Crkva
-
- Za ostale upotrebe, pogledajte Crkva (višeznačna odrednica).
| Deo serijala članaka Hrišćanstvo
|
|
|
Osnivanje Istorija Tradicije Teologija Upražnjavanje Sveto Pismo |
|
.svg)
Crkva (grč. ἐκκλησία — zajednica, skupština[1]) predstavlja zajednicu hrišćana, sledbenika Isusa Hrista. Poimanje crkve i njene uloge se prilično razlikuje u okviru različitih hrišćanskih tradicija, kao što su katolicizam, pravoslavlje i protestantizam.
Reč crkva se takođe koristi i za verske građevine u kojima se okupljaju vernici.
Sadržaj |
[uredi] Karakteristike
Nemački teolog i socijalni filozof Ernst Trelč je naveo sledeće karakteristike crkve:
- pripadnost crkvi je zasnovana na rođenju ili krštenju;
- crkva je inkluzivna, otvorena za sve koji žele da joj pristupe;
- crkva teži univerzalizmu, to jest da joj pristupi što veći broj ljudi;
- u crkvi postoji hijerarhija i birokratski aparat;
- spasenje se zadobija putem božanske milosti, a milost se prenosi putem sakramenata;
- sveštenici su posebno rukopoloženi za obavljanje sakramenata;
- crkva nastoji da se prilagodi široj društvenoj zajednici;
- izvorno otkrovenje nije jedini kriterijum istine;
- crkveni obred je formalan, sledi određenu proceduru.
[uredi] Odnos crkvene i svetovne vlasti
Pošto je crkva u nekom periodu svog postojanja pretendovala na vlast nad ljudima koji joj pripadaju (i često je takvu vlast i imala), pitanje odnosa crkve i sveštenstva sa svetovnim vlastima i državom bio je uzrok mnogih sporova i, često, ratova.
Tokom srednjeg veka postojala su dva osnovna tipa odnosa između crkve i svetovne vlasti:
- Primat svetovne vlasti nad duhovnom (cezaropapizam), koji je postojao u Vizantiji, gde je poglavar svetovne vlasti (car) faktički bio poglavar crkve (papa): on je imenovao crkvenog poglavara, carigradskog patrijarha. Carevi su se često mešali u dogmatske sporove, regulišući dogmu i rituale ediktima i zakonima. Takva situacija je postojala u Istočnom rimskom carstvu iz vremena prvih vaseljenskih sabora (počevši od borbe protiv arijanstva), tokom kojih su crkvena lica apelovala na cara u rešavanju dogmatskih, obrednih i crkvenih pitanja. Konačno, takva odredba je bila sadržana u Kodeksu i Novelama cara Justinijana, koji je rekao da je „izvor sveg bogatstva crkve velikodušnost cara“.
- Primat duhovne vlasti nad svetovnom (papocezarizam), odnosno primat crkve koji je počeo da se formira na teritoriji Zapadnog rimskog carstva posle njegove propasti. Ovu ideju je prvi put formulisao episkop hiponski Aurelije Avgustin u svom delu O državi Božjoj (lat. De civitate Dei): osnovna ideja ovog rada, koji je napisan ubrzo nakon zauzimanja Rima od strane Gota i koji je inspirisan tim događajem, jeste zamena državnog jedinstva Rimskog carstva duhovnim jedinstvom pod vođstvom Crkve. Konačno, ova teza se pojavila u pismu pape Gelasija I caru Anastasiju I, koje je dobilo naziv po svom početku Duo sunt. U tom pismu papa je upravo istakao da postoje dve vlasti: svetovna i duhovna, i da duhovna vlast ima veću težinu.
Ova dva tipa odnosa su našla svoju pravnu formulaciju u dva oblika: tzv. simfonija i konkordat. Simfonija je prvi put bila formulisana u 6. veku u šestoj Justinijanovoj noveli. Konkordat se prvi put spominje u 12. veku (Vormski konkordat).
[uredi] Izvori
[uredi] Vidi još
[uredi] Spoljašnje veze
