Bjorn Gvozdeni

Bjorn Gvozdeni (staronordijski: Bjorn Jarnsiða, islandski: Bjorn Jarnsiða, švedski: Bjorn Jarnsida, danski: Bjørn Jernside; srednjovekovni latinski: Bier Costae ferreae) bio je legendarni nordijski vikinški vođa i skandinavski kralj. Prema skandinavskim spisima iz 12. i 13. veka, bio je sin ozloglašenog vikinškog kralja Ragnara Lodbroka i sam legendarni kralj Švedske. Živeo je u 9. veku, a zasigurno se zna da je vladao između 855. i 858.^[1] Bjorn Gvozdeni smatra se prvim vladarom švedske dinastije Munse. Početkom 18. veka antikvari su humku na ostrvu Munse zvali humkom Bjorna Gvozdenog.^[2]^[3]

Srednjovekovni izvori pominju potencijalne sinove i unuke Bjorna — Erika Bjornsona i Bjorna iz Haugija.^[4] Njegovi muški potomci navodno su vladali Švedskom sve do 1060.

Život i vladavina

Skandinavski običaj je bio da vladari zahtevaju od svojih mlađih sinova da napuste kraljevstvo i krenu u borbu kako bi ojačali kraljev autoritet. Tako je i Ragnar Lodbrok naredio Bjornu da krene u pohode. Tad Bjorn napušta Dansku sa značajnom flotom i počinje da pustoši Zapadnu Franačku. Prema istorijskim navodima on je plovio uz Senu 855. godine sa koje je pljačkao unutrašnjost, a oko nove 856. - 857. godine opljčkao je i Pariz. Kasnije je izgradio utvrđenje na ostrvu iznad Ruana koje je narednih godina držao kao svoje uporište.

Između 859. i 861. godine prešli su na pljačkanje niz Iberijsku obalu, jug Francuske i Italiju, kao i još neka mesta u Mediteranu, da bi se vratili u francuske vode 862. godine gde su nastavili pljačkaške pohode.

Kasniji zapisi, kao što je Sakson Gramatik spominju Bjorna Gvozdenog kao kralja Švedske, gde se navodi da se Ragnar posvađao sa novim vladarom šveđana, Serlom, nakon čega je napao Švedsku sa sinovima, da bi po osvajanju Ragnar poklonio Bjornu gospodarstvo Švedske za njegovu istaknutu hrabrost i službu.

Reference

^ Chronicon Fontanellense, Anno 855, 856 [1] Архивирано на веб-сајту Wayback Machine (3. децембар 2018); Annales de Saint Bertin, Anno 856, 858 [2]
^ Lagerquist 1997:24
^ Carl Bernadotte et al. (1956), Sveriges hundra konungar. Stockholm: Biblioteksböcker, p. 81. This work dates Björn's reign in Sweden in c. 785—800 on the assumption that an early Swedish king was mixed up with a later Viking chief.
^ The Saga of King Heidrik the Wise, p. 60 [3]

[1] Chronicon Fontanellense, Anno 855, 856 [1] Архивирано на веб-сајту Wayback Machine (3. децембар 2018); Annales de Saint Bertin, Anno 856, 858 [2]

[lagerquist-2] Lagerquist 1997:24

[3] Carl Bernadotte et al. (1956), Sveriges hundra konungar. Stockholm: Biblioteksböcker, p. 81. This work dates Björn's reign in Sweden in c. 785—800 on the assumption that an early Swedish king was mixed up with a later Viking chief.

[vsnrweb-publications60-4] The Saga of King Heidrik the Wise, p. 60 [3]

[1]

[2]

[3]

[4]