Kraford Long

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Kraford Long
CrawfordLong.jpg
Kraford Long
Datum rođenja(1815-11-01)1. novembar 1815.
Mesto rođenjaDanijelsvil
Sjedinjene Američke Države
Datum smrti16. jun 1878.(1878-06-16) (62 god.)
Mesto smrtiAtens (Džordžija)
Sjedinjene Američke Države
Prebivalište SAD
PoljeAnestezija
ŠkolaUniverzitet u Džordžiji
Univerzitet u Pensilvaniji
Poznat poAnesteziji indukovanoj etrom 30. marta, 1842.

Kraford Long (1. novembar 181516. jun 1878) - bio je američki lekar i farmaceut, poznat pre svega po tome što je prvi primenio dietil etar kao anestetik, u bolnici u gradu Džeferson u Virdžiniji. Iako je njegov rad više godina bio nepoznat izvan uskog kruga kolega, Kraford je danas priznat kao prvi lekar koji je koristio etar za anesteziju u operativnim zahvatima.[1][2]

Život i karijera[uredi | uredi izvor]

Rođen je 1. novembar 1815. godine u Denvilu, Džordžija, Sjedinjene Američke Države, od oca Džejmsa (1781—1853) i majke Elizabet (1789—1856), devojačko Veri.[3] Sa četrnaest godina okončan je školovanje na Franklinovom koledžu u Atensu (Džordžija). Zanimljivo je napomenuti da je klasa u kojoj je studirao, bila jedna od najistaknutiji u istoriji koledža - svi studenti su postigli slavu. Jedan je bio guverner, drugi - Ministar finansija, dvojica - senatori, dvojica - generali Konfederacije a trojica, uključujući i Longa, istaknuti naučnici.[4]

Diplomu lekara stekao je na Transilvanijskom Univerzitetu u Kentakiju i Univerzitetu Pensilvanija u Filadelfiji (u tom periodu najboljim medicinskim institucijuima u SAD). Nakon objavljenog staža iz hirurgije u Njujorku, 1841. vratio se u Džordžiju i u Džefersonu otvorio privatnu lekarsku praksu. U tom trenutku u gradu je živelo samo nekoliko stotina ljudi, ali je broj Longovih pacijenata neprestano rastao, i ubrzo višestruko premašio broj lokalnih stanovnika, jer se širom Džordžije pročuo kao veliki lekar, duboko posvećen bolesnicima i njihovim patnjama.[5]

Veći deo života proveo je braku sa Meri, devojačko Karolajn (1825—1888), sa kojom je imao dvoje dece, ćerku Frensis (—1930) i sina Artura (1858—1908).[3]

Hirurgijom i anestezijom bavio se sve do poslednjeg dana života kada je nakon iznenadne bolesti umro 16. juna 1878. od masivnog krvarenja u mozgu.[6]

Delo[uredi | uredi izvor]

Nekako u vreme kada se etar u 19. veku koristio među mladim amerikancima kao omiljeno opojno sredstvo za razonodu, Kraford Long, mladi američki lekar, primetio je da njegovi prijatelji nisu osećali nikakvu bol kad bi se povredili teturajući se unaokolo pod uticajem etra. Potstaknut ovim saznanjem Long je počeo da razmišlja o primeni etra u hirurgiji. Sticajem okolnosti jedan od učesnika „etarskih zabava”, student po imenu Džejms Venable, imao je dva mala tumora koja je nameravao odstraniti. Ali plašeći se bolne operacije, Venable je stalno odlagao hirurški zahvat. Da bi mu pomogao u rešavanju ovog probelma Long je predložio Venablu da se operacija izvede dok je on pod uticajem etra. Venable je pristao i 30. marta 1842. na njemu je izvršena bezbolna operacija uz anesteziju etrom. Long je ovo otkriće u šriim naučnim krugovima objavio tek 1849. godine, dve godine nakon Vilijama Mortona koji se u Masačusetsu proslavio demonstracijom anestezije, pa se kao zvanični (službeni) početak anestezije uzima 1844. godina, kada je američki zubar Horas Vels, u toku vađenje zuba primenio „rajski gas“ za anesteziju.

Izvori[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Madden, M. Leslie (14. 5. 2004). „Crawford Long (1815–1878)”. New Georgia Encylcopedia. University of Georgia Press. Pristupljeno 19. 5. 2017. 
  2. ^ „Crawford W. Long”. Doctors' Day. Southern Medical Association. Arhivirano iz originala na datum 13. 02. 2015. Pristupljeno 19. 5. 2017. 
  3. ^ a b „Dr Crawford Williamson Long”. www.findagrave.com. Pristupljeno 20. 5. 2017. 
  4. ^ Frank Kells Boland, The First Anesthetic: The Story of Crawford Long (Athens: University of Georgia Press, 1950).
  5. ^ Evelyn Ward Gay, The Medical Profession in Georgia, 1733-1983 (Atlanta: Auxilary to the Medical Association of Georgia, 1983).
  6. ^ Keys, T. E. (1972). Historical vignettes. Dr Crawford Williamson Long (1815–1878). Anesth. Analg. 51 (6): 86

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Madden, M. Leslie (May 14, 2004). "Crawford Long (1815–1878)". New Georgia Encylcopedia. University of Georgia Press. Retrieved February 13, 2015.
  • "Crawford W. Long". Doctors' Day. Southern Medical Association. Retrieved February 13, 2015.
  • "Crawford Long Birthsite historical marker". Digital Library of Georgia. Retrieved 1 June 2016.
  • Hellmann, Paul T. (May 13, 2013). Historical Gazetteer of the United States. Routledge. p. 227. Retrieved 30 November 2013.
  • "Crawford W. Long." SMA Alliance. N.p., n.d. Web. 02 Mar. 2017.
  • Madden, M. L.. "Crawford Long (1815–1878)." New Georgia Encyclopedia. 05 August 2015. Web. 28 February 2017.
  • Crawford W. Long." SMA Alliance. N.p., n.d. Web. 02 Mar. 2017
  • Long, CW (1849). "An account of the first use of Sulphuric Ether by Inhalation as an Anaesthetic in Surgical Operations". Southern Medical and Surgical Journal. 5: 705–713.
  • "The first patient to whom Crawford Williamson Long administered s[ulphuric] ether c.1854-1910". National Library of Medicine.
  • Nakayama, Don K. (2016). "Surgical History: Crawford Long, Alfred Blalock, Louis Wright, and Georgia's Surgical Heritage". American Surgeon. 82 (2): 90. Retrieved 1 June 2016.
  • "Crawford W. Long's First Publication concerning His Use of Ether for Anesthesia ..."Crawford W. Long's First Publication concerning His Use of Ether for Anesthesia ... | JLR Medical Group. N.p., n.d. Web. 02 Mar. 2017.
  • Northen, William J.; Graves, John Temple (1910). Men of Mark in Georgia: A Complete and Elaborate History of the State from Its Settlement to the Present Time, Chiefly Told in Biographies and Autobiographies of the Most Eminent Men of Each Period of Georgia's Progress and Development. 2. Atlanta, Georgia: A. B. Caldwell. pp. 131–136.
  • "Crawford W. Long". Architect of the Capitol. Retrieved 1 June 2016.
  • Boland, Frank Kells. The First Anesthetic: The Story of Crawford Long. Athens: University of Georgia Press. 2009. ISBN 9780820334363. str. 121. Retrieved 1 June 2016.
  • Keys, Thomas (1961). The History of Surgical Anesthesia. Wood Library - Museum of Anesthesiology.
  • Madden, ML (5 August 2015). [Madden, M. L.. "Crawford Long (1815–1878)." New Georgia Encyclopedia. 5 August 2015. Web. 28 February 2017. "Crawford Long (1815–1878)"] .
  • "Bulletin of memorial to Crawford W. Long, Philadelphia, Pennsylvania, 1912 April". Digital Library of Georgia. Retrieved 1 June 2016.
  • Goodwin, Sarah (February 16, 2009). "Hospital name change enhances mission" (Press release). Emory University. Retrieved February 13, 2015.
  • "Emory Crawford Long Hospital Renamed Emory University Hospital Midtown" (Press release). Emory Healthcare. February 13, 2009. Archived from the original on February 26, 2009. Retrieved February 13, 2015.
  • Sekhar, K. C. (2013). "A Philatelic History of Anesthesiology". Journal Of Anaesthesiology Clinical Pharmacology. 29 (1): 22. doi:10.4103/0970-9185.105788. Retrieved 5 October 2016.
  • Murdock, Eugene J.; Deaver, Susan (1996). "Imagining in time. Documenting the discovery of anesthesia: the Crawford W. Long Museum". AANA Journal. 64 (1): 60. Retrieved 15 August 2016.
  • "Dr. Crawford W. Long Monument. Unveiled at Jefferson, Ga. April 21, 1910". Historic Postcard Collection, RG 48-2-5. Georgia Archives. Retrieved 1 June 2016.

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]