Ulica Zmaj Jovina (Novi Sad)
![]() | Ovaj članak sadrži spisak literature, srodne pisane izvore ili spoljašnje veze, ali njegovi izvori ostaju nejasni, jer nisu uneti u sam tekst. |
Zmaj Jovina ulica je glavna ulica u pešačkoj zoni Novog Sada. Prostire se od Trga slobode (ukrštanje ulica kralja Aleksandra, Njegoševe i Modene) do Vladičanskog dvora (ukrštanje Pašićeve, Gimnazijske i Dunavske ulica). Sa ostatkom centra grada je povezana ulicama Laze Telečkog i Svetozara Miletića, ali i mnogobrojnim pasažima u kojima se nalaze prodavnice i kancelarije nekih udruženja i preduzeća.
Istorijat[uredi | uredi izvor]


Nekada se Zmaj Jovina ulica zvala Glavna ulica, u vreme Austrije zvala se nemački Hauptgasse, posle bune Magazinski Sokak, a posle Austro-ugarske nagodbe 1867. mađarski Fö utca, kasnije ulica Lajoša Košuta. Između dva svetska rata je nosila ime kralja Petra I. Tada je Jovan Jovanović Zmaj imao ulicu Zlatne grede, u kojoj se nalazila njegova rodna kuća. Za vreme okupacije nazvana je po mađarskom savezniku Musoliniju. Posle oslobođenja, zakratko je ponovo bila Kralja Petra I, zatim Maršala Tita, i konačno Zmaj Jovina.
U ovoj ulici oduvek su se nalazile trgovine i dućani, a njenom dužinom, od Trga Slobode do Vladičanskog dvora pružala se pijaca. I danas se u njoj nalaze mnoge trgovačke radnje. Najstarija zgrada je na broju 28 - „Kod belog lava“ (potiče iz XVIII veka, 1720. godine). Smatra se da je ovo jedna od prvih kuća građenih na sprat u Novom Sadu i predstavlja tipičnu kuću imućnog zanatlije prve polovine XVIII veka. Do početka HH veka prodavnice su radile od jutra do večeri, da bi potom bile očišćene i spremne za kasne provode, a cela štrafta bila bi pretvorena u Korzo.
Ulica danas[uredi | uredi izvor]


Zgrade u Zmaj Jovinoj ulici pripadaju različitim stilovima – od baroka, preko klasicizma, do neorenesanse. Većina fasada je nedavno obnovljena, tako da se sada u celosti može sagledati lepota objekata u ovoj ulici. Ulica je parterno uređena poslednji put tokom 2005. godine. Zgrade su rekontruisane u duhu starih vremena kao da prizivaju stari duh. Zbog toga je istorijski od velikog značaja.
Pored trgovačkih radnji koje prodaju odeću i obuću, u Zmaj Jovinoj ulici postoji i nekoliko knjižara kao i mnoštvo kafića i restorana.
Spomenik Jovanu Jovanoviću[uredi | uredi izvor]

Spomenik Jovanu Jovanoviću Zmaju ispred Vladičanskog dvora eparhije Bačke rad je beogradskog vajara Dragana Nikolića iz 1984. Bronzana figura Zmaja u prirodnoj veličini na postamentu je od jablaničkog granita.
Kod ovog spomenika svake godine u junu se održava deo programa Zmajevih dečjih igara.
Vidi još[uredi | uredi izvor]
Literatura[uredi | uredi izvor]
- Novi Sad – monografija, Matica srpska 1997.