Ales Adamovič

Из Википедије, слободне енциклопедије
Иди на навигацију Иди на претрагу
Ales Adamovič
Књижевни жанрproza, novinarstvo, filmski scenariji, kniževna kritika

Aleksandar (Ales) Mihajlavič Adamovič (блр. Аляксандр (Алесь) Міхайлавіч Адамовіч; 3. septembar 1927, selo Konjuhi, Kapiljski rejon, Minska oblast26. januar 1994, Moskva) bio je beloruski sovjetski pisac, scenarista, književni kritičar. Doktor filoloških nauka (1962), profesor (1971), dopisni član Akademije nauka BSSR (1980).

Biografija[уреди]

Rođen 3. septembra 1927. u lekarskoj porodici. Od 1928. godine je porodica živela u selu Gluša, Babrujski rejon [1]. U vreme Velikog domovinskog rata, njegova je majka promenila mu u dokumentima datum rođenja na kasniji kako bi ga spasla od odvedenja u Nemačku, na prislilne radove. Već 1942. godine, kao sredoškolac, se Adamovič priključuje partizanskom pokretu kao održač veze partizanskog odreda, od 1943. godine - i kao borac. Nakon toga 1944. godine Centralni štab partizanskog pokreta ga upućuje na školovanje u rudarsko-metaluršku tehničku školu u Altajskiu pokrajinu ).

Vraća se u Belorusiju 1945. godine i polaže eksternu maturu.

Završio je osnovne (1950. godine) i postdiplomske studije (1953. godine) na filološkom fakultetu Beloruskog državnog univerziteta je i tamo je radio na katedri za belorusku književnost.

Više od dve decenije (1954-1962, 1967 -1983) radi u Institutu književnosti Akademije nauka BSSR.

Nakon prvih osam godina u Akademije doktorira i odlazi u Moskvu gde 1962. upisuje i 1966. diplomira na Visokoj školi scenarista

U istim godinama predaje kurs beloruske književnosti u Moskovskom državnom univerzitetu Lomonosov, gde je bio suzpendovan zbog odbijanja da potpiše kolektivno osuđujuće pismo protiv disidenata Jurija Danijelja i Andreja Sinjavskog [1].

Član delegacije BSSR na 37. sednice Generalne skupštine UN-a 1982. godine.

Od 1987. godine sve do smrti je direktor saveznog istraživačkog instituta za kinematografiju u Moskvi

Poslanik Veća narodnih poslanika SSSR [2](1989), prvog i poslednjeg relativno demokratski izbranog parlamenta Sovjetskog saveza. Član Unije sovjetskih pisac-a (od 1957. godine) i beloruskog PEN-centra od 1989. godine.

Javna i politička delatnost[уреди]

Kao poslanik narodnog veća SSSR je tokom 1989-1991 član tzv. Međuregionalne grupe, u kojoj su članovi bili i disident Andrej Saharov, Boris Jeljcin itd.

Aktivno je podržavao stvaranje Beloruskog narodnog fronta. Jedan od predsenika društva "Memorial" i međunarodnog fonda "Pomoć žrtvama Černobilja"[2][3].

Stvaralaštvo[уреди]

Pisao je na ruskom i beloruskom jeziku. Većina njegovog književnog i kinematografijskog dela se fokusira na Drugi svetski rat u Belorusije. Zajedno sa Elemom Klimovim su scenariste jednog of najznačajnig sovjetskog filma "Idi i gledaj".

Jedan od prvih u sovjetskoj književnosti je otvorio temu Černobilja[4] i nastupstva ove katastrofe[5]. Spored dobitnice Nobeleve nagrade Svetlane Aleksijevič, bio je jedan od najboljih kandidata na ulogu beloruskog Vaclava Havela [6].

Reference[уреди]