Zabid

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Zabid
Zabid flickr02.jpg
Svetska baština Uneska
Zvanično imeStari grad Zabid
MestoEl Hudaida, Jemen Uredi na Vikipodacima
Koordinate14°12′ SGŠ; 43°19′ IGD / 14.2° SGŠ; 43.32° IGD / 14.2; 43.32
Površina135 km2 (1,45×109 sq ft)
KriterijumKulturno dobro: ii, iv, vi
Upis1993. (od 2000. god na spisak ugroženih mesta) (17 sednica)
Ugroženost2000 Edit this on Wikidata
Veb-sajthttp://whc.unesco.org/en/list/611

Zabid (arapski: زبيد) (ali i Zebid) je grad s oko 23.000 stanovnika.[1] na zapadu Jemena uz obalnu ravnicu prema Crvenom moru u muhafazi al-Hudaidi. Zbog svoje jedinstvene stambene i vojne arhitekture i urbanističkog plana, Zabid je upisan na UNESKO-v Spisak mesta Svetske baštine u Aziji i Australaziji 1993. godine, a 2000. godine je dospeo i na Spisak ugroženih mesta Svetske baštine zbog ruševnog stanja istorijskih zgrada, upisan na zahtev države [2]

Stara džamija u Zabidu

Istorija grada[uredi]

Pogled na stari Zabid

Grad je dobio ime po Vadi Zabid, u slučaju Zabida vadi je dolina (a ne presušena) koja se nalazi na jugu mesta, to je jedan od najstarijih gradova u Jemenu. Zabid je bio glavni grad Jemena od 13. veka do 15. veka i središte arapskog i muslimanskog sveta zbog svog poznatog Univerziteta Zabid, koje je bilo središte islamskog obrazovanja. On je bio glavni grad dinastije Zijadida od 819. do 1018. godine i dinastije Najahida 1022.-1158. g.[3] Današnji Zabid je grad na intelektualnim i ekonomskim marginama savremenog Jemena. [4]

Grad je okružen zidinama koje su ostale do danas, u njima se nalaze četiri vrata: Bab Al-Šabrik (istočna vrata), Bab Al-Naki (zapadna vrata), Bab Al-Kartab (južna vrata) i Bab Siham (severna vrata). Zabid je podeljen na četiri dela (četvrti); na četvrt za trgovce, četvrt za učenike verskih škola, četvrt za gradske dostojanstvenike i četvrt za zanatlije. U gradu su postojale 29 džamija i 53 medresa (verskih škola). Najvrednije džamije su Al-Aša'ir podignuta u 8. veku i Velika džamija Zabid podignuta u 16. veku.

Ugroženost Zabida[uredi]

Godine 2000. Zabid je stavljen na Listu ugrožene svetske baštine, to je napravljeno zato da se upozori jemenska vlada, na loše stanje održavanja i očuvanja objekata u gradu. Prema izvještaju UNESKO-a, otprilike: "40% izvornih gradskih kuća su porušene i zamenjene betonskim zgradama, a i drugi objekti u drevnom gradu su u gorem stanju". [5] Ako se uskoro ne preduzmu mere na očuvanju kulturne baštine, u roku od dve godine Zabid će biti skinut s Liste svetske baštine UNESKO-a. [6]

Izvori[uredi]

  1. ^ World Heritage Centre/ICOMOS Zabid Joint Monitoring Mission, 17 - 26. januara 2007.
  2. ^ „Povijesni grad Zabid”. UNESCO. Pristupljeno 22. 3. 2011. 
  3. ^ "Najahid Dynasty." Encyclopedia Britannica Online, 14. 04. 2006.
  4. ^ Eickelman, Dale F. "The Middle East and Central Asia." (Prentice Hall, Upper Saddle River: 2002)
  5. ^ UNESCO World Heritage Site in Danger 2000: Historic Town of Zabid
  6. ^ Ahmad al-Aghbari and Mohammad al-Ulofi (15. 2. 2009). „Is Yemen Able to Keep Zabid Listed in World Heritage?”. Saba News. 

Spoljašnje veze[uredi]