Hvar (ostrvo)

Из Википедије, слободне енциклопедије
(преусмерено са Хвар (острво))
Hvar
Island of hvar panorama 2011.jpg
Подаци
Положај Jadransko more
Држава Hrvatska
Главно насеље Hvar
Површина 297,376802[1] km²
Број становника 11.500
Положај
Hvar на мапи Хрватске
{{{alt}}}
Hvar
Hvar на мапи Хрватске

Временска зона : (CET (UTC+1 )
— лето : Летње време (CEST (UTC+2)

Hvar je ostrvo u Jadranskom moru, koje pripada Republici Hrvatskoj.

Geografski položaj[уреди]

Nalazi se u Splitsko-dalmatinskoj županiji, u skupu ostrva ove županije. Severno od njega se nalazi ostrvo Brač, a južno od njega se nalaze Šćedro (od kojeg ga deli Šćedorski kanal), Vis (prema jugozapadu), Paklinska ostrva, Korčula i poluostrvo Pelješac.

Ime[уреди]

Današnje ime ostrva je grčkog porekla (od grčke reči „Pharos“ – svetionik). Iz tog naziva Rimljani su oblikovali ime „Pharia“. Dalmatinski Romani pretvorili su ga u „Fara“, a u ranom Srednjem veku doseljeni Sloveni su suglasnik f zamenili grupom suglasnika hv i promenili naziv u „Hvar“.

Istorija[уреди]

Paganija u 9. veku prema Konstantinu Porfirogenitu. Većinu stanovništva su po njemu činili nekršteni Srbi.

Ostrvo je naseljeno još u praistorijsko doba. Iz tog razdoblja na ostrvu postoje nalazi hvarske kulture (3500.-2500. pne.), poznate po obojenoj keramici.

Poznati su nalazi iz Markove i Grapčeve špilje, u kojoj je pronađen najstariji prikaz broda u Evropi na komadu keramičke vaze, te lokalitet Purkin kuk sa megalitima.

Kasnije su ostrvo naselili Iliri.

Hvar je bio mesto starogrčke kolonizacije u IV veku pne. Na njemu je u to doba, 385. pne, osnovan Faros, na mestu današnjeg Starog Grada. Pomenuti Faros je bio polis. Od ostalih starogrčkih naseobina vredi spomenuti Dimos, koji se nalazio na mestu današnjeg Hvara.

Padom Sirakuze, bitne zaštitnice ovog ostrva, došao je kraj vlasti starih Grka. Ostrvo je palo pod vlast starog Rima 219. pne, a Faros je dobio ime „Pharia“.

Nakon pada starorimske vlasti, ostrvo je palo pod vlast Vizantije. U tom razdoblju postoji praznina, jedno nerasvetljeno razdoblje, sve do doseljivanja Slovena. Prvi stanovnici toga područja nakon dolaska Slovena su, prema Konstantinu Porfirogenitu, nekršteni Srbi koji su osnovali Neretljansku oblast zvanu Paganija.

Srbi su tim područjem vladali tri veka kao Neretvljanskom kneževinom.

U XI veku ostrvo je postalo deo srednjovekovne hrvatske kraljevine Petra Krešimira IV.

Nakon toga su se na vlasti smenjivali Mletačka republika, Vizantija i Ugarska kraljevina.

Godine 1331. komuna je konačno pala pod mletačku zaštitu. Mlečani su ga u potpunosti nadzirali 1420. godine. Mletačka vlast je trajala sve do pada Mletaka, 1797. godine. U tom razdoblju je grad Hvar bio glavna mletačka luka na istočnoj jadranskoj obali. Ostrvo Hvar je bilo deo iste upravne jedinice, kao i ostrvo Vis, Hvarsko-viške komune. Trag te podele je današnja bračko-hvarsko-viška biskupija.

Nakon 1797, ostrvo je palo pod vlast Habzburške Monarhije. Godine 1806. pada pod vlast Napoleonove Francuske, Habzburške Monarhije odnosno reorganizovanjem iste, pod austrijski deo Austro-Ugarske. Tada je nastalo zlatno doba za ovo ostrvo : uređene su sve ostrvske luke, napravljen je katastar, nastala je mala industrijalizacija, a uzlazni krug na poljoprivrednom tržištu (vinova loza, buhač, lavanda) je ojačao srednji sloj stanovništva, dok se zaostajanje nižih slojeva ublažilo. Do pojave parobroda, ostrvo je imalo svoju trgovačku mornaricu.

U gradu Hvaru su u to vreme svoje konzulate otvorili Grčka, Parma, Papska država i Napuljsko Kraljevstvo.

Godine 1858. je otvorena prva meteorološka stanica na prostoru današnje Hrvatske, a 1868. je osnovano prvo turističko društvo („Higijeničko društvo“).

Posle raspada Austro-Ugarske, Kraljevina Italija je zaposela ostrvo iste 1918. godine, i ostala je na njemu sve do 1921, kada je konačno postalo deo Kraljevine SHS/Kraljevine Jugoslavije.

Padom Kraljevine, 1941, ostrvo je ušlo u sastav Nezavisne Države Hrvatske, gde je bio deo velike župe Cetina.

Padom vlasti NDH, postalo je deo NR Hrvatske/SR Hrvatske. Ostrvo je bilo jedna upravna jedinica, opština Hvar sa sedištem u gradu Hvaru.

Kasnije, osamostaljenjem Hrvatske, u današnjoj Republici Hrvatskoj, Hvar se podelio na četiri opštine: Grad Hvar, Stari Grad, Jelsa i Sućuraj.

Početkom rata u Hrvatskoj, ostrvsko stanovništvo i privreda su trpeli posledice pomorske blokade Hrvatske 1991., koju je uspostavila JRM, da bi sprečila šverc oružja.

Klima[уреди]

Klima je sredozemna. Zapadni deo ostrva je izrazito sušniji, čak je među krajevima sa najmanje padavina u Hrvatskoj.

Stanovništvo[уреди]

Apsolutno većinsko stanovništvo ovog ostrva su Hrvati.

Najveća naselja na ostrvu su Hvar, Stari Grad, Jelsa i Sućuraj, koji su ujedino i četiri ostrvske opštine koje pokrivaju područje ovog ostrva.

Ostala naselja na Hvaru su:

Reference[уреди]