orijentalnu filologiju i istoriju]] (POF) VI—VII, Sarajevo, 1956—57, 77—114); ''„Elči hadži Ibrahim-pašin vakuf u Travniku“'' ([[El-Avdije|el-Avdije]], V/1942, 7, 165—179, 8-10, 277—240 i 11—12, 276—288); ''„Sarajlija Abdulah Drnišlija i njegov zbornik bosanskih memorijala 1672—1719“'' (Radovi — ANUBiH, Odjeljenje društvenih nauka, knjiga19, Sarajevo 1977, 201—241).{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7—8}}
 
Interesovanje za kulturnu istoriju i poznavanje orijentalnih jezika, Bejtića su odvele i u tada slabo proučenu tematiku bosanskohercegovačke kulturne baštine na orijentalnim jezicima. Plod naučnoistraživačkog rada, koji zauzima važno mjesto u domaćoj orijentalistici i istoriji književnosti, su radovi o ličnostima i stvaralaštvu jednog broja stvaralaca na orijentalnim jezicima, do tada malo poznatih u domaćoj orijentalistici: ''„Pjesnik Sabit Alaudin Užičanin kao sarajevski kadija i bosanski mula“'' ([[Anali Gazi Husrev-begove biblioteke|Anali Gazi Husrevbegove biblioteke]], II—III/1974, 3—20); ''„Ljubuški i Ljubušaci u Kačićevu Razgovoru ugodnom naroda slovinskoga“'' (Radovi ANUBiH, Odjeljenje društvenih nauka, knj.19, Sarajevo, 1977, 243—267).{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8}}
 
Bejtić je doprinio i izučavanju istorije pojedinih naselja u BiH iz vremena [[Османско царство|Osmanskog carstva]]. Posebno se ističu radovi: ''„Spomenici osmanlijske arhitekture u Bosni i Hercegovini“'' (POF III—IV/1952—53, 229—296); ''„Povijest i umjetnost Foče na Drini“'' ([[Naše starine (časopis)|Naše starine]], III/1956, 23—74, IV/1957, 33—62); ''„Nova kasaba u Jadru — Građevno-urbanistički razvoj naselja kao tipa karavanske varoši“'' (Godišnjak društva istoričara Bosne i Hercegovine XI/1960, 225—250); ''„BanjaLuka pod turskom vladavinom — arhitektura i teritorijalni razvitak grada u XVI i XVII vijeku“'' (Naše starine, I/1953, 91—117); ''„Rudo i rudski kraj kroz vjekove“'' (Rudo-Spomenica povodom 30. godina Prve proleterske brigade, Sarajevo 1971, 179—240); ''„Podaci za kulturnu povijest vezirskog grada Travnika“'' (Naše starine, II/1954, 151—166), i mnogi drugi radovi.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8}}
 
Prikupljajući i proučavajući narodno književno i folklorno stvaralaštvo dao je znatan prilog i folklornoj baštini: ''„Prilozi proučavanju naših narodnih pjesama“'' (dva dijela) (Bilten Instituta za proučavanje folklora, 2/1953, 387—405, 3/1955, 105—124); U rukopisu je ostao neobjavljen rad: ''„Zbirka epskih i lirskih pjesama“''.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8}}
 
Zbog svog obilnog naučno-istraživačkog rada iz oblasti osmanistike izabran je za dopisnog člana [[Istanbulski institut|Istanbulskog instituta]] i [[Institut za islamsku umjetnost (Ankara)|Instituta za islamsku umjetnost u Ankari]], dok je njegov doprinos zaštiti i regeneraciji Baščaršije polučio dobijanje grupne [[27.-julska nagrada SR Bosne i Hercegovine|27.-julske nagrade SR Bosne i Hercegovine]] [[1976]]. godine.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8}} Bejtić je učestvovao i na brojnim tematskim skupovima u Jugoslaviji i van nje, a sarađivao je i sa brojim naučnim ustanovama: [[Академија наука и умјетности Босне и Херцеговине|Akademijom nauka Bosne i Hercegovine]], [[Енциклопедија Југославије|Enciklopedijom Jugoslavije]], [[Enciklopedija likovnih umjetnosti|Enciklopedijom likovnih umjetnosti]] (gdje su zapaženi njegovi doprinosi, kao i u [[Енциклопедија лексикографског завода|Enciklopediji leksikografskog zavoda]]).{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8}}{{sfn-lat|Čar-Drnda|1987|pp=209—210}} Iza sebe je ostavio i brojne neobljavljene radove.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=8—9}}
 
Preminuo je [[7. јул|7. jula]] [[1981]]. godine u Sarajevu.{{sfn-lat|''POF br. 31''|1981|pp=7}}
 
== Izabrana bibliografija ==
{{proširiti-lat}}
 
== Reference ==
{{reflist|2}}
 
== Literatura ==
{{refbegin|2}}
 
{{refend}}

Мени за навигацију